Kurs Vue.js · Moduł 5: Zdarzenia i formularze
Formularze - v-model dla Danych Misji
W tej lekcji4
Panel rejestracji załogi ma pole z nazwą i akapit, który tę nazwę powtarza. Żeby to działało, potrzebne są dwa połączenia: zmienna musi trafiać do pola, a to, co operator wpisze, musi wracać do zmiennej. Pisanie tego ręcznie przy każdym z dziesięciu pól to dwadzieścia wiązań i dwadzieścia okazji do pomyłki. Vue zamyka oba kierunki w jednej dyrektywie: v-model, czyli dwukierunkowym wiązaniu danych między polem formularza a zmienną.
Co v-model robi pod spodem
v-model to skrót. Na polu tekstowym rozwija się do dwóch rzeczy, które już znasz: wiązania :value, które wpisuje zmienną do pola, oraz nasłuchu @input, który po każdej zmianie odczytuje $event.target.value i zapisuje wynik do zmiennej.
<template>
<input :value="crewName" @input="crewName = $event.target.value" />
<input v-model="crewName" />
</template>
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const crewName = ref('')
</script>Oba pola działają identycznie i są ze sobą zsynchronizowane: pisz w jednym, a tekst pojawi się w drugim, bo oba czytają i zapisują ten sam ref. crewName pozostaje zwykłym ref, więc v-model nie potrzebuje żadnego specjalnego stanu. Zapamiętaj jedną zasadę: v-model ignoruje atrybuty value, checked i selected zapisane w HTML. Źródłem prawdy jest zawsze zmienna, dlatego wartość początkową ustawiasz w JavaScripcie.
Podstawy v-model
Ta sama dyrektywa działa na każdym polu formularza, ale pod spodem dobiera właściwość i zdarzenie do typu pola. Pola tekstowe i <textarea> używają value i zdarzenia input, checkboxy i radio używają checked i change, a <select> używa value i change. Przejdźmy przez formularz misji etapami, zaczynając od tekstu.
<template>
<div class="mission-form" style="background: #0a0e27; color: #00ff88;">
<!-- Text input -->
<input v-model="crewName" placeholder="Nazwa załogi" style="background: #1a1e37; color: #00ff88;" />
<p>Załoga: {{ crewName }}</p>
<!-- Textarea -->
<textarea v-model="missionNotes" placeholder="Notatki misji" style="background: #1a1e37; color: #00ff88;"></textarea>
<p>Notatki: {{ missionNotes }}</p>Pole i obszar tekstowy zachowują się tak samo: akapit pod nimi zmienia się z każdą literą. W <textarea> nie wpisuj {{ missionNotes }} między znacznikami, bo interpolacja w tym miejscu nie zadziała. Do obszaru tekstu zawsze podpinaj v-model. Teraz checkboxy.
<!-- Checkbox - boolean -->
<label style="color: #00ff88;">
<input type="checkbox" v-model="isAutomated" />
Automatyczny tryb
</label>
<p>Automatyczny: {{ isAutomated }}</p>
<!-- Checkbox - array -->
<label style="color: #00ff88;">
<input type="checkbox" v-model="activeSystems" value="oxygen" />
Generator tlenu
</label>
<label style="color: #00ff88;">
<input type="checkbox" v-model="activeSystems" value="water" />
Recykler wody
</label>
<p>Aktywne systemy: {{ activeSystems }}</p>Pojedynczy checkbox związany z isAutomated daje wartość logiczną: true po zaznaczeniu i false po odznaczeniu. Gdy kilka checkboxów dzieli jedną tablicę, każdy ma własny atrybut value, a w activeSystems lądują wartości zaznaczonych pól, w kolejności zaznaczania. Czas na przełączniki radio i listę rozwijaną.
<!-- Radio -->
<label style="color: #00ff88;">
<input type="radio" v-model="powerMode" value="eco" />
Eco
</label>
<label style="color: #00ff88;">
<input type="radio" v-model="powerMode" value="performance" />
Performance
</label>
<p>Tryb mocy: {{ powerMode }}</p>
<!-- Select -->
<select v-model="selectedModule" style="background: #1a1e37; color: #00ff88;">
<option disabled value="">Wybierz moduł</option>
<option value="alpha">Oxygen Alpha</option>
<option value="beta">Plasma Beta</option>
<option value="gamma">Water Gamma</option>
</select>
<p>Moduł: {{ selectedModule }}</p>
</div>
</template>Grupa radio zapisuje do powerMode wartość value wybranego przycisku, więc zmienna ma zawsze jedną wartość. <select> robi to samo z wybraną opcją. Pierwsza opcja z disabled i pustą wartością to zalecany wzorzec: gdy zmienna startuje od pustego tekstu, lista pokazuje zachętę do wyboru, a na iOS nie blokuje wyboru pierwszej prawdziwej opcji. Został jeszcze skrypt.
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const crewName = ref('')
const missionNotes = ref('')
const isAutomated = ref(false)
const activeSystems = ref([])
const powerMode = ref('')
const selectedModule = ref('')
</script>Każde pole dostaje wartość startową pasującą do typu: pusty tekst dla pól tekstowych, radia i listy, false dla pojedynczego checkboxa i pustą tablicę dla grupy checkboxów. Pomyłka typu, na przykład ref('') dla grupy checkboxów, to najczęstsza przyczyna dziwnego zachowania formularza.
Opcje selecta z tablicy
Katalog modułów stacji rośnie, więc opcji nie wpisuje się ręcznie. Generujesz je dyrektywą v-for z tablicy obiektów, a wartość opcji podajesz przez wiązanie :value. Jak przy każdej liście z v-for, każda opcja dostaje też unikalny :key.
<template>
<select v-model="selectedModuleId">
<option disabled value="">Wybierz moduł</option>
<option v-for="mod in modules" :key="mod.id" :value="mod.id">
{{ mod.name }}
</option>
</select>
<p>Wybrane id: {{ selectedModuleId }}</p>
</template>
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const modules = ref([
{ id: 1, name: 'Oxygen Alpha' },
{ id: 2, name: 'Plasma Beta' }
])
const selectedModuleId = ref('')
</script>Po wybraniu Plasma Beta akapit pokaże 2. Zwróć uwagę na typ: dzięki :value zmienna dostaje liczbę 2, dokładnie tę z tablicy, a zwykły atrybut value="2" zawsze dałby tekst. Wiązanie :value przyjmuje dowolną wartość, nawet cały obiekt.
Od danych do wysłania
Każdy formularz buduje się w tej samej kolejności: najpierw stan w ref albo reactive, potem wiązanie pól przez v-model, następnie @submit.prevent na formularzu, a na końcu walidacja przed wysłaniem. Trzy pierwsze kroki już znasz, walidację dopiszemy w lekcji o zaawansowanych formularzach. Polecam nadawać zmiennym nazwy mówiące, co przechowują, a nie jakim są polem: activeSystems przetrwa zamianę checkboxów na listę wielokrotnego wyboru, a checkboxValues już nie. W następnej lekcji dostroisz sygnał z pól modyfikatorami .lazy, .number i .trim.
Pamiętaj: v-model to dwukierunkowy kanał łączności - pole na panelu i zmienna w komputerze misji zawsze pokazują tę samą wartość, niezależnie od tego, która strona ją zmieniła.
Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'
const astronautName = ref('')
const missionCode = ref('')
const missionDescription = ref('')
const statusReport = ref('')
const characterCount = computed(() => missionDescription.value.length)
const wordCount = computed(() => {
return missionDescription.value.trim().split(/\s+/).filter(word => word.length > 0).length
})
const isFormValid = computed(() => {
return astronautName.value.length >= 3 &&
missionCode.value.length >= 4 &&
missionDescription.value.length >= 10
})
</script>
<template>
<div class="data-transmission">
<div class="transmission-header">
<h2>System Transmisji Danych</h2>
<p class="subtitle">v-model - Dwukierunkowe Wiązanie Danych</p>
</div>
<div class="form-container">
<div class="form-group">
<label for="astronaut">Imię Astronauty:</label>
<input
id="astronaut"
v-model="astronautName"
type="text"
placeholder="Wprowadź imię..."
class="data-input"
/>
<div class="input-feedback">
Wprowadzone: <strong>{{ astronautName || '(puste)' }}</strong>
</div>
</div>
<div class="form-group">
<label for="mission-code">Kod Misji:</label>
<input
id="mission-code"
v-model="missionCode"
type="text"
placeholder="np. MARS-2087-A1"
class="data-input"
/>
<div class="input-feedback">
Kod: <strong>{{ missionCode || '(puste)' }}</strong>
</div>
</div>
<div class="form-group">
<label for="description">Opis Misji:</label>
<textarea
id="description"
v-model="missionDescription"
placeholder="Opisz szczegóły misji..."
class="data-textarea"
rows="5"
></textarea>
<div class="textarea-stats">
<span>Znaki: {{ characterCount }}</span>
<span>Słowa: {{ wordCount }}</span>
</div>
</div>
<div class="form-group">
<label for="status">Raport Statusu (opcjonalne):</label>
<textarea
id="status"
v-model="statusReport"
placeholder="Dodatkowe informacje..."
class="data-textarea"
rows="3"
></textarea>
</div>
<div class="validation-status" :class="{ valid: isFormValid }">
<span v-if="isFormValid">Formularz gotowy do transmisji</span>
<span v-else>Uzupełnij wszystkie wymagane pola</span>
</div>
</div>
<div class="data-preview">
<h3>Podgląd Transmitowanych Danych</h3>
<div class="preview-box">
<pre>{{ {
astronaut: astronautName || null,
missionCode: missionCode || null,
description: missionDescription || null,
status: statusReport || null,
valid: isFormValid
} }}</pre>
</div>
</div>
<div class="vmodel-info">
<h3>Jak działa v-model:</h3>
<div class="info-content">
<p><code>v-model</code> to skrót dla:</p>
<code class="code-example">:value="variable" @input="variable = $event.target.value"</code>
<p>Automatycznie synchronizuje dane między inputem a zmienną!</p>
</div>
</div>
</div>
</template>
<style scoped>
.data-transmission {
background: linear-gradient(135deg, #0a0e27 0%, #1a1e3f 100%);
color: #00ff88;
padding: 30px;
border-radius: 15px;
border: 2px solid #00b4d8;
font-family: 'Courier New', monospace;
max-width: 900px;
margin: 0 auto;
}
.transmission-header {
text-align: center;
margin-bottom: 30px;
padding-bottom: 20px;
border-bottom: 2px solid #00b4d8;
}
.transmission-header h2 {
color: #00ff88;
margin: 0 0 10px 0;
font-size: 28px;
text-shadow: 0 0 10px #00ff88;
}
.subtitle {
color: #00b4d8;
margin: 0;
font-size: 14px;
}
.form-container {
margin-bottom: 30px;
}
.form-group {
margin-bottom: 25px;
}
.form-group label {
display: block;
color: #00b4d8;
margin-bottom: 10px;
font-size: 14px;
font-weight: bold;
}
.data-input,
.data-textarea {
width: 100%;
background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
border: 2px solid #00b4d8;
border-radius: 8px;
padding: 12px 15px;
color: #00ff88;
font-size: 16px;
font-family: 'Courier New', monospace;
box-sizing: border-box;
transition: all 0.3s ease;
}
.data-input:focus,
.data-textarea:focus {
outline: none;
border-color: #00ff88;
box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 255, 136, 0.3);
background: rgba(0, 180, 216, 0.15);
}
.data-textarea {
resize: vertical;
}
.input-feedback {
margin-top: 8px;
color: #00b4d8;
font-size: 12px;
padding: 8px 12px;
background: rgba(0, 180, 216, 0.05);
border-radius: 4px;
}
.input-feedback strong {
color: #00ff88;
}
.textarea-stats {
margin-top: 8px;
display: flex;
gap: 20px;
color: #00b4d8;
font-size: 12px;
}
.validation-status {
padding: 15px;
background: rgba(255, 107, 53, 0.1);
border: 2px solid #ff6b35;
border-radius: 8px;
text-align: center;
font-weight: bold;
color: #ff6b35;
transition: all 0.3s ease;
}
.validation-status.valid {
background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
border-color: #00ff88;
color: #00ff88;
}
.data-preview {
margin-bottom: 30px;
}
.data-preview h3 {
color: #00ff88;
margin-bottom: 15px;
}
.preview-box {
background: rgba(0, 0, 0, 0.4);
border: 1px solid #00b4d8;
border-radius: 8px;
padding: 20px;
overflow-x: auto;
}
.preview-box pre {
margin: 0;
color: #00ff88;
font-size: 14px;
line-height: 1.6;
}
.vmodel-info {
background: rgba(0, 255, 136, 0.05);
padding: 20px;
border-radius: 8px;
border: 1px solid #00ff88;
}
.vmodel-info h3 {
color: #00ff88;
margin-top: 0;
}
.info-content {
color: #00b4d8;
}
.info-content p {
margin: 10px 0;
}
.info-content code {
background: rgba(0, 255, 136, 0.2);
padding: 2px 6px;
border-radius: 4px;
color: #00ff88;
font-size: 13px;
}
.code-example {
display: block;
background: rgba(0, 180, 216, 0.2);
padding: 10px 15px;
border-radius: 6px;
margin: 10px 0;
font-size: 12px;
}
</style>Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Czym jest v-model w Vue.js?
2. v-model jest skrótem dla jakiej kombinacji?
To 2 z 7 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Użyj v-model z input text i wyświetl wpisaną wartość w paragrafie.
- Układanie w poziomie
Ułóż poprawną składnię input z v-model:
- Klikanie w kolejności
Ułóż składnię checkboxa z v-model:
- Edytor kodu
Użyj checkbox (array) do wyboru equipment i radio do wyboru typu misji.
- Układanie w pionie
Ułóż kroki tworzenia reaktywnego formularza Vue od danych do walidacji:
- Układanie w poziomie
Ułóż poprawną składnię opcji selecta z v-for:
- Edytor kodu
Zbuduj select z v-for i :value dla listy obiektów.
Zadania po tej lekcji
- PytanieCzym jest v-model
- Pytaniev-model jako skrót
- Zadanie z kodemPraktyka: v-model z inputem text
- Ułóż w kolejnościSkładnia v-model
- Pytaniev-model z checkboxem
- Kliknij w kolejnościBudowa checkboxa z v-model
- Pytaniev-model z wieloma checkboxami
- Zadanie z kodemPraktyka: Checkboxy i radio
- Ułóż w kolejnościKroki tworzenia formularza z v-model
- Pytaniev-model z radio button
- PytanieTyp danych z checkbox v-model
- PytanieSelect z dynamicznymi opcjami
- Ułóż w kolejnościSkładnia select z v-for
- Zadanie z kodemPraktyka: v-model z select