Kurs JavaScript i TypeScript · Moduł 11: Testowanie z Jest
Setup i Teardown
W tej lekcji5
Wyobraź sobie trzy testy, które korzystają z jednego wspólnego wybiegu. Pierwszy wpuszcza T-Rexa, drugi sprawdza, czy wybieg jest pusty - i pada, bo T-Rex wciąż tam siedzi. Testy, które dzielą stan, zaczynają od siebie zależeć: wynik zależy od kolejności uruchomienia, a błąd w jednym przewraca kolejne jak kostki domina.
W Parku Jurajskim przed każdą inspekcją wybiegu trzeba przygotować sprzęt, a po inspekcji posprzątać. W testach jest dokładnie tak samo - funkcje setup i teardown pozwalają przygotować i posprzątać środowisko testowe. W Jest nazywamy je hookami, a są cztery: beforeEach, afterEach, beforeAll i afterAll.
beforeEach - przed każdym testem
beforeEach wykonuje się przed każdym testem w bloku describe. To idealne miejsce na tworzenie świeżych danych testowych. Zmienne deklarujesz przez let w zasięgu describe, a wartości przypisujesz w hooku. Fabryki createEnclosure i createDinosaur znasz z poprzednich lekcji:
describe('DinosaurEnclosure', () => {
let enclosure;
let rex;
beforeEach(() => {
// Przed każdym testem tworzymy nowy wybieg i dinozaura
enclosure = createEnclosure('Zone A', 5);
rex = createDinosaur('Rex', 'T-Rex', 'carnivore');
});
it('should add dinosaur to enclosure', () => {
enclosure.add(rex);
expect(enclosure.dinosaurs).toHaveLength(1);
expect(enclosure.dinosaurs[0].name).toBe('Rex');
});
it('should start with empty enclosure', () => {
// Dzięki beforeEach enclosure jest zawsze świeży!
expect(enclosure.dinosaurs).toHaveLength(0);
});
it('should track capacity', () => {
enclosure.add(rex);
expect(enclosure.remainingCapacity()).toBe(4);
});
});Drugi test przechodzi, choć pierwszy dodał Rexa do wybiegu. Stary obiekt nie zniknął magicznie - po prostu beforeEach przypisał do zmiennej enclosure zupełnie nowy wybieg. To sekcja Arrange ze wzorca AAA, przeniesiona do hooka, żeby nie powtarzać jej w każdym teście.
afterEach - po każdym teście
afterEach wykonuje się po każdym teście. Służy do czyszczenia po testach - zamykania połączeń, resetowania stanu. W przykładzie SecuritySystem to klasa systemu bezpieczeństwa: onAlarm rejestruje funkcję wywoływaną przy alarmie, simulateBreach symuluje naruszenie ogrodzenia, a deactivate wyłącza system:
describe('SecuritySystem', () => {
let securitySystem;
let alarmLog;
beforeEach(() => {
securitySystem = new SecuritySystem();
alarmLog = [];
securitySystem.onAlarm((msg) => alarmLog.push(msg));
});
afterEach(() => {
// Resetuj system bezpieczeństwa po każdym teście
securitySystem.deactivate();
alarmLog = [];
console.log('System zresetowany po teście');
});
it('should detect breach', () => {
securitySystem.simulateBreach('Zone A');
expect(alarmLog).toContain('Naruszenie w Zone A');
});
it('should handle multiple alarms', () => {
securitySystem.simulateBreach('Zone A');
securitySystem.simulateBreach('Zone B');
expect(alarmLog).toHaveLength(2);
});
});afterEach wykona się również wtedy, gdy test nie przejdzie, dlatego to najlepsze miejsce na etap sprzątania (cleanup). Linia z console.log pokazuje tylko moment wykonania - w prawdziwych testach nie jest potrzebna.
beforeAll i afterAll - raz dla całej grupy
beforeAll uruchamia się raz przed wszystkimi testami w describe, a afterAll raz po wszystkich. Używaj ich dla kosztownych operacji. connectToDatabase to przykładowa asynchroniczna funkcja łącząca z bazą. Hooki, tak jak testy, mogą być async, a Jest poczeka na ich zakończenie:
describe('DatabaseTests', () => {
let database;
beforeAll(async () => {
// Kosztowna operacja - połączenie z bazą, tylko raz!
database = await connectToDatabase();
console.log('Baza danych podłączona');
});
afterAll(async () => {
// Zamknij połączenie po wszystkich testach
await database.close();
console.log('Baza danych odłączona');
});
beforeEach(async () => {
// Wyczyść dane przed każdym testem
await database.clear();
});
it('should save dinosaur', async () => {
await database.save({ name: 'Rex', species: 'T-Rex' });
const dinos = await database.findAll();
expect(dinos).toHaveLength(1);
});
it('should find by species', async () => {
await database.save({ name: 'Rex', species: 'T-Rex' });
await database.save({ name: 'Blue', species: 'Velociraptor' });
const raptors = await database.findBySpecies('Velociraptor');
expect(raptors).toHaveLength(1);
expect(raptors[0].name).toBe('Blue');
});
});Połączenie powstaje tylko raz, ale dane czyścimy przed każdym testem w beforeEach. To typowy duet: drogi zasób współdzielony, tani stan odświeżany. Moja rada: wszystko, co da się szybko odtworzyć, twórz w beforeEach, a beforeAll zostaw dla naprawdę kosztownych operacji. Współdzielony stan to najczęstsze źródło testów, które przechodzą tylko w określonej kolejności.
Jak rozpoznać taki przeciek? Test przechodzi, gdy uruchomisz go samodzielnie, a pada w całym zestawie. Dokumentacja Jesta radzi wtedy tymczasowo zamienić test na test.only (albo it na it.only), żeby uruchomić tylko ten jeden przypadek, i poszukać stanu, który zmienia inny test.
Kolejność wykonywania
Ważne jest zrozumienie kolejności, w jakiej Jest wykonuje setup i teardown. Poniższy blok wypisuje w konsoli numer kroku z każdego hooka i z każdego testu:
describe('Kolejność wykonywania', () => {
beforeAll(() => console.log('1. beforeAll'));
afterAll(() => console.log('5. afterAll'));
beforeEach(() => console.log('2. beforeEach'));
afterEach(() => console.log('4. afterEach'));
it('test 1', () => console.log('3. test 1'));
it('test 2', () => console.log('3. test 2'));
});
// Wynik:
// 1. beforeAll
// 2. beforeEach
// 3. test 1
// 4. afterEach
// 2. beforeEach
// 3. test 2
// 4. afterEach
// 5. afterAllbeforeAll i afterAll pojawiają się w wyniku tylko raz, a para beforeEach i afterEach otacza każdy test osobno. Jest ma jeszcze jedną cechę, o której warto wiedzieć: najpierw wykonuje wszystkie funkcje describe w pliku, zbierając listę testów, a dopiero potem uruchamia same testy. Kod wpisany bezpośrednio w describe, poza hookiem, wykona się więc wcześniej, niż się spodziewasz.
Zagnieżdżone describe
Setup i teardown działają hierarchicznie w zagnieżdżonych describe. Przypomina to strefy parku, które mają własne procedury, ale obowiązuje je też regulamin całego parku:
describe('Park Jurajski', () => {
beforeEach(() => console.log('Setup: Park'));
describe('Strefa Drapieżników', () => {
beforeEach(() => console.log('Setup: Strefa Drapieżników'));
it('T-Rex jest w wybiegu', () => {
console.log('Test: T-Rex');
// Kolejność setup: Park -> Strefa Drapieżników
});
});
describe('Strefa Roślinożerców', () => {
beforeEach(() => console.log('Setup: Strefa Roślinożerców'));
it('Triceratops jest w wybiegu', () => {
console.log('Test: Triceratops');
// Kolejność setup: Park -> Strefa Roślinożerców
});
});
});Zagnieżdżone describe dziedziczą setup z nadrzędnych bloków. beforeEach z rodzica wykonuje się przed beforeEach dziecka. Przy sprzątaniu kolejność się odwraca: najpierw afterEach dziecka, potem rodzica. Hooki zadeklarowane na najwyższym poziomie pliku, poza jakimkolwiek describe, dotyczą każdego testu w tym pliku.
W lekcji o mockowaniu użyjesz beforeEach do czyszczenia sztucznych funkcji, a przy kodzie asynchronicznym do włączania sztucznych zegarów. W laboratorium poniżej zobaczysz kolejność hooków wypisaną krok po kroku.
Pamiętaj: beforeEach to poranna inspekcja wybiegu - każdy test zaczyna dzień na czystym, sprawdzonym terenie.
Kod do tej lekcji: index.js
// Setup i Teardown - beforeEach, afterEach, beforeAll, afterAll
console.log("=== Park Jurajski - Inspekcja Wybiegow ===\n");
// Symulacja setup/teardown
const log = [];
let currentDescribe = "";
function logStep(step) {
log.push(step);
console.log(` ${step}`);
}
// --- Demonstracja kolejnosci ---
console.log("--- Kolejnosc wykonywania ---\n");
// Symulacja
const steps = [];
function simulateTestRun() {
// beforeAll
steps.push("1. beforeAll - polaczenie z baza");
// Test 1
steps.push("2. beforeEach - tworzenie srodowiska");
steps.push("3. TEST 1 - sprawdzenie wybiegu");
steps.push("4. afterEach - czyszczenie");
// Test 2
steps.push("5. beforeEach - tworzenie srodowiska");
steps.push("6. TEST 2 - sprawdzenie sensora");
steps.push("7. afterEach - czyszczenie");
// afterAll
steps.push("8. afterAll - zamkniecie bazy");
}
simulateTestRun();
steps.forEach(s => console.log(s));
// --- Praktyczny przyklad ---
console.log("\n--- Praktyczny przyklad: beforeEach ---\n");
function createEnclosure(name, capacity) {
return {
name,
capacity,
dinosaurs: [],
add(dino) { this.dinosaurs.push(dino); },
remainingCapacity() { return this.capacity - this.dinosaurs.length; }
};
}
// Symulacja testow z beforeEach
let enclosure;
let rex;
function beforeEach() {
enclosure = createEnclosure("Zone A", 5);
rex = { name: "Rex", species: "T-Rex" };
console.log(" [setup] Nowy wybieg i dinozaur stworzony");
}
// Test 1
beforeEach();
enclosure.add(rex);
console.log(` [test1] Dinozaurow: ${enclosure.dinosaurs.length} -> ${enclosure.dinosaurs.length === 1 ? "PASS" : "FAIL"}`);
// Test 2 - wybieg jest swiezy dzieki beforeEach!
beforeEach();
console.log(` [test2] Pusty wybieg: ${enclosure.dinosaurs.length} -> ${enclosure.dinosaurs.length === 0 ? "PASS" : "FAIL"}`);
// Test 3
beforeEach();
enclosure.add(rex);
console.log(` [test3] Remaining: ${enclosure.remainingCapacity()} -> ${enclosure.remainingCapacity() === 4 ? "PASS" : "FAIL"}`);
// --- Zagniezdzone describe ---
console.log("\n--- Zagniezdzone describe ---\n");
function simulateNested() {
const order = [];
// Outer beforeEach
order.push("Park: beforeEach");
// Inner: Drapiezniki
order.push(" Drapiezniki: beforeEach");
order.push(" TEST: T-Rex w wybiegu");
order.push(" Drapiezniki: afterEach");
order.push("Park: afterEach");
order.push(""); // separator
order.push("Park: beforeEach");
order.push(" Roslinozerce: beforeEach");
order.push(" TEST: Triceratops w wybiegu");
order.push(" Roslinozerce: afterEach");
order.push("Park: afterEach");
return order;
}
simulateNested().forEach(s => console.log(s));
// --- beforeAll vs beforeEach ---
console.log("\n--- beforeAll vs beforeEach ---\n");
console.log("beforeAll: raz przed WSZYSTKIMI testami (np. polaczenie z baza)");
console.log("beforeEach: przed KAZDYM testem (np. czyszczenie danych)");
console.log("afterEach: po KAZDYM tescie (np. reset stanu)");
console.log("afterAll: raz po WSZYSTKICH testach (np. zamkniecie polaczenia)");Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Kiedy wykonuje się funkcja beforeEach w Jest?
2. Jaka jest różnica między beforeAll a beforeEach?
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Napisz testy systemu ogrodzeń z beforeEach zapewniającym czysty stan.
- Układanie w pionie
Ułóż kolejność wykonywania funkcji setup/teardown w Jest:
- Klikanie w kolejności
Ułóż elementy deklaracji beforeEach:
- Edytor kodu
Stwórz testy z zagnieżdżonymi describe i osobnymi beforeEach.