Kurs HTML i CSS · Moduł 7: SASS

Zmienne w Sass

4 min czytania ·
W tej lekcji5

Paleta świątyni to kilkanaście wartości: złoto, lapis lazuli, kolor piasku, dwie czcionki i kilka odstępów. Jeśli każdą z nich wpisujesz ręcznie, przy pierwszej zmianie gubisz spójność, bo gdzieś zawsze zostanie stary odcień. Zmienne w Sass nadają każdej wartości imię, jak kartusz z imieniem faraona: zapisujesz je raz, a potem przywołujesz wszędzie tam, gdzie jest potrzebne. To potężne narzędzie, które ułatwia utrzymanie kodu i wprowadzanie zmian.

Definiowanie zmiennych

Zmienne w Sass zaczynają się od znaku dolara ($). Po nazwie stawiasz dwukropek, wartość i średnik. Możesz przypisać do nich różne wartości, takie jak kolory, długości, procenty, nazwy czcionek, wartości logiczne i inne. Oto trzy przykładowe deklaracje:

$main-color: #c06;
$font-stack: Helvetica, sans-serif;
$base-line-height: 1.5;

Mamy tu kolor, listę czcionek i liczbę bez jednostki. Same deklaracje nie wygenerują w CSS ani jednej linii, bo zmienna istnieje tylko w pliku źródłowym. Warto też wiedzieć, że w nazwach zmiennych Sass traktuje myślnik i podkreślenie tak samo, więc $font-stack i $font_stack to ta sama zmienna. Polecam Ci myślniki bo tak samo nazywamy właściwości w CSS.

Używanie zmiennych

Po zdefiniowaniu zmiennej umieszczasz jej nazwę wszędzie tam, gdzie chcesz użyć jej wartości, także obok innych wartości w jednej deklaracji:

body {
  color: $main-color;
  font: 100% $font-stack;
  line-height: $base-line-height;
}

Kompilator podmieni każdą zmienną na jej wartość, więc w CSS zobaczysz color: #c06, a skrót font otrzyma wartość 100% Helvetica, sans-serif. Reguła body wygląda po kompilacji dokładnie tak, jakbyś wpisał te wartości ręcznie.

Zasięg zmiennych

Zmienne w Sass mają zasięg, co oznacza, że są dostępne tylko w obrębie bloku, w którym zostały zdefiniowane. Jeśli zdefiniujesz zmienną na najwyższym poziomie, poza jakimikolwiek selektorami czy regułami, jest ona globalna i możesz jej używać w całym arkuszu stylów. Jeżeli jednak zdefiniujesz zmienną wewnątrz reguły lub selektora, będzie ona dostępna tylko w tym bloku, jak skarb zamknięty w jednej komnacie:

$global-color: blue;

.foo {
  $local-color: green;
  color: $local-color;  // zielony
}

.bar {
  color: $local-color;  // błąd, $local-color nie jest dostępne tutaj
}

Reguła .foo dostanie zielony kolor, ale przy .bar kompilacja zakończy się błędem, bo zmienna $local-color nie istnieje poza blokiem .foo. Zmienna $global-color pozostaje dostępna w obu regułach.

Sass pozwala też użyć tej samej nazwy ponownie. Jeśli wewnątrz selektora zadeklarujesz zmienną o nazwie zmiennej globalnej, powstanie zmienna lokalna, która przesłoni globalną tylko w tym bloku, a poza nim globalna wartość się nie zmieni. Flaga !global pozwala celowo nadpisać zmienną globalną z wnętrza bloku, ale używaj jej oszczędnie.

Gdy kompilator zgłasza błąd

Błąd z .bar to świetna okazja, żeby nauczyć się czytać komunikaty kompilatora. Dart Sass mówi dokładnie, co się stało, w którym pliku i w której linii:

Error: Undefined variable.
  ╷
9 │   color: $local-color;  // błąd, $local-color nie jest dostępne tutaj
  │          ^^^^^^^^^^^^
  ╵
  styles.scss 9:10  root stylesheet

Pierwsza linia opisuje problem, a ostatnia wskazuje plik, numer linii i kolumnę. Z takim komunikatem naprawisz każdy błąd w pięciu krokach:

  1. Przeczytaj komunikat błędu kompilacji.
  2. Znajdź wskazany plik i numer linii.
  3. Sprawdź składnię: brakujący średnik, nawias klamrowy albo literówkę w nazwie zmiennej.
  4. Popraw kod.
  5. Skompiluj ponownie i sprawdź wynik w przeglądarce.

Dlaczego to ważne

Zmienne w Sass to jedno z najważniejszych narzędzi do utrzymania spójnego i łatwego w zarządzaniu kodu CSS. Dzięki nim tworzysz bardziej dynamiczne, konfigurowalne arkusze stylów. Moja rada: wszystkie zmienne globalne trzymaj na początku pliku albo w osobnym pliku, a w następnej lekcji zobaczysz, jak wydzielić je do partiala i wczytać dyrektywą @use.

W piaskownicy poniżej zmień wartość jednej zmiennej w pliku main.scss i obserwuj, ile miejsc w wynikowym CSS zmieni się naraz.

Pamiętaj: zmienna to kartusz, czyli jedno imię i jedna wartość, którą kompilator wpisze wszędzie tam, gdzie ją przywołasz.

Kod do tej lekcji: index.html
<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
<head>
    <meta charset="UTF-8">
    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
    <title>SCSS - Projekt E-commerce</title>
    <link rel="stylesheet" href="main.css">
    <link href="https://fonts.googleapis.com/css2?family=Roboto:wght@300;400;500;700&family=Poppins:wght@400;500;600;700&display=swap" rel="stylesheet">
</head>
<body>
    <!-- Header -->
    <header class="header">
        <div class="header__top">
            <div class="container">
                <div class="header__top-info">
                    <span>+48 123 456 789</span>
                    <span>kontakt@shopmaster.pl</span>
                </div>
                <div class="header__top-links">
                    <a href="#">O nas</a>
                    <a href="#">Dostawa</a>
                    <a href="#">Pomoc</a>
                </div>
            </div>
        </div>

        <div class="header__main">
            <div class="container">
                <a href="#" class="header__logo">ShopMaster</a>

                <div class="header__search">
                    <input type="text" placeholder="Czego szukasz?">
                    <button type="submit">Szukaj</button>
                </div>

                <div class="header__actions">
                    <a href="#" class="header__actions-item">
                        <span></span>
                        <span>Konto</span>
                    </a>
                    <a href="#" class="header__actions-item">
                        <span></span>
                        <span>Ulubione</span>
                        <span class="badge">3</span>
                    </a>
                    <a href="#" class="header__actions-item">
                        <span></span>
                        <span>Koszyk</span>
                        <span class="badge">5</span>
                    </a>
                </div>
            </div>
        </div>

        <nav class="navigation">
            <div class="container">
                <ul class="navigation__menu">
                    <li class="navigation__item">
                        <a href="#" class="navigation__link">Elektronika</a>
                    </li>
                    <li class="navigation__item">
                        <a href="#" class="navigation__link">Moda</a>
                    </li>
                    <li class="navigation__item">
                        <a href="#" class="navigation__link">Dom i ogród</a>
                    </li>
                    <li class="navigation__item">
                        <a href="#" class="navigation__link">Sport</a>
                    </li>
                    <li class="navigation__item navigation__item--sale">
                        <a href="#" class="navigation__link">Wyprzedaż</a>
                    </li>
                </ul>
            </div>
        </nav>
    </header>

    <!-- Hero Section -->
    <section class="hero">
        <div class="hero__content">
            <h1>Zimowa wyprzedaż do -70%</h1>
            <p>Odkryj najlepsze oferty na elektronikę, modę i wiele więcej!</p>
            <div class="btn-group">
                <a href="#" class="btn btn--primary btn--large">Zobacz oferty</a>
                <a href="#" class="btn btn--outline btn--large">Dowiedz się więcej</a>
            </div>
        </div>
    </section>

    <!-- Categories Section -->
    <section class="categories section">
        <div class="container">
            <h2 class="section__title">Popularne kategorie</h2>
            <div class="categories__grid">
                <a href="#" class="category-card">
                    <div class="category-card__icon">◆</div>
                    <h3 class="category-card__title">Elektronika</h3>
                    <p class="category-card__count">1234 produktów</p>
                </a>
                <a href="#" class="category-card">
                    <div class="category-card__icon">◆</div>
                    <h3 class="category-card__title">Moda</h3>
                    <p class="category-card__count">5678 produktów</p>
                </a>
                <a href="#" class="category-card">
                    <div class="category-card__icon">◆</div>
                    <h3 class="category-card__title">Dom i ogród</h3>
                    <p class="category-card__count">910 produktów</p>
                </a>
                <a href="#" class="category-card">
                    <div class="category-card__icon">◆</div>
                    <h3 class="category-card__title">Sport</h3>
                    <p class="category-card__count">2345 produktów</p>
                </a>
            </div>
        </div>
    </section>

    <!-- Featured Products -->
    <section class="products section">
        <div class="container">
            <div class="section__header">
                <h2 class="section__title">Polecane produkty</h2>
                <a href="#" class="btn btn--ghost">Zobacz wszystkie →</a>
            </div>

            <div class="products__grid">
                <!-- Product Card 1 -->
                <div class="product-card">
                    <div class="product-card__badge product-card__badge--sale">-30%</div>
                    <div class="product-card__image">
                        <img src="https://picsum.photos/300/300?random=10" alt="Product 1">
                        <div class="product-card__overlay">
                            <button class="btn btn--primary btn--small">Szybki podgląd</button>
                            <button class="btn btn--outline btn--small">Lubię</button>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="product-card__content">
                        <p class="product-card__category">Elektronika</p>
                        <h3 class="product-card__title">Smartfon XYZ Pro 128GB</h3>
                        <div class="product-card__rating">
                            <span class="product-card__rating-stars">5/5</span>
                            <span class="product-card__rating-count">(125)</span>
                        </div>
                        <div class="product-card__price">
                            <span class="product-card__price-current">1 399 zł</span>
                            <span class="product-card__price-original">1 999 zł</span>
                            <span class="product-card__price-discount">-30%</span>
                        </div>
                        <div class="product-card__actions">
                            <button class="btn btn--primary">Do koszyka</button>
                        </div>
                    </div>
                </div>

                <!-- Product Card 2 -->
                <div class="product-card">
                    <div class="product-card__badge product-card__badge--new">Nowość</div>
                    <div class="product-card__image">
                        <img src="https://picsum.photos/300/300?random=11" alt="Product 2">
                        <div class="product-card__overlay">
                            <button class="btn btn--primary btn--small">Szybki podgląd</button>
                            <button class="btn btn--outline btn--small">Lubię</button>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="product-card__content">
                        <p class="product-card__category">Audio</p>
                        <h3 class="product-card__title">Słuchawki bezprzewodowe Premium</h3>
                        <div class="product-card__rating">
                            <span class="product-card__rating-stars">4/5</span>
                            <span class="product-card__rating-count">(89)</span>
                        </div>
                        <div class="product-card__price">
                            <span class="product-card__price-current">799 zł</span>
                        </div>
                        <div class="product-card__actions">
                            <button class="btn btn--primary">Do koszyka</button>
                        </div>
                    </div>
                </div>

                <!-- Product Card 3 -->
                <div class="product-card">
                    <div class="product-card__image">
                        <img src="https://picsum.photos/300/300?random=12" alt="Product 3">
                        <div class="product-card__overlay">
                            <button class="btn btn--primary btn--small">Szybki podgląd</button>
                            <button class="btn btn--outline btn--small">Lubię</button>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="product-card__content">
                        <p class="product-card__category">Gaming</p>
                        <h3 class="product-card__title">Konsola do gier NextGen</h3>
                        <div class="product-card__rating">
                            <span class="product-card__rating-stars">5/5</span>
                            <span class="product-card__rating-count">(234)</span>
                        </div>
                        <div class="product-card__price">
                            <span class="product-card__price-current">2 199 zł</span>
                        </div>
                        <div class="product-card__actions">
                            <button class="btn btn--primary">Do koszyka</button>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
    </section>

    <!-- Newsletter -->
    <section class="newsletter">
        <div class="container">
            <div class="newsletter__content">
                <h2 class="newsletter__title">Zapisz się do newslettera</h2>
                <p class="newsletter__description">Otrzymuj najlepsze oferty i bądź na bieżąco z nowościami!</p>
                <form class="newsletter__form">
                    <input type="email" placeholder="Twój adres e-mail" class="newsletter__input">
                    <button type="submit" class="btn btn--primary">Zapisz się</button>
                </form>
            </div>
        </div>
    </section>

    <!-- Footer -->
    <footer class="footer">
        <div class="container">
            <div class="footer__grid">
                <div class="footer__column">
                    <h3 class="footer__title">O nas</h3>
                    <ul class="footer__list">
                        <li><a href="#">Kim jesteśmy</a></li>
                        <li><a href="#">Kariera</a></li>
                        <li><a href="#">Kontakt</a></li>
                        <li><a href="#">Blog</a></li>
                    </ul>
                </div>
                <div class="footer__column">
                    <h3 class="footer__title">Pomoc</h3>
                    <ul class="footer__list">
                        <li><a href="#">Centrum pomocy</a></li>
                        <li><a href="#">Dostawa i płatności</a></li>
                        <li><a href="#">Zwroty i reklamacje</a></li>
                        <li><a href="#">FAQ</a></li>
                    </ul>
                </div>
            </div>
            <div class="footer__bottom">
                <p>&copy; 2024 ShopMaster. Wszystkie prawa zastrzeżone.</p>
            </div>
        </div>
    </footer>
</body>
</html>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Zadania praktyczne w grze

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki debugowania błędu kompilacji SASS:

  1. Ułóż w kolejnościDebugowanie błędów SASS

Przydatne artykuły