131 haseł · 7 kategorii
Dokumentacja Python
Słowa kluczowe, funkcje wbudowane, metody napisów, list i słowników, klasy i obiekty oraz najczęściej używane moduły standardowe. Każdy przykład ma sprawdzony wynik i uruchomisz go prosto w przeglądarce.
131 haseł
Składnia i słowa kluczowe
Warunki, pętle, funkcje, klasy, wyjątki i wyrażenia listowe.
- if, elif, elseInstrukcja warunkowa wykonująca różny kod zależnie od warunków.
- forPętla przechodząca po kolejnych elementach sekwencji lub innego obiektu iterowalnego.
- whilePętla powtarzająca blok kodu, dopóki warunek jest prawdziwy.
- break i continuePrzerwanie pętli albo przeskoczenie do jej następnego obrotu.
- defDefiniuje funkcję: nazwany blok kodu z parametrami, który można wywoływać wielokrotnie.
- returnKończy funkcję i zwraca wartość do miejsca wywołania.
- lambdaKrótka funkcja anonimowa zapisana w jednym wyrażeniu.
- classDefiniuje klasę: szablon obiektów łączący dane i funkcje, które na nich działają.
- try, except, else, finallyObsługa wyjątków: przechwytywanie błędów bez przerywania programu.
- raiseZgłasza wyjątek, sygnalizując błąd lub niedozwoloną sytuację.
- withMenedżer kontekstu: automatyczne przygotowanie i sprzątanie zasobów.
- importWczytuje moduł lub wybrane nazwy z modułu do bieżącego pliku.
- passPusta instrukcja: miejsce na kod, który jeszcze nic nie robi.
- match, caseDopasowanie wzorców: wybór gałęzi kodu na podstawie wartości i kształtu danych.
- Wyrażenia listoweZwięzły sposób tworzenia list, zbiorów i słowników z innych kolekcji.
- f-stringiNapisy z wstawianymi wartościami wyrażeń: f"Masz {punkty} pkt".
- global i nonlocalPozwalają funkcji zmieniać zmienne z zasięgu globalnego lub funkcji otaczającej.
- yieldTworzy generator: funkcję zwracającą kolejne wartości na żądanie.
- async i awaitProgramowanie asynchroniczne: czekanie na operacje bez blokowania całego programu.
- assertSprawdza założenie w kodzie i zgłasza AssertionError, gdy nie jest spełnione.
Funkcje wbudowane
Funkcje dostępne bez importu: print, len, range, sorted i inne.
- print()Wypisuje wartości na standardowe wyjście, domyślnie w konsoli.
- input()Wczytuje linię tekstu wpisaną przez użytkownika w konsoli.
- len()Zwraca liczbę elementów w kolekcji albo liczbę znaków w napisie.
- range()Tworzy ciąg liczb całkowitych, najczęściej do pętli for.
- type()Zwraca typ obiektu.
- isinstance()Sprawdza, czy obiekt jest danego typu lub jego podtypu.
- int()Zamienia wartość na liczbę całkowitą.
- float()Zamienia wartość na liczbę zmiennoprzecinkową.
- str()Zamienia wartość na napis.
- bool()Zamienia wartość na True albo False według zasad prawdziwości.
- list()Tworzy listę, pustą albo z elementów innego obiektu iterowalnego.
- dict()Tworzy słownik z par klucz–wartość lub argumentów nazwanych.
- set()Tworzy zbiór: nieuporządkowaną kolekcję unikalnych elementów.
- tuple()Tworzy krotkę: niezmienną sekwencję elementów.
- enumerate()Dodaje licznik do elementów podczas przechodzenia pętlą.
- zip()Łączy kilka kolekcji w pary (lub krotki) odpowiadających sobie elementów.
- map()Wywołuje funkcję dla każdego elementu i zwraca iterator wyników.
- filter()Zwraca iterator elementów, dla których funkcja zwraca prawdę.
- sorted()Zwraca nową, posortowaną listę z elementów dowolnej kolekcji.
- reversed()Zwraca iterator przechodzący po sekwencji od końca.
- sum()Dodaje do siebie wszystkie liczby z kolekcji.
- min()Zwraca najmniejszy element kolekcji lub najmniejszy z argumentów.
- max()Zwraca największy element kolekcji lub największy z argumentów.
- abs()Zwraca wartość bezwzględną liczby.
- round()Zaokrągla liczbę do podanej liczby miejsc po przecinku.
- any()Sprawdza, czy choć jeden element kolekcji jest prawdziwy.
- all()Sprawdza, czy wszystkie elementy kolekcji są prawdziwe.
- open()Otwiera plik do odczytu lub zapisu i zwraca obiekt pliku.
- help()Wyświetla wbudowaną dokumentację obiektu, funkcji lub modułu.
- dir()Zwraca listę nazw atrybutów i metod obiektu.
- iter()Zwraca iterator dla kolekcji, czyli obiekt podający jej elementy po jednym. Na tym mechanizmie opiera się pętla for.
- next()Pobiera następny element z iteratora. Po jego wyczerpaniu zwraca wartość domyślną albo zgłasza StopIteration.
- getattr()Odczytuje atrybut obiektu po nazwie podanej jako napis, opcjonalnie z wartością domyślną.
- hasattr()Sprawdza, czy obiekt ma atrybut lub metodę o podanej nazwie. Zwraca True albo False.
- chr()Zwraca znak o podanym kodzie Unicode, np. chr(65) to "A". Działa odwrotnie niż ord().
- ord()Zwraca kod Unicode pojedynczego znaku, np. ord("A") to 65. Działa odwrotnie niż chr().
Metody napisów
Zmiana wielkości liter, dzielenie, łączenie, wyszukiwanie i formatowanie.
- str.upper()Zwraca kopię napisu zapisaną wielkimi literami.
- str.lower()Zwraca kopię napisu zapisaną małymi literami.
- str.strip()Usuwa białe znaki (lub wskazane znaki) z początku i końca napisu.
- str.split()Dzieli napis na listę części według separatora.
- str.join()Łączy elementy kolekcji napisów w jeden napis z separatorem.
- str.replace()Zwraca napis z zamienionymi wystąpieniami podanego fragmentu.
- str.find()Zwraca indeks pierwszego wystąpienia fragmentu albo -1.
- str.startswith()Sprawdza, czy napis zaczyna się od podanego fragmentu.
- str.endswith()Sprawdza, czy napis kończy się podanym fragmentem.
- str.format()Wstawia wartości w miejsca oznaczone nawiasami klamrowymi.
- str.count()Liczy nienakładające się wystąpienia fragmentu w napisie.
- str.title()Zwraca napis, w którym każde słowo zaczyna się wielką literą.
- str.capitalize()Zwraca napis z pierwszą literą wielką, a resztą małymi.
- str.isdigit()Sprawdza, czy napis składa się wyłącznie z cyfr.
- str.zfill()Uzupełnia napis zerami z lewej strony do podanej długości.
- str.splitlines()Dzieli napis na listę linii.
- Wycinki napisów [start:stop:step]Pobieranie fragmentów napisu po indeksach.
Listy i krotki
Dodawanie, usuwanie, sortowanie i wycinanie elementów.
- list.append()Dodaje jeden element na koniec listy.
- list.extend()Dodaje na koniec listy wszystkie elementy innej kolekcji.
- list.insert()Wstawia element w wybrane miejsce listy.
- list.remove()Usuwa pierwsze wystąpienie podanej wartości z listy.
- list.pop()Usuwa element o podanym indeksie (domyślnie ostatni) i go zwraca.
- list.clear()Usuwa wszystkie elementy z listy.
- list.index()Zwraca indeks pierwszego wystąpienia wartości na liście.
- list.count()Liczy, ile razy wartość występuje na liście.
- list.sort()Sortuje listę w miejscu.
- list.reverse()Odwraca kolejność elementów listy w miejscu.
- list.copy()Zwraca płytką kopię listy.
- Wycinki list [start:stop:step]Pobieranie, zamiana i usuwanie fragmentów listy po indeksach.
- Rozpakowywanie sekwencjiPrzypisanie elementów krotki lub listy do kilku zmiennych naraz.
Słowniki i zbiory
Odczyt kluczy i wartości, aktualizacja słowników i operacje na zbiorach.
- dict.get()Zwraca wartość dla klucza albo wartość domyślną, gdy klucza nie ma w słowniku.
- dict.keys()Zwraca widok kluczy słownika, który zawsze pokazuje jego aktualną zawartość.
- dict.values()Zwraca widok wartości słownika, gotowy do pętli, sumowania i wyszukiwania.
- dict.items()Zwraca widok par (klucz, wartość), najwygodniejszy sposób na pętlę po słowniku.
- dict.update()Dopisuje do słownika pary z innego słownika lub argumentów, nadpisując istniejące klucze.
- dict.pop()Usuwa klucz ze słownika i zwraca jego wartość, opcjonalnie z wartością zastępczą.
- dict.setdefault()Zwraca wartość klucza, a gdy go brakuje, najpierw zapisuje w słowniku wartość domyślną.
- Wyrażenia słownikoweZwięzły sposób budowania nowego słownika przez przekształcenie lub filtrowanie innej kolekcji.
- set.add()Dodaje element do zbioru. Jeśli element już w nim jest, zbiór się nie zmienia.
- set.discard()Usuwa element ze zbioru, jeśli w nim jest. Brak elementu nie powoduje błędu.
- set.union()Zwraca nowy zbiór z elementami ze wszystkich podanych zbiorów, bez powtórzeń.
- set.intersection()Zwraca nowy zbiór z elementami, które występują we wszystkich podanych zbiorach.
- set.difference()Zwraca nowy zbiór z elementami pierwszego zbioru, których nie ma w pozostałych.
Klasy i obiekty
Konstruktor, dziedziczenie, właściwości, metody specjalne, dekoratory i klasy danych.
- __init__()Metoda wywoływana automatycznie przy tworzeniu obiektu. Zapisuje w nim dane początkowe, czyli atrybuty.
- selfPierwszy parametr metody: obiekt, na którym metodę wywołano. Daje dostęp do jego atrybutów i innych metod.
- DziedziczenieBudowanie klasy na bazie innej: klasa pochodna przejmuje metody klasy bazowej i może je rozszerzać lub nadpisywać.
- super()Wywołuje metodę klasy bazowej z wnętrza klasy pochodnej, najczęściej konstruktor __init__.
- @propertyZamienia metodę w atrybut: wartość jest wyliczana przy odczycie, a opcjonalny setter kontroluje zapis.
- @staticmethodMetoda, która nie dostaje automatycznie ani obiektu, ani klasy. Działa jak zwykła funkcja umieszczona w klasie.
- @classmethodMetoda, która zamiast obiektu dostaje klasę (cls). Najczęściej służy jako alternatywny konstruktor.
- __str__() i __repr__()Metody określające tekstowy wygląd obiektu: czytelny dla użytkownika (__str__) i techniczny dla programisty (__repr__).
- Metody specjalneMetody z podwójnymi podkreślnikami, dzięki którym obiekty działają z operatorami ==, <, +, in oraz z funkcją len().
- @dataclassDekorator, który na podstawie pól z adnotacjami typów generuje __init__, __repr__ i __eq__ klasy przechowującej dane.
- DekoratoryFunkcje, które opakowują inne funkcje i dodają im zachowanie, np. logowanie lub sprawdzanie uprawnień. Zapis @nazwa.
- *args i **kwargsZbieranie dowolnej liczby argumentów pozycyjnych w krotkę i nazwanych w słownik oraz rozpakowywanie kolekcji przy wywołaniu.
Moduły standardowe
math, random, datetime, json, pathlib, re, collections, functools i inne.
- mathModuł z funkcjami matematycznymi: pierwiastki, zaokrąglanie, potęgi, logarytmy i stałe.
- randomLosowanie liczb i elementów: rzut kostką, wybór z listy, tasowanie i losowe próbki.
- datetimeDaty i godziny: tworzenie, formatowanie, odczyt z tekstu i obliczenia na odstępach czasu.
- jsonZamienia dane Pythona na tekst JSON i z powrotem. Podstawa zapisu danych i komunikacji z API.
- osWspółpraca z systemem operacyjnym: ścieżki, katalogi, pliki i zmienne środowiskowe.
- pathlibŚcieżki jako obiekty: łączenie operatorem /, odczyt części ścieżki oraz praca z plikami.
- reWyrażenia regularne: wyszukiwanie, sprawdzanie i zamiana fragmentów tekstu według wzorca.
- collections.CounterSłownik do zliczania: dla każdego elementu przechowuje liczbę jego wystąpień.
- collections.defaultdictSłownik, który dla brakującego klucza sam tworzy wartość domyślną, np. pustą listę lub zero.
- itertoolsNarzędzia do pracy z iteratorami: łączenie, grupowanie, kombinacje i nieskończone ciągi.
- timeWstrzymywanie programu, znaczniki czasu i dokładny pomiar czasu wykonania kodu.
- sysDostęp do interpretera: argumenty wiersza poleceń, kończenie programu, wersja Pythona i strumienie.
- csvOdczyt i zapis plików CSV, czyli tabel zapisanych jako tekst, w których wartości oddziela przecinek lub średnik.
- collections.namedtupleTworzy krotki z nazwanymi polami: dane odczytasz przez student.points zamiast student[2], a obiekt pozostaje niezmienny.
- collections.dequeKolejka dwustronna: szybkie dodawanie i usuwanie elementów z obu końców, opcjonalnie z limitem długości.
- functoolsNarzędzia do pracy z funkcjami: zapamiętywanie wyników (lru_cache), częściowe wywołania (partial) i zwijanie kolekcji (reduce).
- statisticsPodstawowe statystyki bez zewnętrznych bibliotek: średnia, mediana, dominanta, odchylenie standardowe i kwantyle.
- copyKopiowanie obiektów: płytka kopia copy() współdzieli zagnieżdżone obiekty z oryginałem, a głęboka deepcopy() kopiuje wszystko.
- enumWyliczenia: zestaw nazwanych stałych, np. poziomów trudności albo statusów zadania, zamiast luźnych napisów i liczb.
- typingAdnotacje typów: opis, jakich wartości oczekuje funkcja i co zwraca. Sprawdzają je edytory i narzędzia takie jak mypy.