Kurs Python · Moduł 2: Struktury danych
Algorytmy sortowania - Klasyfikacja gatunków
W tej lekcji16
Witaj ponownie! Darwin tutaj z kolejną kluczową umiejętnością.
Wyobraź sobie, że odkryłeś/aś 100 różnych gatunków podczas ekspedycji. Musisz je uporządkować alfabetycznie do katalogu. Jak to zrobisz? Możesz:
- Bąbelkować - porównywać sąsiednie, zamieniać miejscami (powoli, ale prosto)
- Wybierać - znajdować najmniejszego, dodawać do nowej listy (też powoli)
- Dzielić i łączyć - rozdzielić na połowy, posortować osobno, scalić (szybko!)
To są właśnie algorytmy sortowania - różne sposoby porządkowania danych. Każdy ma swoje zalety, wady i złożoność!
Dlaczego sortowanie jest ważne?
Posortowane dane pozwalają na:
- Szybsze wyszukiwanie - binary search wymaga posortowanych danych
- Łatwiejsze analizowanie - łatwo znaleźć min/max, medianę
- Lepszą prezentację - alfabetycznie, chronologicznie
- Efektywność - wiele algorytmów działa lepiej na posortowanych danych
1# Przykład: Szukanie w posortowanej liście
2species = ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Loxodonta", "Panthera", "Python"]
3
4# Binary search - O(log n) - ale wymaga sortowania!
5import bisect
6index = bisect.bisect_left(species, "Leo") # Szybkie!
7
8# vs nieposortowana lista - O(n)
9unsorted_species = ["Python", "Leo", "Gorilla", ...]
10index = unsorted_species.index("Leo") # Wolniejsze dla dużych listWyszukiwanie binarne - po co nam posortowany katalog
Posortowana lista pozwala szukać sprytniej niż wpis po wpisie. Wyszukiwanie binarne (binary search) działa jak szukanie gatunku w papierowym atlasie: otwierasz go w połowie i od razu wiesz, w której części szukać dalej. Każda runda powtarza te same cztery kroki:
- Znajdź środkowy element przeszukiwanego zakresu.
- Porównaj go z szukaną wartością.
- Jeśli to nie on, wybierz lewą albo prawą połowę - tę, w której szukana wartość może się jeszcze znajdować.
- Powtarzaj na coraz mniejszym zakresie, aż znajdziesz element albo zakres się skończy - wtedy zwróć wynik.
1def binary_search(sorted_list, target):
2 left = 0
3 right = len(sorted_list) - 1
4 while left <= right:
5 mid = (left + right) // 2 # 1. środek zakresu
6 if sorted_list[mid] == target: # 2. porównanie
7 return mid # 4. znaleziono - zwróć pozycję
8 elif sorted_list[mid] < target:
9 left = mid + 1 # 3. szukaj w prawej połowie
10 else:
11 right = mid - 1 # 3. szukaj w lewej połowie
12 return -1 # 4. nie znaleziono
13
14species = ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Loxodonta", "Panthera", "Python"]
15print(binary_search(species, "Leo")) # 2Lista musi być posortowana - inaczej porównanie ze środkiem nic nie mówi o tym, w której połowie leży szukany gatunek. Każda runda odrzuca połowę listy, dlatego nawet w milionie wpisów wystarczy około 20 porównań, czyli O(log n).
Wbudowane sortowanie Pythona
Python ma wbudowane sortowanie - Timsort (hybrydowy merge sort + insertion sort).
1# 1. list.sort() - sortuje in-place (modyfikuje oryginalną listę)
2animals = ["Tygrys", "Słoń", "Lew", "Papuga"]
3animals.sort() # Modyfikuje animals
4print(animals) # ['Lew', 'Papuga', 'Słoń', 'Tygrys']
5
6# 2. sorted() - zwraca nową posortowaną listę
7animals = ["Tygrys", "Słoń", "Lew", "Papuga"]
8sorted_animals = sorted(animals) # Nowa lista
9print(animals) # ['Tygrys', 'Słoń', 'Lew', 'Papuga'] - niezmienione
10print(sorted_animals) # ['Lew', 'Papuga', 'Słoń', 'Tygrys']
11
12# 3. Sortowanie z kluczem
13animals = ["Tygrys", "Słoń", "Lew", "Papuga"]
14sorted_by_length = sorted(animals, key=len)
15print(sorted_by_length) # ['Lew', 'Słoń', 'Tygrys', 'Papuga']
16
17# 4. Odwrotne sortowanie
18animals.sort(reverse=True)
19print(animals) # ['Tygrys', 'Słoń', 'Papuga', 'Lew']
20
21# 5. Sortowanie dict po wartościach
22species_count = {"Python": 5, "Leo": 3, "Elephas": 8}
23sorted_species = sorted(species_count.items(), key=lambda x: x[1], reverse=True)
24print(sorted_species) # [('Elephas', 8), ('Python', 5), ('Leo', 3)]Złożoność Timsort: O(n log n) w najgorszym przypadku, O(n) w najlepszym
Ale zrozumienie klasycznych algorytmów sortowania pomoże Ci:
- Zrozumieć jak działa sortowanie "pod maską"
- Rozwiązywać zadania z rozmów rekrutacyjnych
- Wybrać odpowiedni algorytm dla specyficznych przypadków
Bubble Sort - Sortowanie bąbelkowe
Idea: Porównuj sąsiednie elementy i zamieniaj je miejscami, jeśli są w złej kolejności. Powtarzaj, aż wszystko będzie posortowane.
Analogia Safari: Jak bąbelki powietrza w wodzie - w każdym przejściu największy z nieposortowanych elementów "wypływa" na koniec listy, jak bąbel na powierzchnię.
1def bubble_sort(arr):
2 """
3 Sortowanie bąbelkowe - O(n²)
4
5 Algorytm:
6 1. Przejdź przez całą listę
7 2. Porównaj każdą parę sąsiednich elementów
8 3. Zamień je miejscami, jeśli są w złej kolejności
9 4. Powtarzaj, aż nic się nie zmienia
10 """
11 n = len(arr)
12
13 for i in range(n):
14 # Po każdej iteracji największy element "wypłynie" na koniec
15 swapped = False # Optymalizacja - jeśli nic nie zmieniliśmy, lista jest posortowana
16
17 for j in range(0, n - i - 1): # Pomijamy ostatnie i elementów (już posortowane)
18 if arr[j] > arr[j + 1]:
19 # Zamiana miejscami
20 arr[j], arr[j + 1] = arr[j + 1], arr[j]
21 swapped = True
22
23 if not swapped:
24 break # Lista już posortowana
25
26 return arr
27
28# Przykład
29species = ["Python", "Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
30sorted_species = bubble_sort(species.copy())
31print(sorted_species) # ['Elephas', 'Gorilla', 'Leo', 'Panthera', 'Python']
32
33# Krok po kroku:
34# Przejście 1: ["Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera", "Python"] # Python "wypłynął"
35# Przejście 2: ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Panthera", "Python"] # Panthera "wypłynęła"
36# Przejście 3: ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Panthera", "Python"] # Już posortowaneZłożoność:
- Czas: O(n²) najgorszy i średni, O(n) najlepszy (dla już posortowanej listy)
- Pamięć: O(1) - sortuje in-place
- Stabilny: Tak - zachowuje kolejność równych elementów
Zalety: Prosty, stabilny, dobry dla małych danych lub prawie posortowanych Wady: Bardzo wolny dla dużych danych - O(n²)
Selection Sort - Sortowanie przez wybieranie
Idea: Znajdź najmniejszy element i wstaw na początek. Znajdź drugi najmniejszy i wstaw na drugą pozycję. Powtarzaj.
Analogia Safari: Wybieranie najmniejszych gatunków po kolei do posortowanego katalogu.
1def selection_sort(arr):
2 """
3 Sortowanie przez wybieranie - O(n²)
4
5 Algorytm:
6 1. Znajdź najmniejszy element w nieposortowanej części
7 2. Zamień go z pierwszym elementem nieposortowanej części
8 3. Przesuń granicę posortowanej części o 1
9 4. Powtarzaj
10 """
11 n = len(arr)
12
13 for i in range(n):
14 # Znajdź indeks najmniejszego elementu w nieposortowanej części
15 min_index = i
16 for j in range(i + 1, n):
17 if arr[j] < arr[min_index]:
18 min_index = j
19
20 # Zamień najmniejszy element z pierwszym nieposortowanym
21 arr[i], arr[min_index] = arr[min_index], arr[i]
22
23 return arr
24
25# Przykład
26species = ["Python", "Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
27sorted_species = selection_sort(species.copy())
28print(sorted_species) # ['Elephas', 'Gorilla', 'Leo', 'Panthera', 'Python']
29
30# Krok po kroku:
31# i=0: ["Elephas", "Leo", "Python", "Gorilla", "Panthera"] # Znaleziono min: Elephas
32# i=1: ["Elephas", "Gorilla", "Python", "Leo", "Panthera"] # Znaleziono min: Gorilla
33# i=2: ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Python", "Panthera"] # Znaleziono min: Leo
34# i=3: ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Panthera", "Python"] # Znaleziono min: Panthera
35# i=4: GotoweZłożoność:
- Czas: O(n²) zawsze - nawet dla posortowanej listy!
- Pamięć: O(1) - sortuje in-place
- Stabilny: Nie - może zmienić kolejność równych elementów
Zalety: Prosty, przewidywalny czas, mało zamian Wady: Wolny - zawsze O(n²), niestabilny
Insertion Sort - Sortowanie przez wstawianie
Idea: Buduj posortowaną listę element po elemencie, wstawiając każdy nowy element na właściwe miejsce.
Analogia Safari: Jak układanie kart w ręce - bierzesz kartę i wstawiasz ją w odpowiednie miejsce.
1def insertion_sort(arr):
2 """
3 Sortowanie przez wstawianie - O(n²)
4
5 Algorytm:
6 1. Zacznij od drugiego elementu
7 2. Porównaj go z elementami z lewej strony
8 3. Przesuń większe elementy w prawo
9 4. Wstaw element na właściwe miejsce
10 5. Powtarzaj dla każdego elementu
11 """
12 for i in range(1, len(arr)):
13 key = arr[i] # Element do wstawienia
14 j = i - 1
15
16 # Przesuń elementy większe niż key o jedną pozycję w prawo
17 while j >= 0 and arr[j] > key:
18 arr[j + 1] = arr[j]
19 j -= 1
20
21 # Wstaw key na właściwe miejsce
22 arr[j + 1] = key
23
24 return arr
25
26# Przykład
27species = ["Python", "Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
28sorted_species = insertion_sort(species.copy())
29print(sorted_species) # ['Elephas', 'Gorilla', 'Leo', 'Panthera', 'Python']
30
31# Krok po kroku:
32# i=1 (Leo): ["Leo", "Python", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
33# i=2 (Elephas): ["Elephas", "Leo", "Python", "Gorilla", "Panthera"]
34# i=3 (Gorilla): ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Python", "Panthera"]
35# i=4 (Panthera): ["Elephas", "Gorilla", "Leo", "Panthera", "Python"]Złożoność:
- Czas: O(n²) najgorszy i średni, O(n) najlepszy (dla prawie posortowanej)
- Pamięć: O(1) - sortuje in-place
- Stabilny: Tak
Zalety: Prosty, stabilny, świetny dla małych lub prawie posortowanych danych, online (może sortować w trakcie otrzymywania danych) Wady: Wolny dla dużych nieuporządkowanych danych - O(n²)
Timsort używa insertion sort dla małych podlist (<64 elementy)!
Merge Sort - Sortowanie przez scalanie
Idea: Dziel listę na połowy, sortuj rekurencyjnie, scalaj posortowane połówki.
Analogia Safari: Dziel zespół na mniejsze grupy, każda grupa sortuje osobno, potem łączysz wyniki.
1def merge_sort(arr):
2 """
3 Sortowanie przez scalanie - O(n log n)
4
5 Algorytm (Divide and Conquer):
6 1. Jeśli lista ma 1 element - już posortowana
7 2. Podziel listę na dwie połowy
8 3. Posortuj każdą połowę rekurencyjnie
9 4. Scal dwie posortowane połówki
10 """
11 if len(arr) <= 1:
12 return arr
13
14 # Dziel
15 mid = len(arr) // 2
16 left = merge_sort(arr[:mid])
17 right = merge_sort(arr[mid:])
18
19 # Scalaj
20 return merge(left, right)
21
22def merge(left, right):
23 """
24 Scal dwie posortowane listy w jedną posortowaną listę
25 """
26 result = []
27 i = j = 0
28
29 # Porównuj elementy z obu list i dodawaj mniejszy
30 while i < len(left) and j < len(right):
31 if left[i] <= right[j]:
32 result.append(left[i])
33 i += 1
34 else:
35 result.append(right[j])
36 j += 1
37
38 # Dodaj pozostałe elementy (jedna z list jest pusta)
39 result.extend(left[i:])
40 result.extend(right[j:])
41
42 return result
43
44# Przykład
45species = ["Python", "Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
46sorted_species = merge_sort(species)
47print(sorted_species) # ['Elephas', 'Gorilla', 'Leo', 'Panthera', 'Python']
48
49# Drzewo rekurencji:
50# ["Python", "Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
51# / \
52# ["Python", "Leo"] ["Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
53# / \ / \
54# ["Python"] ["Leo"] ["Elephas"] ["Gorilla", "Panthera"]
55# / \
56# ["Gorilla"] ["Panthera"]
57# Scalanie:
58# ["Leo", "Python"] ["Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
59# \ /
60# ['Elephas', 'Gorilla', 'Leo', 'Panthera', 'Python']Złożoność:
- Czas: O(n log n) zawsze - najgorszy, średni, najlepszy
- Pamięć: O(n) - tworzy nowe listy podczas scalania
- Stabilny: Tak
Zalety: Przewidywalny O(n log n), stabilny, dobry dla dużych danych Wady: Używa dodatkowej pamięci O(n)
Quick Sort - Sortowanie szybkie
Idea: Wybierz pivot, podziel listę na mniejsze i większe od pivot, sortuj rekurencyjnie każdą część.
Analogia Safari: Wybierz "środkowy" gatunek (pivot), podziel na mniejsze i większe, powtarzaj.
1def quick_sort(arr):
2 """
3 Sortowanie szybkie - O(n log n) średnio, O(n²) najgorszy
4
5 Algorytm:
6 1. Jeśli lista ma ≤1 element - już posortowana
7 2. Wybierz pivot (np. ostatni element)
8 3. Podziel na: mniejsze od pivot, równe pivot, większe od pivot
9 4. Posortuj rekurencyjnie mniejsze i większe
10 5. Połącz: [posortowane mniejsze] + [pivot] + [posortowane większe]
11 """
12 if len(arr) <= 1:
13 return arr
14
15 # Wybierz pivot (np. ostatni element)
16 pivot = arr[-1]
17
18 # Podziel na 3 grupy
19 smaller = [x for x in arr[:-1] if x < pivot]
20 equal = [x for x in arr if x == pivot]
21 larger = [x for x in arr[:-1] if x > pivot]
22
23 # Rekurencyjnie posortuj i połącz
24 return quick_sort(smaller) + equal + quick_sort(larger)
25
26# Bardziej efektywna wersja (in-place):
27def quick_sort_inplace(arr, low=0, high=None):
28 """Quick sort in-place z partycjonowaniem Lomuto"""
29 if high is None:
30 high = len(arr) - 1
31
32 if low < high:
33 # Partycjonuj i otrzymaj indeks pivota
34 pivot_index = partition(arr, low, high)
35
36 # Posortuj części przed i po pivocie
37 quick_sort_inplace(arr, low, pivot_index - 1)
38 quick_sort_inplace(arr, pivot_index + 1, high)
39
40 return arr
41
42def partition(arr, low, high):
43 """Partycjonowanie Lomuto"""
44 pivot = arr[high] # Wybierz ostatni element jako pivot
45 i = low - 1 # Indeks mniejszego elementu
46
47 for j in range(low, high):
48 if arr[j] <= pivot:
49 i += 1
50 arr[i], arr[j] = arr[j], arr[i]
51
52 # Umieść pivot na właściwym miejscu
53 arr[i + 1], arr[high] = arr[high], arr[i + 1]
54 return i + 1
55
56# Przykład
57species = ["Python", "Leo", "Elephas", "Gorilla", "Panthera"]
58sorted_species = quick_sort(species)
59print(sorted_species) # ['Elephas', 'Gorilla', 'Leo', 'Panthera', 'Python']Złożoność:
- Czas: O(n log n) średnio, O(n²) najgorszy (gdy pivot zawsze najgorszy)
- Pamięć: O(log n) rekurencja (in-place wersja)
- Stabilny: Nie (standardowa implementacja)
Zalety: Bardzo szybki w praktyce, sortuje in-place (mała pamięć) Wady: Niestabilny, O(n²) w najgorszym przypadku, wymaga dobrego wyboru pivot
Porównanie algorytmów sortowania
| Algorytm | Najlepszy | Średni | Najgorszy | Pamięć | Stabilny |
|---|---|---|---|---|---|
| Bubble Sort | O(n) | O(n²) | O(n²) | O(1) | Tak |
| Selection Sort | O(n²) | O(n²) | O(n²) | O(1) | Nie |
| Insertion Sort | O(n) | O(n²) | O(n²) | O(1) | Tak |
| Merge Sort | O(n log n) | O(n log n) | O(n log n) | O(n) | Tak |
| Quick Sort | O(n log n) | O(n log n) | O(n²) | O(log n) | Nie |
| Python sort() | O(n) | O(n log n) | O(n log n) | O(n) | Tak |
Kiedy używać którego algorytmu?
1# Małe dane (<50 elementów) lub prawie posortowane
2# → Insertion Sort
3small_list = ["Python", "Leo", "Elephas"]
4insertion_sort(small_list) # Szybkie dla małych danych!
5
6# Duże dane, potrzebujesz stabilności
7# → Merge Sort lub Python sort()
8import random
9
10large_list = [random.random() for _ in range(10000)]
11sorted_list = sorted(large_list) # Timsort - stabilny!
12
13# Duże dane, pamięć ograniczona, nie potrzebujesz stabilności
14# → Quick Sort (in-place)
15import random
16
17large_list = [random.random() for _ in range(10000)]
18quick_sort_inplace(large_list) # Mało pamięci!
19
20# W praktyce: ZAWSZE używaj Python sort() lub sorted()
21# Są zoptymalizowane, stabilne i bardzo szybkie (Timsort)!
22animals.sort() # Najlepszy wybór w 99% przypadków!Sortowanie gatunków po różnych kryteriach
Klucz sortowania możesz zbudować z dowolnej informacji o gatunku. Poniżej ta sama lista słowników posortowana na trzy sposoby; zapis lambda s: s["name"] to krótka funkcja, która dla każdego gatunku podaje wartość do porównania (dokładniej omówimy ją w projekcie na końcu modułu):
1species_list = [
2 {"name": "Python regius", "size": 1.5, "dangerous": False},
3 {"name": "Panthera leo", "size": 2.5, "dangerous": True},
4 {"name": "Elephas maximus", "size": 3.5, "dangerous": False},
5 {"name": "Crocodylus niloticus", "size": 4.5, "dangerous": True},
6 {"name": "Gorilla gorilla", "size": 1.8, "dangerous": False}
7]
8
9# 1. Sortowanie po nazwie
10sorted_by_name = sorted(species_list, key=lambda s: s["name"])
11for s in sorted_by_name:
12 print(s["name"])
13# Crocodylus niloticus, Elephas maximus, Gorilla gorilla, Panthera leo, Python regius
14
15# 2. Sortowanie po rozmiarze (malejąco)
16sorted_by_size = sorted(species_list, key=lambda s: s["size"], reverse=True)
17for s in sorted_by_size:
18 print(f"{s['name']}: {s['size']}m")
19# Crocodylus niloticus: 4.5m, Elephas maximus: 3.5m, Panthera leo: 2.5m, ...
20
21# 3. Najpierw niebezpieczne, potem od największego
22sorted_by_danger_size = sorted(species_list, key=lambda s: (not s["dangerous"], -s["size"]))
23for s in sorted_by_danger_size:
24 danger = "niebezpieczny" if s["dangerous"] else "bezpieczny"
25 print(f"{s['name']}: {s['size']}m ({danger})")
26# Crocodylus niloticus: 4.5m (niebezpieczny)
27# Panthera leo: 2.5m (niebezpieczny)
28# Elephas maximus: 3.5m (bezpieczny)
29# ...Counting Sort - dla specjalnych przypadków
Jeśli sortujemy liczby całkowite z ograniczonego zakresu, możemy użyć Counting Sort - O(n + k)!
1def counting_sort(arr, max_value):
2 """
3 Counting sort - O(n + k) gdzie k = max_value
4
5 Działa tylko dla liczb całkowitych z zakresu [0, max_value]
6 """
7 # Zlicz wystąpienia każdej liczby
8 count = [0] * (max_value + 1)
9 for num in arr:
10 count[num] += 1
11
12 # Zbuduj posortowaną listę
13 sorted_arr = []
14 for num, freq in enumerate(count):
15 sorted_arr.extend([num] * freq)
16
17 return sorted_arr
18
19# Safari przykład: Sortowanie liczby odkryć (0-100)
20daily_discoveries = [5, 3, 8, 3, 12, 5, 7, 3, 10, 5]
21sorted_discoveries = counting_sort(daily_discoveries, max(daily_discoveries))
22print(sorted_discoveries) # [3, 3, 3, 5, 5, 5, 7, 8, 10, 12]
23
24# O(n) dla ograniczonego zakresu! Szybsze niż O(n log n) dla dużych n!Praktyczny przykład - System katalogowania
Poniższy przykład zamyka listę i funkcje w klasie - klasy poznasz w module 3, więc na razie czytaj go jak zestaw funkcji działających na jednej liście:
1class SpeciesCatalog:
2 """System katalogowania gatunków z różnymi sortowaniami"""
3
4 def __init__(self):
5 self.species = []
6
7 def add_species(self, name, size, habitat, dangerous):
8 """Dodaj gatunek do katalogu"""
9 self.species.append({
10 "name": name,
11 "size": size,
12 "habitat": habitat,
13 "dangerous": dangerous
14 })
15
16 def sort_by_name(self):
17 """Sortuj alfabetycznie"""
18 return sorted(self.species, key=lambda s: s["name"])
19
20 def sort_by_size(self, descending=True):
21 """Sortuj po rozmiarze"""
22 return sorted(self.species, key=lambda s: s["size"], reverse=descending)
23
24 def sort_by_danger_then_size(self):
25 """Sortuj: niebezpieczne najpierw, potem po rozmiarze"""
26 return sorted(self.species, key=lambda s: (not s["dangerous"], -s["size"]))
27
28 def filter_and_sort(self, habitat=None, min_size=None, sort_by="name"):
29 """Filtruj i sortuj"""
30 filtered = self.species
31
32 if habitat:
33 filtered = [s for s in filtered if s["habitat"] == habitat]
34
35 if min_size:
36 filtered = [s for s in filtered if s["size"] >= min_size]
37
38 if sort_by == "name":
39 return sorted(filtered, key=lambda s: s["name"])
40 elif sort_by == "size":
41 return sorted(filtered, key=lambda s: s["size"], reverse=True)
42
43 return filtered
44
45# Użycie
46catalog = SpeciesCatalog()
47catalog.add_species("Python regius", 1.5, "jungle", False)
48catalog.add_species("Panthera leo", 2.5, "savanna", True)
49catalog.add_species("Elephas maximus", 3.5, "jungle", False)
50catalog.add_species("Crocodylus niloticus", 4.5, "river", True)
51
52# Duże gatunki z dżungli, posortowane po rozmiarze
53jungle_large = catalog.filter_and_sort(habitat="jungle", min_size=2.0, sort_by="size")
54for s in jungle_large:
55 print(f"{s['name']}: {s['size']}m")
56# Elephas maximus: 3.5mZadanie praktyczne
W edytorze czekają odległości do wodopoju i lista węży:
- Posortuj listę
distancesrosnąco metodąsort()i ją wyświetl - Funkcją
sorted()zreverse=Truezbuduj z listyspeciesnową listę malejącą, nie zmieniając oryginału
Kod do tej lekcji: main.py
1# Sortowanie list
2# .sort() zmienia oryginalną listę, sorted() tworzy nową
3
4animal_weights = [450, 120, 5000, 30, 900, 1500]
5animal_names = ["gepard", "lew", "słoń", "zebra", "antylopa", "bawół"]
6
7# sort() - sortuje w miejscu (zmienia oryginalną listę)
8animal_weights.sort()
9print(f"Wagi rosnąco: {animal_weights}")
10
11animal_weights.sort(reverse=True)
12print(f"Wagi malejąco: {animal_weights}")
13
14# sorted() - zwraca NOWĄ posortowaną listę
15sorted_names = sorted(animal_names)
16print(f"\nNazwy alfabetycznie: {sorted_names}")
17print(f"Oryginalna lista: {animal_names}") # Niezmieniona!
18
19# TODO: Stwórz listę odległości do wodopoju (w km)
20distances = [12.5, 3.2, 8.7, 1.1, 15.3, 6.4]
21
22# TODO: Posortuj distances rosnąco, używając .sort()
23
24
25# TODO: Wyświetl posortowaną listę
26print(f"Odległości rosnąco: {distances}")
27
28# TODO: Użyj sorted() z reverse=True, żeby uzyskać kolejność malejącą BEZ zmiany oryginalnej listy
29species = ["pyton", "kobra", "mamba", "anakonda", "boa"]
30sorted_desc = sorted(species) # Dodaj reverse=True
31print(f"Gatunki malejąco: {sorted_desc}")
32Podsumowanie
W tej lekcji nauczyłeś/aś się:
- Dlaczego sortowanie jest ważne
- Jak działa wyszukiwanie binarne i dlaczego wymaga posortowanej listy
- Wbudowane sort() i sorted()
- Bubble Sort, Selection Sort, Insertion Sort (O(n²))
- Merge Sort i Quick Sort (O(n log n))
- Porównania algorytmów sortowania
- Kiedy używać którego algorytmu
- Sortowania słowników po różnych kryteriach z key
- Counting Sort dla specjalnych przypadków
Checkpoint
Przed przejściem dalej:
- Rozumiesz jak działają podstawowe algorytmy sortowania
- Znasz różnicę między O(n²) a O(n log n) algorytmami
- Potrafisz użyć sort() i sorted() z parametrem key
- Wiesz kiedy używać stabilnego sortowania
- Rozumiesz kompromis między czasem a pamięcią
- Potrafisz wybrać odpowiedni algorytm dla danej sytuacji
W praktyce: Używaj wbudowanych sort() i sorted() - są zoptymalizowane i działają świetnie w 99% przypadków!
W następnej lekcji połączysz wszystko w projekcie Safari Species Tracker!
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Jaka jest złożoność czasowa Bubble Sort w najgorszym przypadku?
2. Jaki warunek musi spełniać lista dla Binary Search?
3. Który algorytm sortowania jest najszybszy dla dużych danych?
Zadania praktyczne w grze
- Klikanie w kolejności
Kliknij elementy w prawidłowej kolejności:
- Układanie w pionie
Uporządkuj kroki Binary Search: