Kurs Vue.js · Moduł 5: Zdarzenia i formularze

Formularze - v-model dla Danych Misji

5 min czytania ·
W tej lekcji4

Panel rejestracji załogi ma pole z nazwą i akapit, który tę nazwę powtarza. Żeby to działało, potrzebne są dwa połączenia: zmienna musi trafiać do pola, a to, co operator wpisze, musi wracać do zmiennej. Pisanie tego ręcznie przy każdym z dziesięciu pól to dwadzieścia wiązań i dwadzieścia okazji do pomyłki. Vue zamyka oba kierunki w jednej dyrektywie: v-model, czyli dwukierunkowym wiązaniu danych między polem formularza a zmienną.

Co v-model robi pod spodem

v-model to skrót. Na polu tekstowym rozwija się do dwóch rzeczy, które już znasz: wiązania :value, które wpisuje zmienną do pola, oraz nasłuchu @input, który po każdej zmianie odczytuje $event.target.value i zapisuje wynik do zmiennej.

<template>
  <input :value="crewName" @input="crewName = $event.target.value" />
  <input v-model="crewName" />
</template>

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const crewName = ref('')
</script>

Oba pola działają identycznie i są ze sobą zsynchronizowane: pisz w jednym, a tekst pojawi się w drugim, bo oba czytają i zapisują ten sam ref. crewName pozostaje zwykłym ref, więc v-model nie potrzebuje żadnego specjalnego stanu. Zapamiętaj jedną zasadę: v-model ignoruje atrybuty value, checked i selected zapisane w HTML. Źródłem prawdy jest zawsze zmienna, dlatego wartość początkową ustawiasz w JavaScripcie.

Podstawy v-model

Ta sama dyrektywa działa na każdym polu formularza, ale pod spodem dobiera właściwość i zdarzenie do typu pola. Pola tekstowe i <textarea> używają value i zdarzenia input, checkboxy i radio używają checked i change, a <select> używa value i change. Przejdźmy przez formularz misji etapami, zaczynając od tekstu.

<template>
  <div class="mission-form" style="background: #0a0e27; color: #00ff88;">
    <!-- Text input -->
    <input v-model="crewName" placeholder="Nazwa załogi" style="background: #1a1e37; color: #00ff88;" />
    <p>Załoga: {{ crewName }}</p>

    <!-- Textarea -->
    <textarea v-model="missionNotes" placeholder="Notatki misji" style="background: #1a1e37; color: #00ff88;"></textarea>
    <p>Notatki: {{ missionNotes }}</p>

Pole i obszar tekstowy zachowują się tak samo: akapit pod nimi zmienia się z każdą literą. W <textarea> nie wpisuj {{ missionNotes }} między znacznikami, bo interpolacja w tym miejscu nie zadziała. Do obszaru tekstu zawsze podpinaj v-model. Teraz checkboxy.

    <!-- Checkbox - boolean -->
    <label style="color: #00ff88;">
      <input type="checkbox" v-model="isAutomated" />
      Automatyczny tryb
    </label>
    <p>Automatyczny: {{ isAutomated }}</p>

    <!-- Checkbox - array -->
    <label style="color: #00ff88;">
      <input type="checkbox" v-model="activeSystems" value="oxygen" />
      Generator tlenu
    </label>
    <label style="color: #00ff88;">
      <input type="checkbox" v-model="activeSystems" value="water" />
      Recykler wody
    </label>
    <p>Aktywne systemy: {{ activeSystems }}</p>

Pojedynczy checkbox związany z isAutomated daje wartość logiczną: true po zaznaczeniu i false po odznaczeniu. Gdy kilka checkboxów dzieli jedną tablicę, każdy ma własny atrybut value, a w activeSystems lądują wartości zaznaczonych pól, w kolejności zaznaczania. Czas na przełączniki radio i listę rozwijaną.

    <!-- Radio -->
    <label style="color: #00ff88;">
      <input type="radio" v-model="powerMode" value="eco" />
      Eco
    </label>
    <label style="color: #00ff88;">
      <input type="radio" v-model="powerMode" value="performance" />
      Performance
    </label>
    <p>Tryb mocy: {{ powerMode }}</p>

    <!-- Select -->
    <select v-model="selectedModule" style="background: #1a1e37; color: #00ff88;">
      <option disabled value="">Wybierz moduł</option>
      <option value="alpha">Oxygen Alpha</option>
      <option value="beta">Plasma Beta</option>
      <option value="gamma">Water Gamma</option>
    </select>
    <p>Moduł: {{ selectedModule }}</p>
  </div>
</template>

Grupa radio zapisuje do powerMode wartość value wybranego przycisku, więc zmienna ma zawsze jedną wartość. <select> robi to samo z wybraną opcją. Pierwsza opcja z disabled i pustą wartością to zalecany wzorzec: gdy zmienna startuje od pustego tekstu, lista pokazuje zachętę do wyboru, a na iOS nie blokuje wyboru pierwszej prawdziwej opcji. Został jeszcze skrypt.

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const crewName = ref('')
const missionNotes = ref('')
const isAutomated = ref(false)
const activeSystems = ref([])
const powerMode = ref('')
const selectedModule = ref('')
</script>

Każde pole dostaje wartość startową pasującą do typu: pusty tekst dla pól tekstowych, radia i listy, false dla pojedynczego checkboxa i pustą tablicę dla grupy checkboxów. Pomyłka typu, na przykład ref('') dla grupy checkboxów, to najczęstsza przyczyna dziwnego zachowania formularza.

Opcje selecta z tablicy

Katalog modułów stacji rośnie, więc opcji nie wpisuje się ręcznie. Generujesz je dyrektywą v-for z tablicy obiektów, a wartość opcji podajesz przez wiązanie :value. Jak przy każdej liście z v-for, każda opcja dostaje też unikalny :key.

<template>
  <select v-model="selectedModuleId">
    <option disabled value="">Wybierz moduł</option>
    <option v-for="mod in modules" :key="mod.id" :value="mod.id">
      {{ mod.name }}
    </option>
  </select>
  <p>Wybrane id: {{ selectedModuleId }}</p>
</template>

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const modules = ref([
  { id: 1, name: 'Oxygen Alpha' },
  { id: 2, name: 'Plasma Beta' }
])
const selectedModuleId = ref('')
</script>

Po wybraniu Plasma Beta akapit pokaże 2. Zwróć uwagę na typ: dzięki :value zmienna dostaje liczbę 2, dokładnie tę z tablicy, a zwykły atrybut value="2" zawsze dałby tekst. Wiązanie :value przyjmuje dowolną wartość, nawet cały obiekt.

Od danych do wysłania

Każdy formularz buduje się w tej samej kolejności: najpierw stan w ref albo reactive, potem wiązanie pól przez v-model, następnie @submit.prevent na formularzu, a na końcu walidacja przed wysłaniem. Trzy pierwsze kroki już znasz, walidację dopiszemy w lekcji o zaawansowanych formularzach. Polecam nadawać zmiennym nazwy mówiące, co przechowują, a nie jakim są polem: activeSystems przetrwa zamianę checkboxów na listę wielokrotnego wyboru, a checkboxValues już nie. W następnej lekcji dostroisz sygnał z pól modyfikatorami .lazy, .number i .trim.

Pamiętaj: v-model to dwukierunkowy kanał łączności - pole na panelu i zmienna w komputerze misji zawsze pokazują tę samą wartość, niezależnie od tego, która strona ją zmieniła.

Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'

const astronautName = ref('')
const missionCode = ref('')
const missionDescription = ref('')
const statusReport = ref('')

const characterCount = computed(() => missionDescription.value.length)
const wordCount = computed(() => {
  return missionDescription.value.trim().split(/\s+/).filter(word => word.length > 0).length
})

const isFormValid = computed(() => {
  return astronautName.value.length >= 3 &&
         missionCode.value.length >= 4 &&
         missionDescription.value.length >= 10
})
</script>

<template>
  <div class="data-transmission">
    <div class="transmission-header">
      <h2>System Transmisji Danych</h2>
      <p class="subtitle">v-model - Dwukierunkowe Wiązanie Danych</p>
    </div>

    <div class="form-container">
      <div class="form-group">
        <label for="astronaut">Imię Astronauty:</label>
        <input
          id="astronaut"
          v-model="astronautName"
          type="text"
          placeholder="Wprowadź imię..."
          class="data-input"
        />
        <div class="input-feedback">
          Wprowadzone: <strong>{{ astronautName || '(puste)' }}</strong>
        </div>
      </div>

      <div class="form-group">
        <label for="mission-code">Kod Misji:</label>
        <input
          id="mission-code"
          v-model="missionCode"
          type="text"
          placeholder="np. MARS-2087-A1"
          class="data-input"
        />
        <div class="input-feedback">
          Kod: <strong>{{ missionCode || '(puste)' }}</strong>
        </div>
      </div>

      <div class="form-group">
        <label for="description">Opis Misji:</label>
        <textarea
          id="description"
          v-model="missionDescription"
          placeholder="Opisz szczegóły misji..."
          class="data-textarea"
          rows="5"
        ></textarea>
        <div class="textarea-stats">
          <span>Znaki: {{ characterCount }}</span>
          <span>Słowa: {{ wordCount }}</span>
        </div>
      </div>

      <div class="form-group">
        <label for="status">Raport Statusu (opcjonalne):</label>
        <textarea
          id="status"
          v-model="statusReport"
          placeholder="Dodatkowe informacje..."
          class="data-textarea"
          rows="3"
        ></textarea>
      </div>

      <div class="validation-status" :class="{ valid: isFormValid }">
        <span v-if="isFormValid">Formularz gotowy do transmisji</span>
        <span v-else>Uzupełnij wszystkie wymagane pola</span>
      </div>
    </div>

    <div class="data-preview">
      <h3>Podgląd Transmitowanych Danych</h3>
      <div class="preview-box">
        <pre>{{ {
  astronaut: astronautName || null,
  missionCode: missionCode || null,
  description: missionDescription || null,
  status: statusReport || null,
  valid: isFormValid
} }}</pre>
      </div>
    </div>

    <div class="vmodel-info">
      <h3>Jak działa v-model:</h3>
      <div class="info-content">
        <p><code>v-model</code> to skrót dla:</p>
        <code class="code-example">:value="variable" @input="variable = $event.target.value"</code>
        <p>Automatycznie synchronizuje dane między inputem a zmienną!</p>
      </div>
    </div>
  </div>
</template>

<style scoped>
.data-transmission {
  background: linear-gradient(135deg, #0a0e27 0%, #1a1e3f 100%);
  color: #00ff88;
  padding: 30px;
  border-radius: 15px;
  border: 2px solid #00b4d8;
  font-family: 'Courier New', monospace;
  max-width: 900px;
  margin: 0 auto;
}

.transmission-header {
  text-align: center;
  margin-bottom: 30px;
  padding-bottom: 20px;
  border-bottom: 2px solid #00b4d8;
}

.transmission-header h2 {
  color: #00ff88;
  margin: 0 0 10px 0;
  font-size: 28px;
  text-shadow: 0 0 10px #00ff88;
}

.subtitle {
  color: #00b4d8;
  margin: 0;
  font-size: 14px;
}

.form-container {
  margin-bottom: 30px;
}

.form-group {
  margin-bottom: 25px;
}

.form-group label {
  display: block;
  color: #00b4d8;
  margin-bottom: 10px;
  font-size: 14px;
  font-weight: bold;
}

.data-input,
.data-textarea {
  width: 100%;
  background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
  border: 2px solid #00b4d8;
  border-radius: 8px;
  padding: 12px 15px;
  color: #00ff88;
  font-size: 16px;
  font-family: 'Courier New', monospace;
  box-sizing: border-box;
  transition: all 0.3s ease;
}

.data-input:focus,
.data-textarea:focus {
  outline: none;
  border-color: #00ff88;
  box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 255, 136, 0.3);
  background: rgba(0, 180, 216, 0.15);
}

.data-textarea {
  resize: vertical;
}

.input-feedback {
  margin-top: 8px;
  color: #00b4d8;
  font-size: 12px;
  padding: 8px 12px;
  background: rgba(0, 180, 216, 0.05);
  border-radius: 4px;
}

.input-feedback strong {
  color: #00ff88;
}

.textarea-stats {
  margin-top: 8px;
  display: flex;
  gap: 20px;
  color: #00b4d8;
  font-size: 12px;
}

.validation-status {
  padding: 15px;
  background: rgba(255, 107, 53, 0.1);
  border: 2px solid #ff6b35;
  border-radius: 8px;
  text-align: center;
  font-weight: bold;
  color: #ff6b35;
  transition: all 0.3s ease;
}

.validation-status.valid {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
  border-color: #00ff88;
  color: #00ff88;
}

.data-preview {
  margin-bottom: 30px;
}

.data-preview h3 {
  color: #00ff88;
  margin-bottom: 15px;
}

.preview-box {
  background: rgba(0, 0, 0, 0.4);
  border: 1px solid #00b4d8;
  border-radius: 8px;
  padding: 20px;
  overflow-x: auto;
}

.preview-box pre {
  margin: 0;
  color: #00ff88;
  font-size: 14px;
  line-height: 1.6;
}

.vmodel-info {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.05);
  padding: 20px;
  border-radius: 8px;
  border: 1px solid #00ff88;
}

.vmodel-info h3 {
  color: #00ff88;
  margin-top: 0;
}

.info-content {
  color: #00b4d8;
}

.info-content p {
  margin: 10px 0;
}

.info-content code {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.2);
  padding: 2px 6px;
  border-radius: 4px;
  color: #00ff88;
  font-size: 13px;
}

.code-example {
  display: block;
  background: rgba(0, 180, 216, 0.2);
  padding: 10px 15px;
  border-radius: 6px;
  margin: 10px 0;
  font-size: 12px;
}
</style>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Czym jest v-model w Vue.js?

  2. 2. v-model jest skrótem dla jakiej kombinacji?

To 2 z 7 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Użyj v-model z input text i wyświetl wpisaną wartość w paragrafie.

  • Układanie w poziomie

    Ułóż poprawną składnię input z v-model:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż składnię checkboxa z v-model:

  • Edytor kodu

    Użyj checkbox (array) do wyboru equipment i radio do wyboru typu misji.

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki tworzenia reaktywnego formularza Vue od danych do walidacji:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż poprawną składnię opcji selecta z v-for:

  • Edytor kodu

    Zbuduj select z v-for i :value dla listy obiektów.

  1. PytanieCzym jest v-model
  2. Pytaniev-model jako skrót
  3. Zadanie z kodemPraktyka: v-model z inputem text
  4. Ułóż w kolejnościSkładnia v-model
  5. Pytaniev-model z checkboxem
  6. Kliknij w kolejnościBudowa checkboxa z v-model
  7. Pytaniev-model z wieloma checkboxami
  8. Zadanie z kodemPraktyka: Checkboxy i radio
  9. Ułóż w kolejnościKroki tworzenia formularza z v-model
  10. Pytaniev-model z radio button
  11. PytanieTyp danych z checkbox v-model
  12. PytanieSelect z dynamicznymi opcjami
  13. Ułóż w kolejnościSkładnia select z v-for
  14. Zadanie z kodemPraktyka: v-model z select

Przydatne artykuły