Kurs Vue.js · Moduł 5: Zdarzenia i formularze

Zaawansowane Formularze

5 min czytania ·
W tej lekcji3

Inżynierowie NOVA LAB rejestrują nowy moduł stacji i formularz z poprzednich lekcji przestał im wystarczać. Chcą zaznaczyć kilka systemów do monitorowania naraz, wybrać moduł z katalogu, który zmienia się co tydzień, i nie przepuścić do bazy nazwy z dwóch liter ani roku wdrożenia 1999. Każda z tych potrzeb to jeden nowy element formularza.

Multi-select

Atrybut multiple zamienia listę rozwijaną w listę wielokrotnego wyboru. v-model zapisuje wtedy do zmiennej tablicę wartości zaznaczonych opcji, więc zmienna musi startować jako pusta tablica. Metoda join(', ') skleja tablicę w czytelny napis.

<template>
  <div>
    <label>Wybierz systemy do monitorowania (Ctrl+Click):</label>
    <select v-model="selectedSystems" multiple>
      <option value="oxygen">Generator tlenu</option>
      <option value="water">Recykler wody</option>
      <option value="power">Zasilanie solarne</option>
      <option value="comms">Komunikacja</option>
    </select>
    <p>Wybrane: {{ selectedSystems.join(', ') }}</p>
  </div>
</template>

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const selectedSystems = ref([])
</script>

Kolejne opcje zaznaczasz z wciśniętym Ctrl, a na macOS z Cmd. W tablicy wartości stoją w kolejności opcji na liście, a nie w kolejności klikania, inaczej niż przy grupie checkboxów. Składnia v-model się nie zmieniła, zmienił się tylko typ danych. Przy trzech czy czterech opcjach polecam jednak grupę checkboxów: nie wymaga ukrytego skrótu klawiszowego i od razu pokazuje wszystkie wybory.

Dynamiczne Opcje

Katalog modułów przychodzi jako tablica obiektów z id, nazwą i sektorem. Opcje generuje v-for, a :value="mod.id" zapisuje do zmiennej liczbowe id. Nazwę wybranego modułu odszukuje funkcja z metodą find, która zwraca pierwszy element spełniający warunek albo undefined. Operator ?. (optional chaining) sięga po name tylko wtedy, gdy moduł się znalazł, a || '' zamienia brak wyniku na pusty tekst.

<template>
  <div>
    <select v-model="selectedModule">
      <option disabled value="">Wybierz moduł stacji</option>
      <option
        v-for="mod in modules"
        :key="mod.id"
        :value="mod.id"
      >
        {{ mod.name }} ({{ mod.sector }})
      </option>
    </select>

    <p v-if="selectedModule">
      Wybrany: {{ getModuleName(selectedModule) }}
    </p>
  </div>
</template>

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const modules = ref([
  { id: 1, name: 'Oxygen Alpha', sector: 'Sektor A' },
  { id: 2, name: 'Plasma Beta', sector: 'Sektor B' },
  { id: 3, name: 'Water Gamma', sector: 'Sektor C' }
])

const selectedModule = ref('')

function getModuleName(id) {
  return modules.value.find(m => m.id === id)?.name || ''
}
</script>

Ponieważ :value zachowuje typ, selectedModule przechowuje liczbę i ścisłe porównanie m.id === id działa. Akapit z v-if pozostaje ukryty, dopóki zmienna trzyma pusty tekst. Dopisanie modułu do tablicy modules od razu doda opcję, a szablonu nie trzeba ruszać.

Walidacja Formularza

Walidacja odpowiada na trzy pytania: co sprawdzić, kiedy sprawdzić i co zrobić z wynikiem. Zacznijmy od szablonu dwóch pierwszych pól. Każde ma v-model, nasłuch @blur, który uruchamia walidację po opuszczeniu pola, i komunikat błędu widoczny tylko wtedy, gdy istnieje.

<template>
  <form @submit.prevent="submitForm">
    <div :class="{ error: errors.name }">
      <label>Nazwa modułu:</label>
      <input v-model="form.name" @blur="validateName" />
      <span v-if="errors.name" class="error-message">
        {{ errors.name }}
      </span>
    </div>

    <div :class="{ error: errors.year }">
      <label>Rok wdrożenia:</label>
      <input v-model.number="form.year" type="number" @blur="validateYear" />
      <span v-if="errors.year" class="error-message">
        {{ errors.year }}
      </span>
    </div>

:class="{ error: errors.name }" dodaje klasę CSS error, gdy komunikat nie jest pusty, więc pole może zaświecić na czerwono. Rok używa v-model.number, a pole inżyniera w kolejnej części v-model.trim - oba modyfikatory znasz z poprzedniej lekcji. Druga część szablonu kończy formularz przyciskiem.

    <div :class="{ error: errors.engineer }">
      <label>Inżynier odpowiedzialny:</label>
      <input v-model.trim="form.engineer" @blur="validateEngineer" />
      <span v-if="errors.engineer" class="error-message">
        {{ errors.engineer }}
      </span>
    </div>

    <button type="submit" :disabled="!isFormValid">
      Zarejestruj moduł
    </button>
  </form>
</template>

:disabled="!isFormValid" wiąże atrybut z computed, więc przycisk odblokuje się sam, gdy formularz stanie się poprawny. Bez dwukropka disabled="!isFormValid" byłby zwykłym tekstem i przycisk zostałby zablokowany na stałe, a v-if zamiast :disabled ukryłby przycisk całkowicie. Teraz stan formularza.

<script setup>
import { reactive, computed } from 'vue'

const form = reactive({
  name: '',
  year: null,
  engineer: ''
})

const errors = reactive({
  name: '',
  year: '',
  engineer: ''
})

reactive tworzy reaktywny obiekt, do którego pól sięgasz bez .value. Obiekt form trzyma wartości pól, a errors komunikaty, przy czym pusty tekst oznacza brak błędu. Dalej funkcje walidujące.

function validateName() {
  if (!form.name) {
    errors.name = 'Nazwa jest wymagana'
  } else if (form.name.length < 3) {
    errors.name = 'Nazwa musi mieć min. 3 znaki'
  } else {
    errors.name = ''
  }
}

function validateYear() {
  if (!form.year) {
    errors.year = 'Rok jest wymagany'
  } else if (form.year < 2020 || form.year > 2100) {
    errors.year = 'Rok musi być między 2020 a 2100'
  } else {
    errors.year = ''
  }
}

function validateEngineer() {
  errors.engineer = form.engineer ? '' : 'Inżynier jest wymagany'
}

Każda funkcja sprawdza jedno pole i ustawia jego komunikat. Kolejność warunków ma znaczenie: najpierw puste pole, potem szczegóły, takie jak długość nazwy czy zakres lat od 2020 do 2100. Na koniec computed i obsługa wysłania.

const isFormValid = computed(() => {
  return form.name && form.year && form.engineer &&
         !errors.name && !errors.year && !errors.engineer
})

function submitForm() {
  validateName()
  validateYear()
  validateEngineer()

  if (isFormValid.value) {
    console.log('Rejestracja:', form)
    alert('Moduł zarejestrowany!')
  }
}
</script>

isFormValid przelicza się automatycznie przy każdej zmianie danych formularza, dlatego computed nadaje się do tej roli lepiej niż ręcznie aktualizowana flaga. submitForm najpierw uruchamia wszystkie walidacje, bo operator mógł poprawić pole i nacisnąć Enter bez opuszczania go, a wtedy @blur jeszcze nie zadziałał. Potem odczytuje isFormValid.value - computed przelicza się przy tym odczycie, więc widzi komunikaty ustawione linijkę wyżej. Pełny przebieg wygląda tak: kliknięcie przycisku, @submit.prevent wywołuje procedurę, walidacja wszystkich pól, wysłanie danych, gdy są poprawne, i na koniec komunikat sukcesu albo reset formularza.

Kiedy walidować? Polecam dwa momenty: @blur, gdy operator skończy pracę z polem, oraz @submit jako ostateczną kontrolę. Walidacja przy każdym @input zasypuje błędami kogoś, kto dopiero zaczął pisać. W następnej lekcji złożysz z tych elementów kompletny formularz rejestracji z grupami pól i resetem.

Pamiętaj: walidacja to śluza stacji - dane przechodzą dalej dopiero wtedy, gdy każdy czujnik potwierdzi, że są bezpieczne.

Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'

const missionData = ref({
  title: '',
  priority: '',
  budget: '',
  notes: ''
})

const errors = ref({
  title: '',
  priority: '',
  budget: '',
  notes: ''
})

const validateTitle = () => {
  if (!missionData.value.title.trim()) {
    errors.value.title = 'Tytuł jest wymagany'
  } else if (missionData.value.title.trim().length < 5) {
    errors.value.title = 'Tytuł musi mieć minimum 5 znaków'
  } else {
    errors.value.title = ''
  }
}

const validatePriority = () => {
  const num = Number(missionData.value.priority)
  if (isNaN(num) || num < 1 || num > 10) {
    errors.value.priority = 'Priorytet musi być liczbą od 1 do 10'
  } else {
    errors.value.priority = ''
  }
}

const validateBudget = () => {
  const num = Number(missionData.value.budget)
  if (isNaN(num) || num <= 0) {
    errors.value.budget = 'Budżet musi być liczbą większą od 0'
  } else {
    errors.value.budget = ''
  }
}

const validateNotes = () => {
  const trimmed = missionData.value.notes.trim()
  if (trimmed.length > 0 && trimmed.length < 10) {
    errors.value.notes = 'Notatki muszą mieć minimum 10 znaków lub być puste'
  } else {
    errors.value.notes = ''
  }
}

const isFormValid = computed(() => {
  return !errors.value.title &&
         !errors.value.priority &&
         !errors.value.budget &&
         !errors.value.notes &&
         missionData.value.title.trim() &&
         missionData.value.priority &&
         missionData.value.budget
})

const budgetFormatted = computed(() => {
  if (!missionData.value.budget) return ''
  return `$${Number(missionData.value.budget).toLocaleString()}`
})
</script>

<template>
  <div class="validation-center">
    <div class="center-header">
      <h2>Centrum Walidacji Misji</h2>
      <p class="subtitle">Modyfikatory v-model i Walidacja Formularzy</p>
    </div>

    <div class="form-container">
      <!-- .trim modifier -->
      <div class="form-group">
        <label for="title">Tytuł Misji (.trim):</label>
        <input
          id="title"
          v-model.trim="missionData.title"
          @blur="validateTitle"
          type="text"
          placeholder="np. Eksploracja Krateru Gale"
          class="form-input"
          :class="{ error: errors.title }"
        />
        <div v-if="errors.title" class="error-message">
          {{ errors.title }}
        </div>
        <div v-else class="help-text">
          Spacje na początku i końcu zostaną usunięte automatycznie
        </div>
      </div>

      <!-- .number modifier -->
      <div class="form-group">
        <label for="priority">Priorytet Misji (.number):</label>
        <input
          id="priority"
          v-model.number="missionData.priority"
          @blur="validatePriority"
          type="text"
          placeholder="1-10"
          class="form-input"
          :class="{ error: errors.priority }"
        />
        <div v-if="errors.priority" class="error-message">
          {{ errors.priority }}
        </div>
        <div v-else class="help-text">
          Wartość automatycznie konwertowana na liczbę
        </div>
        <div class="type-display">
          Typ danych: <code>{{ typeof missionData.priority }}</code>
        </div>
      </div>

      <!-- .number with formatting -->
      <div class="form-group">
        <label for="budget">Budżet Misji (.number):</label>
        <input
          id="budget"
          v-model.number="missionData.budget"
          @blur="validateBudget"
          type="text"
          placeholder="np. 1000000"
          class="form-input"
          :class="{ error: errors.budget }"
        />
        <div v-if="errors.budget" class="error-message">
          {{ errors.budget }}
        </div>
        <div v-else-if="missionData.budget" class="success-text">
          Sformatowany budżet: {{ budgetFormatted }}
        </div>
      </div>

      <!-- .lazy modifier -->
      <div class="form-group">
        <label for="notes">Notatki (.lazy):</label>
        <textarea
          id="notes"
          v-model.lazy="missionData.notes"
          @change="validateNotes"
          placeholder="Dodatkowe informacje... (aktualizacja po blur)"
          class="form-textarea"
          :class="{ error: errors.notes }"
          rows="4"
        ></textarea>
        <div v-if="errors.notes" class="error-message">
          {{ errors.notes }}
        </div>
        <div v-else class="help-text">
          Dane aktualizują się dopiero po opuszczeniu pola (blur/change)
        </div>
      </div>

      <div class="validation-summary" :class="{ valid: isFormValid }">
        <div v-if="isFormValid" class="valid-message">
          Formularz jest poprawny i gotowy do wysłania!
        </div>
        <div v-else class="invalid-message">
          Formularz zawiera błędy lub niekompletne dane
        </div>
      </div>
    </div>

    <div class="data-preview">
      <h3>Podgląd Danych Misji</h3>
      <div class="preview-container">
        <div class="preview-item">
          <span class="preview-label">Tytuł:</span>
          <span class="preview-value">{{ missionData.title || '(pusty)' }}</span>
        </div>
        <div class="preview-item">
          <span class="preview-label">Priorytet:</span>
          <span class="preview-value">
            {{ missionData.priority || '(pusty)' }}
            (typ: {{ typeof missionData.priority }})
          </span>
        </div>
        <div class="preview-item">
          <span class="preview-label">Budżet:</span>
          <span class="preview-value">
            {{ missionData.budget || '(pusty)' }}
            (typ: {{ typeof missionData.budget }})
          </span>
        </div>
        <div class="preview-item">
          <span class="preview-label">Notatki:</span>
          <span class="preview-value">{{ missionData.notes || '(puste)' }}</span>
        </div>
      </div>
    </div>

    <div class="modifiers-reference">
      <h3>Modyfikatory v-model:</h3>
      <div class="modifier-cards">
        <div class="modifier-card">
          <h4>.lazy</h4>
          <p>Synchronizuje dane po zdarzeniu 'change' zamiast 'input'</p>
          <code>v-model.lazy="variable"</code>
        </div>
        <div class="modifier-card">
          <h4>.number</h4>
          <p>Automatycznie konwertuje wartość na Number</p>
          <code>v-model.number="variable"</code>
        </div>
        <div class="modifier-card">
          <h4>.trim</h4>
          <p>Automatycznie usuwa białe znaki z początku i końca</p>
          <code>v-model.trim="variable"</code>
        </div>
      </div>
    </div>
  </div>
</template>

<style scoped>
.validation-center {
  background: linear-gradient(135deg, #0a0e27 0%, #1a1e3f 100%);
  color: #00ff88;
  padding: 30px;
  border-radius: 15px;
  border: 2px solid #00b4d8;
  font-family: 'Courier New', monospace;
  max-width: 900px;
  margin: 0 auto;
}

.center-header {
  text-align: center;
  margin-bottom: 30px;
  padding-bottom: 20px;
  border-bottom: 2px solid #00b4d8;
}

.center-header h2 {
  color: #00ff88;
  margin: 0 0 10px 0;
  font-size: 28px;
  text-shadow: 0 0 10px #00ff88;
}

.subtitle {
  color: #00b4d8;
  margin: 0;
  font-size: 14px;
}

.form-container {
  margin-bottom: 30px;
}

.form-group {
  margin-bottom: 25px;
}

.form-group label {
  display: block;
  color: #00b4d8;
  margin-bottom: 10px;
  font-size: 14px;
  font-weight: bold;
}

.form-input,
.form-textarea {
  width: 100%;
  background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
  border: 2px solid #00b4d8;
  border-radius: 8px;
  padding: 12px 15px;
  color: #00ff88;
  font-size: 16px;
  font-family: 'Courier New', monospace;
  box-sizing: border-box;
  transition: all 0.3s ease;
}

.form-input:focus,
.form-textarea:focus {
  outline: none;
  border-color: #00ff88;
  box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 255, 136, 0.3);
}

.form-input.error,
.form-textarea.error {
  border-color: #ff6b35;
  background: rgba(255, 107, 53, 0.05);
}

.form-textarea {
  resize: vertical;
}

.error-message {
  margin-top: 8px;
  color: #ff6b35;
  font-size: 12px;
  padding: 8px 12px;
  background: rgba(255, 107, 53, 0.1);
  border-radius: 4px;
  border-left: 3px solid #ff6b35;
}

.help-text {
  margin-top: 8px;
  color: #00b4d8;
  font-size: 12px;
  padding: 8px 12px;
  background: rgba(0, 180, 216, 0.05);
  border-radius: 4px;
}

.success-text {
  margin-top: 8px;
  color: #00ff88;
  font-size: 12px;
  padding: 8px 12px;
  background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
  border-radius: 4px;
  font-weight: bold;
}

.type-display {
  margin-top: 8px;
  color: #9d4edd;
  font-size: 11px;
}

.type-display code {
  background: rgba(157, 78, 221, 0.2);
  padding: 2px 6px;
  border-radius: 4px;
  color: #9d4edd;
}

.validation-summary {
  padding: 20px;
  background: rgba(255, 107, 53, 0.1);
  border: 2px solid #ff6b35;
  border-radius: 8px;
  text-align: center;
  font-weight: bold;
  transition: all 0.3s ease;
}

.validation-summary.valid {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
  border-color: #00ff88;
}

.valid-message {
  color: #00ff88;
  font-size: 16px;
}

.invalid-message {
  color: #ff6b35;
  font-size: 16px;
}

.data-preview {
  margin-bottom: 30px;
}

.data-preview h3 {
  color: #00ff88;
  margin-bottom: 15px;
}

.preview-container {
  background: rgba(0, 0, 0, 0.3);
  border: 1px solid #00b4d8;
  border-radius: 8px;
  padding: 20px;
}

.preview-item {
  padding: 10px 0;
  border-bottom: 1px solid rgba(0, 180, 216, 0.2);
  display: flex;
  justify-content: space-between;
  gap: 15px;
}

.preview-item:last-child {
  border-bottom: none;
}

.preview-label {
  color: #00b4d8;
  font-weight: bold;
}

.preview-value {
  color: #00ff88;
  text-align: right;
  word-break: break-word;
}

.modifiers-reference {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.05);
  padding: 20px;
  border-radius: 8px;
  border: 1px solid #00ff88;
}

.modifiers-reference h3 {
  color: #00ff88;
  margin-top: 0;
}

.modifier-cards {
  display: grid;
  grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(250px, 1fr));
  gap: 15px;
}

.modifier-card {
  background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
  padding: 15px;
  border-radius: 8px;
  border: 1px solid #00b4d8;
}

.modifier-card h4 {
  color: #00ff88;
  margin: 0 0 10px 0;
}

.modifier-card p {
  color: #00b4d8;
  font-size: 12px;
  margin: 0 0 10px 0;
}

.modifier-card code {
  display: block;
  background: rgba(0, 0, 0, 0.3);
  padding: 8px;
  border-radius: 4px;
  color: #00ff88;
  font-size: 11px;
}
</style>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Jak stworzyć select z możliwością wyboru wielu opcji?

  2. 2. Dlaczego computed jest dobry do sprawdzania czy formularz jest valid?

To 2 z 4 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Dodaj walidację na @blur z komunikatami błędów i computed isFormValid.

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki walidacji formularza od góry do dołu:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż składnię przycisku z dynamicznym disabled:

  • Edytor kodu

    Zbuduj select z v-for renderujący opcje z tablicy obiektów i wyświetl wybraną wartość.

  • Układanie w pionie

    Ułóż prawidłowy flow submit formularza:

  1. PytanieMulti-select
  2. PytanieComputed dla walidacji
  3. Zadanie z kodemPraktyka: Walidacja formularza
  4. Ułóż w kolejnościKolejność walidacji formularza
  5. PytanieDisabled button w formularzu
  6. Kliknij w kolejnościBudowa :disabled binding
  7. Zadanie z kodemPraktyka: Dynamiczne opcje select
  8. PytanieKiedy walidować formularz
  9. Ułóż w kolejnościFlow submit formularza

Przydatne artykuły