Kurs Vue.js · Moduł 5: Zdarzenia i formularze
Modyfikatory Zdarzeń
W tej lekcji4
Pierwszy test Symulatora Sterowania skończył się awarią. Operator wysłał formularz z komendą, a przeglądarka przeładowała stronę i wyzerowała cały stan symulatora. Chwilę później kliknął przycisk wewnątrz panelu, który sam też reaguje na kliknięcia, i wykonały się dwie procedury naraz. W czystym JavaScripcie leczy się to wywołaniami event.preventDefault() i event.stopPropagation() na początku funkcji. Vue ma na to krótszy zapis: modyfikatory, czyli kropkę i nazwę dopisane do nazwy zdarzenia.
Jak zdarzenie wędruje po DOM
Żeby zrozumieć modyfikatory, trzeba wiedzieć, jak podróżuje zdarzenie. Kliknięcie przycisku przechodzi przez trzy fazy. W fazie przechwytywania (capture) zdarzenie schodzi od okna przeglądarki i document w dół drzewa, aż do klikniętego elementu. W fazie celu (target) dociera do samego przycisku. W fazie bąbelkowania (bubble) wraca w górę: od przycisku do rodzica <div>, potem do <body>, <html> i document. Nasłuch podpięty przez @click działa domyślnie w fazie bąbelkowania, dlatego kliknięcie przycisku uruchamia także procedurę rodzica.
Modyfikatory Event
.prevent wywołuje event.preventDefault(), czyli blokuje domyślną akcję przeglądarki, na przykład przeładowanie strony po wysłaniu formularza. .stop wywołuje event.stopPropagation() i zatrzymuje bąbelkowanie do rodziców. .once pozwala procedurze zadziałać tylko przy pierwszym zdarzeniu. Pierwsza część szablonu pokazuje te trzy modyfikatory.
<template>
<!-- .prevent - zapobiega domyślnej akcji -->
<form @submit.prevent="onSubmit">
<button type="submit">Wyślij</button>
</form>
<!-- .stop - zatrzymuje propagację -->
<div @click="outer">
<button @click.stop="inner">Tylko inner</button>
</div>
<!-- .once - tylko raz -->
<button @click.once="runOnce">Tylko raz</button>Formularz wyśle się bez przeładowania strony i wywoła onSubmit. Kliknięcie przycisku wewnątrz <div> wypisze tylko inner, bo .stop nie wypuści zdarzenia do rodzica. Przycisk z .once zareaguje raz, a kolejne kliknięcia przejdą bez echa. Druga część szablonu pokazuje modyfikatory związane z fazami zdarzenia.
<!-- .self - tylko na tym elemencie -->
<div @click.self="onlyThis">
<button>Klik na button nie wywoła onlyThis</button>
</div>
<!-- .capture - tryb capture -->
<div @click.capture="captureFirst">
<button @click="child">Child</button>
</div>
<!-- .passive - dla scroll performance -->
<div @scroll.passive="onScroll">Scroll content</div>
<!-- Kombinacje -->
<a @click.stop.prevent="handleLink">Link</a>
</template>.self uruchamia procedurę tylko wtedy, gdy zdarzenie wystąpiło na samym elemencie, a nie na jego dziecku. .capture podpina nasłuch w fazie przechwytywania, więc captureFirst wykona się przed procedurą dziecka. .passive mówi przeglądarce, że procedura nie zablokuje domyślnej akcji, więc przewijanie może ruszyć od razu, bez czekania na nią. Najczęściej dopisuje się go do zdarzeń dotyku i kółka myszy. Nie łącz go z .prevent, bo te dwa sobie przeczą. Modyfikatory można łączyć w łańcuch, jak @click.stop.prevent, ale kolejność ma znaczenie: @click.prevent.self blokuje domyślną akcję także dla kliknięć w dzieci, a @click.self.prevent tylko dla kliknięć w sam element. Na koniec skrypt z funkcjami.
<script setup>
function onSubmit() {
console.log('Form submitted without page reload')
}
function outer() { console.log('outer') }
function inner() { console.log('inner') }
function runOnce() { console.log('This runs only once') }
function onlyThis() { console.log('Clicked on div itself') }
</script>Funkcje są proste, bo cała logika zdarzeń siedzi w szablonie, a pozostałe procedury, takie jak captureFirst, pominęliśmy dla zwięzłości. Polecam tę zasadę: modyfikator zamiast ręcznego preventDefault w funkcji. Procedura zostaje czystą logiką misji, a zachowanie przeglądarki widać od razu w szablonie.
Modyfikatory Klawiszy
Przy zdarzeniach klawiatury, keyup i keydown, modyfikator może wskazać konkretny klawisz. Vue ma aliasy .enter, .tab, .delete (łapie Delete i Backspace), .esc, .space oraz strzałki .up, .down, .left i .right. Działa też każda nazwa z event.key zapisana małymi literami z myślnikami, na przykład .page-down.
<template>
<!-- Konkretne klawisze -->
<input @keyup.enter="submit" placeholder="Enter to submit" />
<input @keyup.esc="cancel" placeholder="Esc to cancel" />
<!-- Strzałki -->
<div tabindex="0" @keyup.up="moveUp" @keyup.down="moveDown"
@keyup.left="moveLeft" @keyup.right="moveRight">Panel sterowania</div>
<!-- Funkcyjne -->
<input @keyup.delete="deleteItem" />
<input @keyup.space="togglePlay" />
<input @keyup.tab="nextField" />Panel ze strzałkami ma tabindex="0", bo zwykły <div> nie przyjmuje fokusu, a zdarzenia klawiatury trafiają do elementu z fokusem. Uwaga na @keyup.tab: Tab przenosi fokus do następnego pola, więc zdarzenie keyup trafia już tam, a wyjście z pola łapiesz przez @keydown.tab. Klawisze systemowe .ctrl, .alt, .shift i .meta (Cmd na Macu, klawisz Windows na PC) łączysz z innymi w kombinacje.
<!-- Kombinacje z modyfikatorami -->
<input @keyup.ctrl.enter="submitWithCtrl" />
<input @keyup.shift.delete="forceDelete" />
<input @keyup.alt.s="saveShortcut" />
<input @keyup.meta.s="macSave" /> <!-- Cmd na Mac -->
<!-- Dokładny modyfikator -->
<input @keyup.ctrl.exact="onlyCtrl" /> <!-- Tylko Ctrl, nie Ctrl+Shift -->
</template>@keyup.ctrl.enter zadziała, gdy puścisz Enter, trzymając Ctrl, bo przy keyup klawisz systemowy musi być wciśnięty w chwili zdarzenia. .exact wymaga dokładnie tego zestawu klawiszy systemowych: @keyup.ctrl.exact nie zareaguje, gdy razem z Ctrl trzymasz Shift.
Modyfikatory Myszy
Modyfikatory .left, .right i .middle ograniczają procedurę do przycisku głównego, pomocniczego i środkowego. Nazwy zakładają mysz dla praworęcznych, ale oznaczają role przycisków, a nie ich fizyczne położenie.
<template>
<!-- Przyciski myszy -->
<div @click.left="leftClick">Left click</div>
<div @click.right="rightClick">Right click</div>
<div @click.middle="middleClick">Middle click</div>
<!-- Menu kontekstowe -->
<div @contextmenu.prevent="showCustomMenu">
Prawy przycisk = custom menu
</div>
</template>
<script setup>
function leftClick() { console.log('Left') }
function rightClick() { console.log('Right') }
function middleClick() { console.log('Middle') }
function showCustomMenu(e) {
console.log('Custom menu at:', e.clientX, e.clientY)
}
</script>Przeglądarki wysyłają click tylko dla przycisku głównego, dlatego Vue kompiluje @click.right do zdarzenia contextmenu, a @click.middle do mouseup. Stąd praktyczny wniosek: samo .right nie ukryje menu przeglądarki. Własne menu kontekstowe budujesz przez @contextmenu.prevent, jak w ostatnim elemencie przykładu, a e.clientX i e.clientY mówią, gdzie je otworzyć. W następnej lekcji przejdziesz do formularzy i dyrektywy v-model.
Pamiętaj: modyfikator to filtr na linii sygnałowej - przepuszcza do procedury tylko właściwe komendy i gasi te, które przeglądarka wykonałaby na własną rękę.
Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const commandLog = ref([])
const secretCode = ref('')
const mouseAction = ref('')
const addLog = (message) => {
commandLog.value.unshift({
id: Date.now(),
message,
time: new Date().toLocaleTimeString()
})
if (commandLog.value.length > 5) {
commandLog.value.pop()
}
}
const handleEnter = () => {
addLog('⏎ Enter: Komenda wykonana!')
if (secretCode.value === 'MARS') {
addLog('Kod dostępu zaakceptowany!')
}
}
const handleEscape = () => {
addLog('⎋ Escape: Operacja anulowana')
secretCode.value = ''
}
const handleDelete = () => {
addLog('⌫ Delete: Dane usunięte')
}
const handleLeftClick = () => {
mouseAction.value = 'Lewy przycisk: Skanowanie lewego sektora'
addLog('Lewy przycisk myszy')
}
const handleRightClick = (event) => {
event.preventDefault()
mouseAction.value = 'Prawy przycisk: Skanowanie prawego sektora'
addLog('Prawy przycisk myszy')
}
const handleMiddleClick = () => {
mouseAction.value = 'Środkowy przycisk: Skanowanie centralnego sektora'
addLog('Środkowy przycisk myszy')
}
</script>
<template>
<div class="command-center">
<div class="center-header">
<h2>⌨Centrum Komend NOVA LAB</h2>
<p class="subtitle">Modyfikatory Klawiszy i Myszy</p>
</div>
<div class="input-section">
<div class="input-group">
<label>Kod dostępu (wpisz MARS i naciśnij Enter):</label>
<input
v-model="secretCode"
@keyup.enter="handleEnter"
@keyup.esc="handleEscape"
@keyup.delete="handleDelete"
type="text"
placeholder="Wprowadź kod..."
class="command-input"
/>
</div>
<div class="key-hints">
<span class="hint">Enter - Wykonaj</span>
<span class="hint">Esc - Anuluj</span>
<span class="hint">Delete - Usuń</span>
</div>
</div>
<div class="mouse-section">
<h3>Kontrola Skanera Myszy</h3>
<div class="scanner-area">
<div
class="scan-zone"
@click.left="handleLeftClick"
@click.right="handleRightClick"
@click.middle="handleMiddleClick"
>
<p>Kliknij różnymi przyciskami myszy</p>
<p class="action-display">{{ mouseAction || 'Czekam na komendę...' }}</p>
</div>
</div>
</div>
<div class="log-section">
<h3>Log Komend</h3>
<div class="log-container">
<div
v-for="log in commandLog"
:key="log.id"
class="log-entry"
>
<span class="log-time">{{ log.time }}</span>
<span class="log-message">{{ log.message }}</span>
</div>
<div v-if="commandLog.length === 0" class="log-empty">
Brak aktywności...
</div>
</div>
</div>
<div class="modifiers-info">
<h3>Dostępne modyfikatory:</h3>
<div class="modifier-grid">
<div class="modifier-item">
<strong>Klawisze:</strong>
<code>.enter</code>
<code>.esc</code>
<code>.delete</code>
<code>.tab</code>
<code>.space</code>
</div>
<div class="modifier-item">
<strong>Mysz:</strong>
<code>.left</code>
<code>.right</code>
<code>.middle</code>
</div>
</div>
</div>
</div>
</template>
<style scoped>
.command-center {
background: linear-gradient(135deg, #0a0e27 0%, #1a1e3f 100%);
color: #00ff88;
padding: 30px;
border-radius: 15px;
border: 2px solid #00b4d8;
font-family: 'Courier New', monospace;
max-width: 900px;
margin: 0 auto;
}
.center-header {
text-align: center;
margin-bottom: 30px;
padding-bottom: 20px;
border-bottom: 2px solid #00b4d8;
}
.center-header h2 {
color: #00ff88;
margin: 0 0 10px 0;
font-size: 28px;
text-shadow: 0 0 10px #00ff88;
}
.subtitle {
color: #00b4d8;
margin: 0;
font-size: 14px;
}
.input-section {
margin-bottom: 30px;
}
.input-group {
margin-bottom: 15px;
}
.input-group label {
display: block;
color: #00b4d8;
margin-bottom: 10px;
font-size: 14px;
}
.command-input {
width: 100%;
background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
border: 2px solid #00b4d8;
border-radius: 8px;
padding: 15px;
color: #00ff88;
font-size: 16px;
font-family: 'Courier New', monospace;
box-sizing: border-box;
}
.command-input:focus {
outline: none;
border-color: #00ff88;
box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 255, 136, 0.3);
}
.key-hints {
display: flex;
gap: 10px;
flex-wrap: wrap;
}
.hint {
background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
border: 1px solid #00ff88;
padding: 5px 12px;
border-radius: 20px;
font-size: 12px;
color: #00ff88;
}
.mouse-section {
margin-bottom: 30px;
}
.mouse-section h3 {
color: #00ff88;
margin-bottom: 15px;
}
.scanner-area {
background: rgba(0, 180, 216, 0.05);
padding: 20px;
border-radius: 8px;
border: 2px dashed #00b4d8;
}
.scan-zone {
background: linear-gradient(135deg, rgba(0, 180, 216, 0.2) 0%, rgba(0, 255, 136, 0.1) 100%);
padding: 40px;
border-radius: 8px;
text-align: center;
cursor: pointer;
transition: all 0.3s ease;
}
.scan-zone:hover {
background: linear-gradient(135deg, rgba(0, 180, 216, 0.3) 0%, rgba(0, 255, 136, 0.2) 100%);
transform: scale(1.02);
}
.scan-zone p {
margin: 0 0 10px 0;
color: #00b4d8;
}
.action-display {
color: #00ff88 !important;
font-weight: bold;
font-size: 18px;
}
.log-section {
margin-bottom: 30px;
}
.log-section h3 {
color: #00ff88;
margin-bottom: 15px;
}
.log-container {
background: rgba(0, 0, 0, 0.3);
border: 1px solid #00b4d8;
border-radius: 8px;
padding: 15px;
max-height: 200px;
overflow-y: auto;
}
.log-entry {
padding: 8px;
margin-bottom: 5px;
background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
border-radius: 4px;
display: flex;
gap: 15px;
}
.log-time {
color: #00b4d8;
font-size: 12px;
}
.log-message {
color: #00ff88;
flex: 1;
}
.log-empty {
color: #00b4d8;
text-align: center;
opacity: 0.5;
}
.modifiers-info {
background: rgba(0, 255, 136, 0.05);
padding: 20px;
border-radius: 8px;
border: 1px solid #00ff88;
}
.modifiers-info h3 {
color: #00ff88;
margin-top: 0;
}
.modifier-grid {
display: grid;
grid-template-columns: 1fr 1fr;
gap: 20px;
}
.modifier-item {
color: #00b4d8;
}
.modifier-item strong {
display: block;
color: #00ff88;
margin-bottom: 10px;
}
.modifier-item code {
background: rgba(0, 255, 136, 0.2);
padding: 4px 8px;
border-radius: 4px;
color: #00ff88;
font-size: 12px;
margin-right: 5px;
display: inline-block;
margin-bottom: 5px;
}
</style>Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Co robi modyfikator .prevent w @submit.prevent?
2. Kiedy używamy modyfikatora .stop?
To 2 z 7 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Stwórz formularz z @submit.prevent i przycisk z @click.once.
- Układanie w poziomie
Ułóż składnię formularza z modyfikatorem .prevent:
- Układanie w pionie
Ułóż fazy propagacji zdarzeń DOM w kolejności:
- Klikanie w kolejności
Kliknij w odpowiedniej kolejności, aby stworzyć @click.stop.prevent:
- Edytor kodu
Stwórz input reagujący na @keyup.enter i @keyup.esc.
- Układanie w pionie
Ułóż kolejność propagacji zdarzeń od dołu do góry (bubbling):
Zadania po tej lekcji
- PytanieModyfikator .prevent
- PytanieModyfikator .stop
- Zadanie z kodemPraktyka: Event modifiers
- Ułóż w kolejnościSkładnia @submit.prevent
- Ułóż w kolejnościPropagacja zdarzeń w DOM
- PytanieModyfikator .once
- Kliknij w kolejnościBudowa @click.stop.prevent
- PytanieModyfikatory klawiszy
- Zadanie z kodemPraktyka: Modyfikatory klawiszy
- Ułóż w kolejnościPropagacja zdarzeń
- PytanieKombinacja Ctrl+Enter
- PytanieModyfikator .right
- PytanieZdarzenie submit w formularzach