Kurs Python · Moduł 5: Flask i aplikacje webowe
Jinja2 Templates - dynamiczne interfejsy
W tej lekcji11
Witaj z powrotem! Darwin tutaj z nowym narzędziem - Jinja2 templates!
Do tej pory pisałeś/aś HTML jako hardcoded strings w funkcjach Pythona. To działa, ale jest nieczytelne, trudne w utrzymaniu, i niepraktyczne dla większych aplikacji!
Analogia Safari: Hardcoded HTML to jak ręczne rysowanie każdej mapy safari od zera - męczące i czasochłonne! Jinja2 templates to jak szablony map - raz przygotowujesz strukturę, potem tylko wypełniasz danymi!
Problem z hardcoded HTML
Przypomnij sobie kod z poprzedniej lekcji:
@app.route('/species')
def list_species():
species_html = ""
for spec in species_db.values():
species_html += f"""
<div style="background: white; padding: 15px;">
<h3>{spec['name']}</h3>
<p><strong>Populacja:</strong> {spec['population']}</p>
</div>
"""
return f"""
<!DOCTYPE html>
<html>
<head><title>Lista gatunków</title></head>
<body>
<h1>Lista gatunków</h1>
{species_html}
</body>
</html>
"""Problemy: HTML zmieszany z logiką Pythona Trudno czytać i edytować Brak podświetlania składni HTML Duplikacja kodu (nawigacja, footer) Trudna współpraca z designerami Brak ponownego użycia (reusability)
Rozwiązanie - Jinja2 Templates
Jinja2 to template engine - silnik szablonów pozwalający oddzielić HTML od logiki Pythona.
Jak to działa?
- Tworzysz pliki HTML w folderze
templates/ - Używasz
{{ zmienna }}do wyświetlania danych - Używasz
{% if %},{% for %}do logiki - Flask renderuje szablon + dane → gotowy HTML
Analogia: Jinja2 to jak formularz do wypełnienia - masz gotową strukturę (HTML), tylko wstawiasz dane (zmienne Pythona)!
Struktura projektu z templates
safari_web/
│
├── app.py
│
├── templates/ ← Folder na szablony HTML
│ ├── base.html
│ ├── home.html
│ ├── species_list.html
│ └── species_detail.html
│
└── static/ ← Folder na pliki statyczne
├── css/
│ └── style.css
├── js/
│ └── script.js
└── images/
└── logo.pngFlask automatycznie szuka plików w folderze templates/!
Podstawy Jinja2 - składnia
1. Zmienne - {{ }}
Wyświetl wartość zmiennej:
<h1>{{ species_name }}</h1>
<p>Populacja: {{ population }}</p>2. Wyrażenia
<p>{{ 2 + 3 }}</p> <!-- 5 -->
<p>{{ "Hello " + name }}</p> <!-- Hello Darwin -->
<p>{{ species.name }}</p> <!-- Dostęp do atrybutu -->
<p>{{ species['name'] }}</p> <!-- Dostęp jak w dict -->
<p>{{ species_list[0] }}</p> <!-- Dostęp do elementu listy -->3. Control structures - {% %}
If statement:
{% if population > 1000 %}
<span style="color: green;">Bezpieczny</span>
{% elif population > 100 %}
<span style="color: orange;">Zagrożony</span>
{% else %}
<span style="color: red;">Krytycznie zagrożony</span>
{% endif %}For loop:
<ul>
{% for species in species_list %}
<li>{{ species.name }} - {{ species.population }} osobników</li>
{% endfor %}
</ul>For loop z indeksem:
{% for species in species_list %}
<p>{{ loop.index }}. {{ species.name }}</p>
{% endfor %}4. Filtry - |
Filtry modyfikują zmienne:
<p>{{ name | upper }}</p> <!-- LEW -->
<p>{{ name | lower }}</p> <!-- lew -->
<p>{{ name | title }}</p> <!-- Lew -->
<p>{{ species_list | length }}</p> <!-- 3 -->
<p>{{ price | round(2) }}</p> <!-- 19.99 -->
<p>{{ text | truncate(50) }}</p> <!-- Skróć do 50 znaków -->
<p>{{ published_date | default('Brak') }}</p> <!-- Wartość domyślna -->Popularne filtry:
upper,lower,title- zmiana wielkości literlength- długość listy/stringadefault(value)- wartość domyślna jeśli Noneround(n)- zaokrąglenie do n miejsctruncate(n)- skrócenie tekstujoin(separator)- połącz listęsafe- wyłącz HTML escaping (ostrożnie!)
5. Komentarze - {# #}
{# To jest komentarz - nie będzie widoczny w HTML #}
<h1>{{ species_name }}</h1>Renderowanie templates w Flask
Użyj funkcji render_template():
from flask import Flask, render_template
app = Flask(__name__)
@app.route('/')
def home():
# Renderuj szablon + przekaż zmienne
return render_template('home.html',
title='Safari Database',
species_count=3)
@app.route('/species/<int:species_id>')
def show_species(species_id):
species = species_db.get(species_id)
return render_template('species_detail.html',
species=species)Flask:
- Szuka pliku
templates/home.html - Renderuje szablon z przekazanymi zmiennymi
- Zwraca gotowy HTML
Pierwszy template - home.html
Stwórz folder templates/ i plik home.html:
<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>{{ title }}</title>
<style>
body {
font-family: Arial, sans-serif;
max-width: 800px;
margin: 50px auto;
padding: 20px;
background-color: #f4f1de;
}
h1 { color: #2c5f2d; }
</style>
</head>
<body>
<h1>{{ title }}</h1>
<p>Witaj w Safari Database!</p>
<p>Baza zawiera <strong>{{ species_count }} gatunków</strong> afrykańskich.</p>
</body>
</html>app.py:
from flask import Flask, render_template
app = Flask(__name__)
@app.route('/')
def home():
return render_template('home.html',
title='Safari Database',
species_count=3)
if __name__ == '__main__':
app.run(debug=True)Uruchom: http://localhost:5000/ - zobaczysz wyrenderowany template!
Template inheritance - dziedziczenie szablonów
Najważniejsza funkcja Jinja2! Pozwala tworzyć bazowy szablon (layout) i rozszerzać go w innych szablonach.
Analogia: Template inheritance to jak DNA dziedziczenie - gatunek potomny (child template) dziedziczy cechy rodzica (base template), ale może mieć własne unikalne cechy!
base.html - bazowy szablon
<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>{% block title %}Safari Database{% endblock %}</title>
<style>
body {
font-family: Arial, sans-serif;
max-width: 900px;
margin: 0 auto;
padding: 20px;
background-color: #f4f1de;
}
header {
background-color: #2c5f2d;
color: white;
padding: 20px;
border-radius: 8px;
margin-bottom: 20px;
}
nav {
margin: 20px 0;
padding: 15px;
background: white;
border-radius: 8px;
}
nav a {
margin-right: 15px;
color: #2c5f2d;
text-decoration: none;
font-weight: bold;
}
nav a:hover {
text-decoration: underline;
}
main {
background: white;
padding: 30px;
border-radius: 12px;
}
footer {
margin-top: 30px;
text-align: center;
color: #666;
}
</style>
{% block extra_css %}{% endblock %}
</head>
<body>
<header>
<h1>Safari Database</h1>
<p>System zarządzania danymi o gatunkach afrykańskich</p>
</header>
<nav>
<a href="{{ url_for('home') }}">Home</a>
<a href="{{ url_for('list_species') }}">Lista gatunków</a>
<a href="{{ url_for('search') }}">Szukaj</a>
</nav>
<main>
{% block content %}
<!-- Tutaj będzie treść z child templates -->
{% endblock %}
</main>
<footer>
<p>© 2024 Safari Database by Darwin</p>
</footer>
{% block extra_js %}{% endblock %}
</body>
</html>Bloki ({% block %}): Miejsca, które mogą być nadpisane w child templates.
home.html - rozszerzenie base.html
{% extends 'base.html' %}
{% block title %}Strona główna - Safari Database{% endblock %}
{% block content %}
<h2>Witaj w Safari Database!</h2>
<p>Baza danych zawiera <strong>{{ species_count }} gatunków</strong> afrykańskich.</p>
<div style="margin-top: 30px;">
<h3>Funkcje systemu:</h3>
<ul>
<li>Przeglądanie listy gatunków</li>
<li>Wyszukiwanie gatunków</li>
<li>Statystyki populacji</li>
<li>Dodawanie nowych obserwacji</li>
</ul>
</div>
<p style="margin-top: 30px;">
<a href="{{ url_for('list_species') }}" style="background: #2c5f2d; color: white; padding: 10px 20px; border-radius: 4px; text-decoration: none;">
Zobacz wszystkie gatunki →
</a>
</p>
{% endblock %}{% extends 'base.html' %} - dziedziczy z base.html
{% block content %} - nadpisuje blok content
species_list.html - lista gatunków
{% extends 'base.html' %}
{% block title %}Lista gatunków - Safari Database{% endblock %}
{% block content %}
<h2>Lista wszystkich gatunków ({{ species | length }})</h2>
{% if species %}
{% for spec in species %}
<div style="background: #f9f9f9; padding: 20px; margin: 15px 0; border-radius: 8px; border-left: 4px solid #2c5f2d;">
<h3 style="margin-top: 0;">{{ spec.name }}</h3>
<p><strong>Nazwa naukowa:</strong> <em>{{ spec.scientific_name }}</em></p>
<p><strong>Populacja:</strong> {{ spec.population }} osobników</p>
{% if spec.population > 1000 %}
<span style="color: green;">Bezpieczny</span>
{% elif spec.population > 100 %}
<span style="color: orange;">Zagrożony</span>
{% else %}
<span style="color: red;">Krytycznie zagrożony</span>
{% endif %}
<p style="margin-top: 15px;">
<a href="{{ url_for('show_species', species_id=spec.id) }}" style="color: #2c5f2d; font-weight: bold;">
Zobacz szczegóły →
</a>
</p>
</div>
{% endfor %}
{% else %}
<p style="color: #666;">Brak gatunków w bazie danych.</p>
{% endif %}
{% endblock %}species_detail.html - szczegóły gatunku
{% extends 'base.html' %}
{% block title %}{{ species.name }} - Safari Database{% endblock %}
{% block content %}
{% if species %}
<h2>{{ species.name }}</h2>
<div style="background: #f9f9f9; padding: 30px; border-radius: 12px; border: 3px solid #2c5f2d;">
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse;">
<tr>
<td style="padding: 10px; font-weight: bold;">Nazwa pospolita:</td>
<td style="padding: 10px;">{{ species.name }}</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 10px; font-weight: bold;">Nazwa naukowa:</td>
<td style="padding: 10px;"><em>{{ species.scientific_name }}</em></td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 10px; font-weight: bold;">Populacja:</td>
<td style="padding: 10px;">{{ species.population }} osobników</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 10px; font-weight: bold;">Status:</td>
<td style="padding: 10px;">
{% if species.population > 1000 %}
<span style="color: green;">Bezpieczny</span>
{% elif species.population > 100 %}
<span style="color: orange;">Zagrożony</span>
{% else %}
<span style="color: red;">Krytycznie zagrożony</span>
{% endif %}
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 10px; font-weight: bold;">ID w systemie:</td>
<td style="padding: 10px;">{{ species.id }}</td>
</tr>
</table>
</div>
<p style="margin-top: 30px;">
<a href="{{ url_for('list_species') }}" style="color: #2c5f2d;">← Powrót do listy</a> |
<a href="{{ url_for('home') }}" style="color: #2c5f2d;">← Strona główna</a>
</p>
{% else %}
<h2>Gatunek nie znaleziony</h2>
<p>Gatunek o podanym ID nie istnieje w bazie danych.</p>
<p><a href="{{ url_for('list_species') }}">← Powrót do listy</a></p>
{% endif %}
{% endblock %}Static files - pliki statyczne
Pliki CSS, JavaScript, obrazy przechowujemy w folderze static/.
Struktura:
static/
├── css/
│ └── style.css
├── js/
│ └── script.js
└── images/
└── logo.pngstatic/css/style.css
/* Safari Database Styles */
body {
font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif;
max-width: 900px;
margin: 0 auto;
padding: 20px;
background-color: #f4f1de;
}
header {
background: linear-gradient(135deg, #2c5f2d 0%, #45a049 100%);
color: white;
padding: 30px;
border-radius: 12px;
margin-bottom: 20px;
box-shadow: 0 4px 6px rgba(0,0,0,0.1);
}
.species-card {
background: white;
padding: 20px;
margin: 15px 0;
border-radius: 8px;
border-left: 4px solid #2c5f2d;
box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05);
transition: transform 0.2s;
}
.species-card:hover {
transform: translateY(-3px);
box-shadow: 0 4px 8px rgba(0,0,0,0.1);
}
.badge {
display: inline-block;
padding: 4px 12px;
border-radius: 4px;
font-size: 13px;
font-weight: bold;
}
.badge-safe { background: #4caf50; color: white; }
.badge-endangered { background: #ff9800; color: white; }
.badge-critical { background: #f44336; color: white; }Użycie static files w templates
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>Safari Database</title>
<!-- Link do CSS -->
<link rel="stylesheet" href="{{ url_for('static', filename='css/style.css') }}">
</head>
<body>
<!-- Logo -->
<img src="{{ url_for('static', filename='images/logo.png') }}" alt="Logo">
<!-- Treść strony -->
<!-- Link do JS -->
<script src="{{ url_for('static', filename='js/script.js') }}"></script>
</body>
</html>url_for('static', filename='...') generuje URL do pliku statycznego.
Kompletna aplikacja z templates
app.py
# app.py
from flask import Flask, render_template, request, redirect, url_for
app = Flask(__name__)
# Dane testowe
species_db = {
1: {"id": 1, "name": "Lew", "scientific_name": "Panthera leo", "population": 120},
2: {"id": 2, "name": "Słoń afrykański", "scientific_name": "Loxodonta africana", "population": 450},
3: {"id": 3, "name": "Gepard", "scientific_name": "Acinonyx jubatus", "population": 7100},
4: {"id": 4, "name": "Żyrafa", "scientific_name": "Giraffa camelopardalis", "population": 850},
}
next_id = 5
@app.route('/')
def home():
return render_template('home.html',
species_count=len(species_db))
@app.route('/species')
def list_species():
return render_template('species_list.html',
species=list(species_db.values()))
@app.route('/species/<int:species_id>')
def show_species(species_id):
species = species_db.get(species_id)
return render_template('species_detail.html',
species=species)
@app.route('/search')
def search():
query = request.args.get('q', '').lower()
if query:
results = [s for s in species_db.values()
if query in s['name'].lower() or query in s['scientific_name'].lower()]
else:
results = []
return render_template('search.html',
query=query,
results=results)
if __name__ == '__main__':
print("Safari Database startuje...")
app.run(debug=True)templates/base.html
<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>{% block title %}Safari Database{% endblock %}</title>
<link rel="stylesheet" href="{{ url_for('static', filename='css/style.css') }}">
{% block extra_css %}{% endblock %}
</head>
<body>
<header>
<h1>Safari Database</h1>
<p>System zarządzania danymi o gatunkach afrykańskich</p>
</header>
<nav>
<a href="{{ url_for('home') }}">Home</a>
<a href="{{ url_for('list_species') }}">Lista gatunków</a>
<a href="{{ url_for('search') }}">Szukaj</a>
</nav>
<main>
{% block content %}{% endblock %}
</main>
<footer>
<p>© 2024 Safari Database by Darwin | Powered by Flask & Jinja2</p>
</footer>
{% block extra_js %}{% endblock %}
</body>
</html>templates/search.html
{% extends 'base.html' %}
{% block title %}Szukaj - Safari Database{% endblock %}
{% block content %}
<h2>Wyszukiwarka gatunków</h2>
<form method="GET" style="margin: 30px 0;">
<input type="text"
name="q"
value="{{ query }}"
placeholder="Wpisz nazwę gatunku..."
style="padding: 12px; width: 60%; border: 2px solid #2c5f2d; border-radius: 4px; font-size: 16px;">
<button type="submit"
style="padding: 12px 24px; background: #2c5f2d; color: white; border: none; border-radius: 4px; font-size: 16px; cursor: pointer;">
Szukaj
</button>
</form>
{% if query %}
<h3>Wyniki dla: "{{ query }}" ({{ results | length }})</h3>
{% if results %}
{% for species in results %}
<div class="species-card">
<h3 style="margin-top: 0;">{{ species.name }}</h3>
<p><em>{{ species.scientific_name }}</em></p>
<p>Populacja: {{ species.population }} osobników</p>
<a href="{{ url_for('show_species', species_id=species.id) }}" style="color: #2c5f2d; font-weight: bold;">
Zobacz szczegóły →
</a>
</div>
{% endfor %}
{% else %}
<p style="color: #666; text-align: center; padding: 40px;">
Nie znaleziono gatunków pasujących do zapytania "{{ query }}"
</p>
{% endif %}
{% else %}
<p style="color: #666; text-align: center; padding: 40px;">
Wpisz nazwę gatunku, aby rozpocząć wyszukiwanie.
</p>
{% endif %}
{% endblock %}Przydatne techniki Jinja2
1. Przekazywanie wielu zmiennych
@app.route('/dashboard')
def dashboard():
return render_template('dashboard.html',
title='Dashboard',
user='Darwin',
species_count=10,
observations_count=152,
recent_activity=['Obserwacja lwa', 'Dodano geparda'])2. Przekazywanie słownika jako **kwargs
context = {
'title': 'Dashboard',
'user': 'Darwin',
'species_count': 10
}
return render_template('dashboard.html', **context)3. Globalne zmienne (dostępne we wszystkich templates)
@app.context_processor
def inject_globals():
return {
'app_name': 'Safari Database',
'version': '1.0.0',
'current_year': 2024
}
# Teraz {{ app_name }}, {{ version }}, {{ current_year }} działają wszędzie!4. Custom filtry
@app.template_filter('format_population')
def format_population(value):
if value >= 1000:
return f"{value / 1000:.1f}k"
return str(value)
# W template:
# {{ species.population | format_population }} → "7.1k"5. Makra (reusable components)
{# macros.html #}
{% macro render_species_card(species) %}
<div class="species-card">
<h3>{{ species.name }}</h3>
<p><em>{{ species.scientific_name }}</em></p>
<p>Populacja: {{ species.population }}</p>
</div>
{% endmacro %}
{# W innych templates #}
{% from 'macros.html' import render_species_card %}
{% for species in species_list %}
{{ render_species_card(species) }}
{% endfor %}Podsumowanie
W tej lekcji nauczyłeś/aś się:
- Dlaczego templates są lepsze niż hardcoded HTML
- Składnia Jinja2 ({{ }}, {% %}, {# #})
- Zmienne i wyrażenia
- Control structures (if, for)
- Filtry (|upper, |length, |default)
- Template inheritance (extends, blocks)
- Static files (CSS, JS, images)
url_for()w templates- Kompletna aplikacja Safari Database z templates
Analogia Safari finalna: Jinja2 templates to jak genetyczne szablony DNA - masz bazową strukturę (base.html = DNA przodka), którą rozszerzasz w potomkach (child templates = DNA potomka) z unikalnymi cechami (blocks)! Wszystkie gatunki (templates) dziedziczą wspólne cechy (nawigacja, footer), ale mają własne unikalności (treść)!
Następna lekcja: Darwin pokaże Ci Flask-WTF - formularze i walidację danych w profesjonalny sposób!
Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Jak wyrenderować szablon 'species.html' z zmienną 'animals'?
2. Czym jest Jinja2 w kontekście Flask?
To 2 z 4 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.
Zadania praktyczne w grze
- Układanie w poziomie
Jak wygląda składnia wyświetlania zmiennej species w Jinja2?
- Układanie w poziomie
Jak rozpocząć warunek if w Jinja2?
- Klikanie w kolejności
Ułóż pętlę for iterującą po animals w Jinja2:
- Układanie w pionie
Ułóż strukturę szablonu Jinja2 z dziedziczeniem:
- Edytor kodu
Napisz szablon z pętlą for wyświetlającą nazwy zwierząt w elementach <li>.