Kurs JavaScript i React · Moduł 1: Podstawy React

Pierwszy komponent

5 min czytania ·
W tej lekcji10

W sercu React znajdują się komponenty - samodzielne, wielokrotnego użytku bloki kodu, które enkapsulują HTML, CSS i JavaScript. Komponenty są jak klocki LEGO, z których budujesz swój interfejs użytkownika. W tej lekcji stworzymy nasz pierwszy komponent React i zrozumiemy jego podstawową strukturę.

Czym jest komponent React?

Komponent React to funkcja JavaScript (lub klasa), która zwraca element React (JSX). Komponenty pozwalają podzielić interfejs użytkownika na niezależne, wielokrotnego użytku części i myśleć o każdej części osobno.

Tworzenie pierwszego komponentu funkcyjnego

Zacznijmy od stworzenia prostego komponentu funkcyjnego. Komponent funkcyjny to zwykła funkcja JavaScript, która zwraca JSX:

// Plik: WelcomeMessage.jsx
import React from 'react';

function WelcomeMessage() {
  return (
    <div className="welcome-container">
      <h1>Witaj w świecie React!</h1>
      <p>To twój pierwszy komponent.</p>
    </div>
  );
}

export default WelcomeMessage;

Kluczowe elementy tego komponentu:

  1. Import React - import React from 'react'; (od Reacta 17 nie jest to konieczne: nowe przekształcenie JSX, którego używa Vite, samo dodaje potrzebny kod, dlatego w App.jsx z szablonu Vite tego importu nie ma; zobaczysz go jednak w starszym kodzie i w tej lekcji)
  2. Deklaracja funkcji - function WelcomeMessage() {...}
  3. Return z JSX - Funkcja zwraca JSX, który definiuje strukturę komponentu
  4. Export - export default WelcomeMessage; pozwala importować komponent w innych plikach

JSX - co to właściwie jest?

JSX (JavaScript XML) to rozszerzenie składni JavaScript, które pozwala pisać kod przypominający HTML bezpośrednio w JavaScript. Bez JSX, tworzenie elementów React byłoby znacznie bardziej skomplikowane:

// Z JSX
function WelcomeMessage() {
  return (
    <div className="welcome-container">
      <h1>Witaj w świecie React!</h1>
      <p>To twój pierwszy komponent.</p>
    </div>
  );
}

// Bez JSX (tak naprawdę React przetwarza JSX do tej postaci)
function WelcomeMessage() {
  return React.createElement(
    'div',
    { className: 'welcome-container' },
    React.createElement('h1', null, 'Witaj w świecie React!'),
    React.createElement('p', null, 'To twój pierwszy komponent.')
  );
}

Jak widać, JSX sprawia, że kod jest znacznie bardziej czytelny i przypomina HTML, z którym większość deweloperów jest zaznajomiona.

Zasady JSX

JSX wygląda jak HTML, ale ma kilka ważnych różnic:

  1. className zamiast class - Ponieważ "class" jest słowem kluczowym w JavaScript, w JSX używamy className do definiowania klas CSS
  2. Atrybuty używają camelCase - Atrybuty HTML jak onclick są zapisywane jako onClick w JSX
  3. Samozamykające się tagi - Tagi jak <img> muszą być zamknięte: <img />
  4. Wyrażenia JavaScript w JSX - Możesz używać wyrażeń JavaScript w nawiasach klamrowych: {expression}

Używanie właściwości (props)

Komponenty mogą przyjmować dane za pomocą właściwości (props). Props to sposób na przekazywanie danych z komponentu rodzica do komponentu dziecka:

// Plik: WelcomeMessage.jsx
function WelcomeMessage(props) {
  return (
    <div className="welcome-container">
      <h1>Witaj, {props.name}!</h1>
      <p>{props.message}</p>
    </div>
  );
}

export default WelcomeMessage;

// Użycie komponentu
<WelcomeMessage name="Kosmonauto" message="Gotowy na podróż przez galaktykę React?" />

Możemy też używać destrukturyzacji props, co czyni kod bardziej czytelnym:

function WelcomeMessage({ name, message }) {
  return (
    <div className="welcome-container">
      <h1>Witaj, {name}!</h1>
      <p>{message}</p>
    </div>
  );
}

Renderowanie warunkowe

Jedną z mocnych stron komponentów React jest możliwość renderowania różnych elementów w zależności od pewnych warunków:

function WelcomeMessage({ name, isLoggedIn }) {
  return (
    <div className="welcome-container">
      {isLoggedIn ? (
        <h1>Witaj ponownie, {name}!</h1>
      ) : (
        <h1>Witaj, gościu! Zaloguj się, aby kontynuować.</h1>
      )}
    </div>
  );
}

Renderowanie list

Komponenty React świetnie nadają się do renderowania list danych:

function AstronautList({ astronauts }) {
  return (
    <div className="astronaut-list">
      <h2>Załoga misji kosmicznej:</h2>
      <ul>
        {astronauts.map(astronaut => (
          <li key={astronaut.id}>
            {astronaut.name} - {astronaut.role}
          </li>
        ))}
      </ul>
    </div>
  );
}

// Użycie
const crewMembers = [
  { id: 1, name: "Jan Kowalski", role: "Kapitan" },
  { id: 2, name: "Anna Nowak", role: "Naukowiec" },
  { id: 3, name: "Tomasz Wiśniewski", role: "Inżynier" }
];

<AstronautList astronauts={crewMembers} />

Zwróć uwagę na atrybut key - jest on wymagany przy renderowaniu list, aby React mógł efektywnie aktualizować DOM przy zmianach w liście.

Stylizacja komponentów

Istnieje kilka sposobów na stylizację komponentów React:

1. Zewnętrzny arkusz CSS

// WelcomeMessage.css
.welcome-container {
  padding: 20px;
  border-radius: 8px;
  background-color: #f5f5f5;
  text-align: center;
}

// WelcomeMessage.jsx
import React from 'react';
import './WelcomeMessage.css';

function WelcomeMessage({ name }) {
  return (
    <div className="welcome-container">
      <h1>Witaj, {name}!</h1>
    </div>
  );
}

2. Wbudowane style (Inline styles)

function WelcomeMessage({ name }) {
  const styles = {
    container: {
      padding: '20px',
      borderRadius: '8px',
      backgroundColor: '#f5f5f5',
      textAlign: 'center'
    },
    heading: {
      color: '#333',
      fontSize: '24px'
    }
  };

  return (
    <div style={styles.container}>
      <h1 style={styles.heading}>Witaj, {name}!</h1>
    </div>
  );
}

3. CSS Modules

// WelcomeMessage.module.css
.container {
  padding: 20px;
  border-radius: 8px;
  background-color: #f5f5f5;
  text-align: center;
}

// WelcomeMessage.jsx
import React from 'react';
import styles from './WelcomeMessage.module.css';

function WelcomeMessage({ name }) {
  return (
    <div className={styles.container}>
      <h1>Witaj, {name}!</h1>
    </div>
  );
}

Kompozycja komponentów

Jedną z największych zalet React jest możliwość komponowania większych interfejsów z mniejszych komponentów:

// Button.jsx
function Button({ onClick, children, color = 'blue' }) {
  return (
    <button
      onClick={onClick}
      style={{
        backgroundColor: color,
        color: 'white',
        padding: '10px 15px',
        border: 'none',
        borderRadius: '4px',
        cursor: 'pointer'
      }}
    >
      {children}
    </button>
  );
}

Podsumowanie

W tej lekcji nauczyliśmy się:

  • Czym są komponenty React i jak je tworzyć
  • Podstaw JSX i jego zasad
  • Jak używać props do przekazywania danych
  • Renderowania warunkowego i list
  • Różnych metod stylizacji komponentów
  • Kompozycji komponentów do budowy większych interfejsów

Komponenty są fundamentalnym elementem React, a zrozumienie ich działania jest kluczowe dla efektywnego rozwoju aplikacji React. W kolejnych modułach zagłębimy się bardziej w zaawansowane koncepcje, takie jak stan (state), cykl życia komponentów i hooki.

Kod do tej lekcji: App.jsx
import React, { useState } from 'react';

// Przykład komponentu funkcyjnego
function SpaceshipCard({ name, type, speed, crew, status }) {
  const statusColors = {
    active: '#4caf50',
    maintenance: '#ff9800',
    docked: '#2196f3'
  };

  return (
    <div style={{
      backgroundColor: '#1a1a2e',
      border: '2px solid #16213e',
      borderRadius: '12px',
      padding: '20px',
      color: 'white',
      transition: 'transform 0.2s',
    }}>
      <div style={{
        display: 'flex',
        justifyContent: 'space-between',
        alignItems: 'center',
        marginBottom: '15px'
      }}>
        <h3 style={{ margin: 0, color: '#00d4ff' }}>{name}</h3>
        <span style={{
          padding: '4px 12px',
          backgroundColor: statusColors[status],
          borderRadius: '20px',
          fontSize: '12px',
          fontWeight: 'bold'
        }}>
          {status.toUpperCase()}
        </span>
      </div>
      <div style={{ display: 'grid', gap: '10px' }}>
        <div style={{ display: 'flex', justifyContent: 'space-between' }}>
          <span style={{ color: '#888' }}>Typ:</span>
          <span>{type}</span>
        </div>
        <div style={{ display: 'flex', justifyContent: 'space-between' }}>
          <span style={{ color: '#888' }}>Prędkość:</span>
          <span>{speed} km/s</span>
        </div>
        <div style={{ display: 'flex', justifyContent: 'space-between' }}>
          <span style={{ color: '#888' }}>Załoga:</span>
          <span>{crew} osób</span>
        </div>
      </div>
    </div>
  );
}

// Komponent z props i children
function SpaceSection({ title, children }) {
  return (
    <section style={{
      backgroundColor: '#0f0f23',
      borderRadius: '16px',
      padding: '25px',
      marginBottom: '20px'
    }}>
      <h2 style={{
        color: '#00d4ff',
        borderBottom: '2px solid #16213e',
        paddingBottom: '10px',
        marginTop: 0
      }}>
        {title}
      </h2>
      {children}
    </section>
  );
}

// Główny komponent aplikacji
export default function App() {
  const [selectedShip, setSelectedShip] = useState(null);

  const spaceships = [
    { id: 1, name: 'Aurora', type: 'Statek badawczy', speed: 50000, crew: 12, status: 'active' },
    { id: 2, name: 'Nebula', type: 'Statek transportowy', speed: 35000, crew: 8, status: 'docked' },
    { id: 3, name: 'Phoenix', type: 'Statek bojowy', speed: 75000, crew: 25, status: 'maintenance' },
    { id: 4, name: 'Odyssey', type: 'Statek kolonizacyjny', speed: 20000, crew: 500, status: 'active' },
  ];

  return (
    <div style={{
      fontFamily: 'Arial, sans-serif',
      backgroundColor: '#0a0a1a',
      minHeight: '100vh',
      padding: '20px',
      color: 'white'
    }}>
      <header style={{
        textAlign: 'center',
        marginBottom: '30px',
        padding: '30px',
        background: 'linear-gradient(135deg, #667eea 0%, #764ba2 100%)',
        borderRadius: '16px'
      }}>
        <h1 style={{ margin: 0, fontSize: '2.5rem' }}>Flota Kosmiczna</h1>
        <p style={{ margin: '10px 0 0 0', opacity: 0.9 }}>
          Zarządzaj statkami kosmicznymi za pomocą komponentów React
        </p>
      </header>

      <SpaceSection title="Statki w systemie">
        <div style={{
          display: 'grid',
          gridTemplateColumns: 'repeat(auto-fit, minmax(280px, 1fr))',
          gap: '20px'
        }}>
          {spaceships.map(ship => (
            <div key={ship.id} onClick={() => setSelectedShip(ship)}>
              <SpaceshipCard {...ship} />
            </div>
          ))}
        </div>
      </SpaceSection>

      {selectedShip && (
        <SpaceSection title="Szczegóły wybranego statku">
          <div style={{
            backgroundColor: '#1a1a2e',
            padding: '20px',
            borderRadius: '12px'
          }}>
            <h3 style={{ color: '#00d4ff', marginTop: 0 }}>{selectedShip.name}</h3>
            <p>Ten statek typu "{selectedShip.type}" może pomieścić {selectedShip.crew} członków załogi.</p>
            <p>Maksymalna prędkość: {selectedShip.speed.toLocaleString()} km/s</p>
            <button
              onClick={() => setSelectedShip(null)}
              style={{
                padding: '10px 20px',
                backgroundColor: '#f44336',
                color: 'white',
                border: 'none',
                borderRadius: '8px',
                cursor: 'pointer'
              }}
            >
              Zamknij
            </button>
          </div>
        </SpaceSection>
      )}

      <div style={{
        backgroundColor: '#1a1a2e',
        padding: '20px',
        borderRadius: '12px',
        marginTop: '20px'
      }}>
        <h3 style={{ color: '#4caf50', marginTop: 0 }}>Kluczowe koncepcje komponentów:</h3>
        <ul style={{ lineHeight: '1.8', color: '#ccc' }}>
          <li><strong>Props</strong> - dane przekazywane do komponentu (name, type, speed...)</li>
          <li><strong>Children</strong> - zawartość między tagami komponentu</li>
          <li><strong>Kompozycja</strong> - komponenty mogą zawierać inne komponenty</li>
          <li><strong>Reużywalność</strong> - SpaceshipCard używany wielokrotnie z różnymi danymi</li>
        </ul>
      </div>
    </div>
  );
}

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Od jakiej litery musi zaczynać się nazwa komponentu, żeby JSX potraktował <Nazwa /> jako komponent, a nie znacznik HTML?

Zadania praktyczne w grze

  • Układanie w poziomie

    Ułóż poprawną składnię eksportu domyślnego komponentu React:

  • Edytor kodu

    Stwórz komponent StationModule: funkcję, która przyjmuje props i zwraca <div> z nazwą modułu (props.name) i statusem (props.status). Przykład: 'Moduł: Silniki | Status: Online'

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż składnię komponentu funkcyjnego:

  • Edytor kodu

    Stwórz komponent SpaceCapsule przyjmujący { missionName, crew, destination }. Wyświetl: 'Misja: [missionName]', 'Załoga: [crew]', 'Cel: [destination]'. Użyj destrukturyzacji props.

  • Układanie w pionie

    Ułóż proces tworzenia komponentu React:

  • Edytor kodu

    Stwórz komponent Navigation w osobnym pliku (np. Navigation.jsx) i wyeksportuj go, a następnie zaimportuj go w App.jsx i wyrenderuj w komponencie głównym Spaceship.

  1. Ułóż w kolejnościSkładnia eksportu komponentu React
  2. Zadanie z kodemPraktyka: Tworzenie pierwszego komponentu
  3. Kliknij w kolejnościSortowanie: Elementy JSX
  4. Zadanie z kodemPraktyka: Komponenty funkcyjne
  5. Ułóż w kolejnościProces: Tworzenie komponentu
  6. Zadanie z kodemPraktyka: Import i Export modułów
  7. PytanieNazwy komponentów React

Przydatne artykuły