Kurs JavaScript i React · Moduł 1: Podstawy React

Składnia JSX

5 min czytania ·
W tej lekcji5

JSX (JavaScript XML) to rozszerzenie składni JavaScript, które pozwala pisać kod przypominający HTML bezpośrednio w JavaScript. Jest to deklaratywny sposób opisywania, jak powinna wyglądać struktura UI w React.

Czym dokładnie jest JSX?

Dla programisty, który dopiero zaczyna przygodę z React, JSX może wydawać się dziwny - jak to możliwe, że nagle w środku JavaScriptu pojawiają się znaczniki HTML?

Wyobraź sobie JSX jako tłumacza między światem JavaScript a światem HTML. Pozwala opisać strukturę UI w sposób, który jest czytelny dla ludzi (podobny do HTML), ale jednocześnie zachowuje całą moc JavaScript.

Jak JSX działa pod maską?

Ważne jest, aby zrozumieć, że przeglądarki nie rozumieją JSX natywnie. Zanim kod trafi do przeglądarki, jest kompilowany do zwykłego JavaScriptu przez narzędzia takie jak Babel.

Przykładowo, ten kod JSX:

const element = <h1>Witaj, świecie!</h1>;

Jest transformowany na:

const element = React.createElement(
  'h1',
  null,
  'Witaj, świecie!'
);

Właśnie dlatego w starszych wersjach Reacta (do 16) trzeba było importować React w każdym pliku z JSX. Od Reacta 17 narzędzia takie jak Vite używają nowego przekształcenia JSX: kompilator sam importuje potrzebne funkcje z pakietu react/jsx-runtime, więc import React from 'react' nie jest już potrzebny.

Zasady JSX

JSX może wydawać się jak HTML, ale ma kilka unikalnych cech i zasad, które warto zrozumieć:

1. Nazwy atrybutów są w camelCase

W przeciwieństwie do HTML, gdzie atrybuty są pisane małymi literami, w JSX wiele atrybutów jest zapisywanych w formacie camelCase:

// HTML
<div onclick="handleClick()" tabindex="0" class="container">

// JSX
<div onClick={handleClick} tabIndex={0} className="container">

Zwróć uwagę na różnice:

  • onclick -> onClick
  • tabindex -> tabIndex
  • class -> className (ponieważ "class" jest zarezerwowanym słowem w JavaScript)

2. Wartości atrybutów są wyrażeniami JavaScript

W JSX, wartości atrybutów nie są zawsze stringami. Możesz używać dowolnych wyrażeń JavaScript, ujmując je w nawiasy klamrowe:

// Wartość liczbowa
<input maxLength={10} />

// Wyrażenie
<img src={user.avatarUrl} />

// Ternary operator (operator warunkowy)
<div className={isActive ? 'active' : 'inactive'}>

// Funkcja
<button onClick={handleClick}>

3. Samozamykające się tagi muszą mieć ukośnik

W JSX, tagi bez dzieci (children) muszą mieć ukośnik zamykający:

// HTML
<input type="text">

// JSX
<input type="text" />

4. Wszystkie tagi muszą być zamknięte

W HTML niektóre tagi mogą pozostać niezamknięte (np. <img>, <br>), ale w JSX wszystkie tagi muszą być prawidłowo zamknięte:

// Niepoprawne w JSX
<img src="logo.png">

// Poprawne w JSX
<img src="logo.png" />

5. Element musi być opakowany w pojedynczy element nadrzędny

JSX wymaga, aby zwracać tylko jeden element nadrzędny. Jeśli chcesz zwrócić wiele elementów, musisz je opakować w kontener:

// Niepoprawne w JSX
function Component() {
  return (
    <h1>Tytuł</h1>
    <p>Paragraf</p>
  );
}

// Poprawne w JSX
function Component() {
  return (
    <div>
      <h1>Tytuł</h1>
      <p>Paragraf</p>
    </div>
  );
}

Jeśli nie chcesz wprowadzać dodatkowego elementu DOM, możesz użyć Fragment:

function Component() {
  return (
    <>
      <h1>Tytuł</h1>
      <p>Paragraf</p>
    </>
  );
}

6. JavaScript w JSX

Możesz używać wyrażeń JavaScript w JSX, umieszczając je w nawiasach klamrowych {}:

function Greeting({ user }) {
  return (
    <div>
      {/* Wyrażenie warunkowe */}
      {user ? <h1>Witaj, {user.name}!</h1> : <h1>Witaj, nieznajomy!</h1>}

      {/* Wykonywanie obliczeń */}
      <p>Twoje konto zostało utworzone {calculateDaysAgo(user.createdAt)} dni temu</p>

      {/* Mapowanie listy */}
      <ul>
        {user.hobbies.map(hobby => (
          <li key={hobby.id}>{hobby.name}</li>
        ))}
      </ul>
    </div>
  );
}

Zaawansowane techniki JSX

Spread operatory dla props

Możesz używać spread operatora (...), aby przekazać wszystkie właściwości obiektu jako props:

const buttonProps = {
  type: 'submit',
  disabled: false,
  className: 'primary-button'
};

<button {...buttonProps}>Wyślij</button>

Dynamiczne atrybuty

Możesz dynamicznie określać atrybuty elementów:

const inputType = isPassword ? 'password' : 'text';
<input type={inputType} />

Warunkowe renderowanie

JSX oferuje kilka sposobów na warunkowe renderowanie elementów:

// 1. Używając operatora trójskładnikowego
{isLoggedIn ? <UserProfile /> : <LoginButton />}

// 2. Używając operatora logicznego &&
{isLoggedIn && <WelcomeMessage />}

// 3. Używając zmiennej
let button;
if (isLoggedIn) {
  button = <LogoutButton />;
} else {
  button = <LoginButton />;
}
return <div>{button}</div>;

Inline styles

W JSX, style inline są definiowane jako obiekty JavaScript:

const divStyle = {
  color: 'blue',
  backgroundColor: 'lightgray',
  padding: '10px',
  // Zauważ, że właściwości z myślnikiem (jak background-color)
  // są zapisywane w camelCase (backgroundColor)
};

<div style={divStyle}>Stylizowany tekst</div>

// Albo bezpośrednio w JSX
<div style={{ fontWeight: 'bold', fontSize: '16px' }}>Pogrubiony tekst</div>

Komentarze w JSX

Komentarze w JSX są umieszczane wewnątrz nawiasów klamrowych i używają składni komentarzy JavaScript:

<div>
  {/* To jest komentarz w JSX */}
  <h1>Tytuł</h1>
  {/*
    Możesz również używać
    komentarzy wieloliniowych
  */}
</div>

Typowe pułapki JSX

1. Renderowanie logicznych wartości

JSX nie renderuje logicznych wartości, null i undefined:

// Te wyrażenia nie renderują nic na ekranie
<div>{true}</div>
<div>{false}</div>
<div>{null}</div>
<div>{undefined}</div>

// Ale liczby i stringi są renderowane
<div>{0}</div>
<div>{"string"}</div>

2. Mylenie cudzysłowów i nawiasów klamrowych

Pamiętaj, że cudzysłowy są używane dla wartości łańcuchowych, a nawiasy klamrowe dla wyrażeń JavaScript:

// Poprawnie
<input type="text" maxLength={10} />

// Niepoprawnie
<input type={text} maxLength="10" /> // błąd: 'text' nie jest zdefiniowany

3. Próba użycia if/else bezpośrednio w JSX

Nie możesz używać instrukcji if/else bezpośrednio w JSX, ponieważ JSX jest wyrażeniem, a nie instrukcją:

// Niepoprawne
<div>
  {if (isLoggedIn) {
    return <UserProfile />;
  } else {
    return <LoginButton />;
  }}
</div>

// Poprawne - użyj operatora trójskładnikowego
<div>
  {isLoggedIn ? <UserProfile /> : <LoginButton />}
</div>

Podsumowanie

JSX jest jednym z najważniejszych aspektów React, który znacznie ułatwia tworzenie interfejsów użytkownika. Dzięki JSX, możesz:

  • Pisać strukturę UI w sposób przypominający HTML
  • Łączyć znaczniki z logiką JavaScript
  • Tworzyć komponenty, które są czytelne i łatwe w utrzymaniu
  • Korzystać z pełnej mocy JavaScript do dynamicznego renderowania treści

Pamiętaj, że JSX to tylko składnia, która jest przekształcana do zwykłych wywołań funkcji: React.createElement() albo, w nowym przekształceniu, jsx() z react/jsx-runtime. Zrozumienie zasad i możliwości JSX jest kluczowe dla efektywnego programowania w React.

Kod do tej lekcji: App.jsx
import React, { useState } from 'react';

// Demonstracja różnych aspektów JSX
export default function App() {
  const [count, setCount] = useState(0);
  const [showAdvanced, setShowAdvanced] = useState(false);

  // Zmienne używane w JSX
  const userName = "Kosmiczny Odkrywca";
  const currentDate = new Date().toLocaleDateString('pl-PL');
  const items = ['Mapa galaktyki', 'Kompas kwantowy', 'Skaner życia'];
  const isLoggedIn = true;

  // Style jako obiekt JavaScript
  const headerStyle = {
    background: 'linear-gradient(135deg, #667eea 0%, #764ba2 100%)',
    padding: '30px',
    borderRadius: '16px',
    color: 'white',
    textAlign: 'center',
    marginBottom: '30px'
  };

  return (
    <div style={{
      fontFamily: 'Arial, sans-serif',
      maxWidth: '900px',
      margin: '0 auto',
      padding: '20px',
      backgroundColor: '#0a0a1a',
      minHeight: '100vh',
      color: 'white'
    }}>
      {/* Komentarz w JSX */}
      <header style={headerStyle}>
        <h1 style={{ margin: 0 }}>JSX w Akcji</h1>
        <p style={{ margin: '10px 0 0 0', opacity: 0.9 }}>
          Poznaj składnię JSX - serce React
        </p>
      </header>

      {/* Wyrażenia JavaScript w JSX */}
      <section style={{
        backgroundColor: '#1a1a2e',
        padding: '25px',
        borderRadius: '12px',
        marginBottom: '20px'
      }}>
        <h2 style={{ color: '#00d4ff', marginTop: 0 }}>
          Wyrażenia JavaScript w JSX
        </h2>
        <div style={{ display: 'grid', gap: '15px' }}>
          <div style={{ padding: '15px', backgroundColor: '#252545', borderRadius: '8px' }}>
            <code style={{ color: '#888' }}>{'{'} userName {'}'}</code>
            <p style={{ margin: '10px 0 0 0' }}>Wynik: <strong>{userName}</strong></p>
          </div>
          <div style={{ padding: '15px', backgroundColor: '#252545', borderRadius: '8px' }}>
            <code style={{ color: '#888' }}>{'{'} 2 + 2 {'}'}</code>
            <p style={{ margin: '10px 0 0 0' }}>Wynik: <strong>{2 + 2}</strong></p>
          </div>
          <div style={{ padding: '15px', backgroundColor: '#252545', borderRadius: '8px' }}>
            <code style={{ color: '#888' }}>{'{'} currentDate {'}'}</code>
            <p style={{ margin: '10px 0 0 0' }}>Wynik: <strong>{currentDate}</strong></p>
          </div>
        </div>
      </section>

      {/* Renderowanie warunkowe */}
      <section style={{
        backgroundColor: '#1a1a2e',
        padding: '25px',
        borderRadius: '12px',
        marginBottom: '20px'
      }}>
        <h2 style={{ color: '#00d4ff', marginTop: 0 }}>
          Renderowanie warunkowe
        </h2>

        {/* Operator && */}
        {isLoggedIn && (
          <div style={{
            padding: '15px',
            backgroundColor: '#4caf50',
            borderRadius: '8px',
            marginBottom: '15px'
          }}>
            Jesteś zalogowany jako: {userName}
          </div>
        )}

        {/* Operator trójargumentowy */}
        <div style={{
          padding: '15px',
          backgroundColor: count > 5 ? '#ff9800' : '#2196f3',
          borderRadius: '8px'
        }}>
          {count > 5 ? 'Licznik jest wysoki!' : 'Licznik jest niski'}
          <div style={{ marginTop: '10px' }}>
            <button
              onClick={() => setCount(count + 1)}
              style={{
                padding: '8px 16px',
                marginRight: '10px',
                backgroundColor: '#4caf50',
                color: 'white',
                border: 'none',
                borderRadius: '4px',
                cursor: 'pointer'
              }}
            >
              +1 (teraz: {count})
            </button>
            <button
              onClick={() => setCount(0)}
              style={{
                padding: '8px 16px',
                backgroundColor: '#f44336',
                color: 'white',
                border: 'none',
                borderRadius: '4px',
                cursor: 'pointer'
              }}
            >
              Reset
            </button>
          </div>
        </div>
      </section>

      {/* Mapowanie list */}
      <section style={{
        backgroundColor: '#1a1a2e',
        padding: '25px',
        borderRadius: '12px',
        marginBottom: '20px'
      }}>
        <h2 style={{ color: '#00d4ff', marginTop: 0 }}>
          Renderowanie list z .map()
        </h2>
        <ul style={{ listStyle: 'none', padding: 0, margin: 0 }}>
          {items.map((item, index) => (
            <li key={index} style={{
              padding: '12px 15px',
              backgroundColor: '#252545',
              borderRadius: '8px',
              marginBottom: '10px',
              display: 'flex',
              alignItems: 'center',
              gap: '10px'
            }}>
              <span style={{
                width: '30px',
                height: '30px',
                backgroundColor: '#667eea',
                borderRadius: '50%',
                display: 'flex',
                alignItems: 'center',
                justifyContent: 'center',
                fontWeight: 'bold'
              }}>
                {index + 1}
              </span>
              {item}
            </li>
          ))}
        </ul>
      </section>

      {/* Pokaż/ukryj zaawansowane */}
      <button
        onClick={() => setShowAdvanced(!showAdvanced)}
        style={{
          width: '100%',
          padding: '15px',
          backgroundColor: '#667eea',
          color: 'white',
          border: 'none',
          borderRadius: '8px',
          cursor: 'pointer',
          fontSize: '16px',
          fontWeight: 'bold'
        }}
      >
        {showAdvanced ? 'Ukryj' : 'Pokaż'} zaawansowane przykłady
      </button>

      {showAdvanced && (
        <section style={{
          backgroundColor: '#1a1a2e',
          padding: '25px',
          borderRadius: '12px',
          marginTop: '20px'
        }}>
          <h2 style={{ color: '#ff9800', marginTop: 0 }}>
            Zaawansowane JSX
          </h2>
          <div style={{
            backgroundColor: '#252545',
            padding: '15px',
            borderRadius: '8px',
            fontFamily: 'monospace',
            fontSize: '14px',
            lineHeight: '1.6'
          }}>
            <div style={{ color: '#888' }}>// Fragment - grupowanie bez dodatkowego DOM</div>
            <div style={{ color: '#61dafb' }}>{'<>'}</div>
            <div style={{ color: '#ce9178', paddingLeft: '20px' }}>{'  <Element1 />'}</div>
            <div style={{ color: '#ce9178', paddingLeft: '20px' }}>{'  <Element2 />'}</div>
            <div style={{ color: '#61dafb' }}>{'</>'}</div>
          </div>
        </section>
      )}
    </div>
  );
}

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Jaka jest jedna z kluczowych zasad składni JSX?

Zadania praktyczne w grze

  • Układanie w poziomie

    Ułóż składnię poprawnego elementu JSX z lewej do prawej:

  • Edytor kodu

    Stwórz ControlPanel z: nagłówkiem h1 'Panel Kontrolny', listą <ul> 3 systemów (używając map), i przyciskiem 'Aktywuj' z onClick. Użyj className dla stylowania.

  • Edytor kodu

    Bez używania JSX: w komponencie App utwórz za pomocą React.createElement element komponentu SpaceshipPart z właściwościami name i type (np. name: 'Silnik', type: 'napęd') i zwróć go. Sam SpaceshipPart niech wyświetla nazwę i typ części.

  • Klikanie w kolejności

    Zbuduj poprawne wyrażenie JavaScript osadzone w elemencie JSX:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż składnię React.createElement tworząc element h1 z tekstem:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż składnię renderowania komponentu App do DOM w pliku main.jsx (React 18+):

  • Edytor kodu

    Stwórz komponent CrewMembers, który zwraca kilka elementów (np. <li> dla każdego członka załogi) zgrupowanych we Fragmencie (<></> lub <React.Fragment>) zamiast w dodatkowym <div>.

  • Układanie w pionie

    Ułóż proces kompilacji JSX do DOM:

  • Edytor kodu

    Owiń główny komponent App w React.StrictMode aby włączyć dodatkowe sprawdzenia podczas developmentu.

  • Układanie w poziomie

    Ułóż poprawną składnię importu biblioteki ReactDOM do renderowania w przeglądarce:

  • Edytor kodu

    Użyj ReactDOM.createRoot, aby wyrenderować komponent SpaceStation w elemencie DOM o id 'space-station' (tak jak w pliku main.jsx z lekcji o Vite).

  • Edytor kodu

    Stwórz komponent SystemStatus przyjmujący props: {name, status, power}. Wyświetl: nazwę systemu, status (online/offline) i zużycie energii.

  • Układanie w poziomie

    Ułóż poprawną składnię importu biblioteki React:

  1. Ułóż w kolejnościSkładnia elementu JSX
  2. Zadanie z kodemPraktyka: Składnia JSX
  3. PytanieZasady składni JSX
  4. Zadanie z kodemPraktyka: React.createElement
  5. Kliknij w kolejnościWyrażenie JavaScript w JSX
  6. Ułóż w kolejnościWywołanie React.createElement
  7. Ułóż w kolejnościRenderowanie aplikacji React
  8. Zadanie z kodemPraktyka: React.Fragment
  9. Ułóż w kolejnościProces: Kompilacja JSX
  10. Zadanie z kodemPraktyka: React.StrictMode
  11. Ułóż w kolejnościImport ReactDOM
  12. Zadanie z kodemPraktyka: Renderowanie do DOM
  13. Zadanie z kodemPraktyka: Komponent SystemStatus
  14. Ułóż w kolejnościStruktura importu React

Przydatne artykuły