Kurs HTML i CSS · Moduł 7: SASS
SASS vs CSS Custom Properties - kiedy używać czego?
W tej lekcji7
Witaj w kolejnej komnacie egipskiej mądrości! Jestem Mohamet i dzisiaj odkryjemy przed Tobą jeden z najważniejszych sekretów współczesnego CSS - różnicę między zmiennymi SASS a natywnym CSS Custom Properties (nazywane też CSS Variables).
Podobnie jak starożytni Egipcjanie mieli różne narzędzia do różnych celów - jedne do budowy piramid, inne do rysowania hieroglifów - tak i my mamy różne narzędzia do zarządzania wartościami w CSS. Poznajmy je!
SASS Variables - kompilacja w czasie budowy
Zmienne SASS są przetwarzane w czasie kompilacji. Oznacza to, że zanim Twój kod trafi do przeglądarki, SASS zamienia wszystkie zmienne na konkretne wartości.
// SASS variables - compile time
$primary-color: #3498db;
$spacing-unit: 8px;
$font-stack: 'Roboto', sans-serif;
.button {
background: $primary-color;
padding: $spacing-unit * 2;
font-family: $font-stack;
}Po skompilowaniu do CSS:
.button {
background: #3498db;
padding: 16px;
font-family: 'Roboto', sans-serif;
}Jak widzisz, zmienne SASS znikają w finalnym CSS - zostają tylko konkretne wartości. To jak hieroglify, które po przetłumaczeniu stają się zwykłym tekstem.
CSS Custom Properties - dynamiczne w czasie rzeczywistym
CSS Custom Properties działają w przeglądarce w czasie rzeczywistym. Są prawdziwymi zmiennymi CSS, które można zmieniać dynamicznie!
/* CSS Custom Properties - runtime, dynamic! */
:root {
--primary-color: #3498db;
--spacing-unit: 8px;
--font-stack: 'Roboto', sans-serif;
}
.button {
background: var(--primary-color);
padding: calc(var(--spacing-unit) * 2);
font-family: var(--font-stack);
}Różnica: Te zmienne pozostają w finalnym CSS i można je zmieniać dynamicznie przez JavaScript!
// Możesz zmieniać CSS Custom Properties w czasie rzeczywistym!
document.documentElement.style.setProperty('--primary-color', '#e74c3c');
// SASS variables NIE MOGĄ być zmieniane w runtime - są już skompilowane!Kluczowe różnice
1. Zasięg (Scope)
SASS Variables:
$global-color: blue;
.foo {
$local-color: green;
color: $local-color; // działa
}
.bar {
color: $local-color; // BŁĄD! Zmienna niedostępna
}CSS Custom Properties:
:root {
--global-color: blue;
}
.foo {
--local-color: green;
color: var(--local-color); /* działa */
}
.bar {
color: var(--local-color); /* fallback do wartości domyślnej lub dziedziczenie */
}CSS Custom Properties dziedziczą się w dół drzewa DOM - podobnie jak kolor czy czcionka!
2. Obliczenia matematyczne
SASS Variables:
$base-size: 16px;
$large-size: $base-size * 2; // 32px - obliczone podczas kompilacji
.element {
font-size: $large-size; // wynik: font-size: 32px;
}CSS Custom Properties:
:root {
--base-size: 16px;
}
.element {
/* Musisz użyć calc() */
font-size: calc(var(--base-size) * 2);
}3. Dynamiczne zmiany
SASS Variables - brak wsparcia dla dynamicznych zmian:
// To NIE ZADZIAŁA w runtime!
$theme-color: #3498db;
.theme-light {
$theme-color: #ecf0f1; // To się nie zmieni po załadowaniu strony
}CSS Custom Properties - pełna dynamika:
:root {
--theme-color: #3498db;
--background: #ffffff;
--text: #000000;
}
/* Ciemny motyw - po prostu nadpisz zmienne! */
[data-theme="dark"] {
--theme-color: #e74c3c;
--background: #2c3e50;
--text: #ecf0f1;
}
.page {
background: var(--background);
color: var(--text);
}Możesz przełączać motywy jedną linią JavaScriptu:
document.body.setAttribute('data-theme', 'dark');Praktyczne przykłady - kiedy używać czego?
Użyj SASS Variables gdy:
1. Potrzebujesz mixinów i funkcji
$primary-color: #3498db;
@mixin button-variant($color) {
background: $color;
border-color: darken($color, 10%);
&:hover {
background: darken($color, 15%);
}
}
.btn-primary {
@include button-variant($primary-color);
}2. Wykonujesz złożone obliczenia
$grid-columns: 12;
$grid-gutter: 30px;
@for $i from 1 through $grid-columns {
.col-#{$i} {
width: percentage($i / $grid-columns);
}
}3. Potrzebujesz zagnieżdżania i organizacji kodu
$breakpoint-tablet: 768px;
.header {
padding: 20px;
@media (min-width: $breakpoint-tablet) {
padding: 40px;
}
.nav {
display: flex;
&__item {
margin: 0 10px;
}
}
}Użyj CSS Custom Properties gdy:
1. Potrzebujesz dynamicznych zmian
:root {
--primary-hue: 210;
--primary-saturation: 70%;
--primary-lightness: 50%;
}
.button {
background: hsl(
var(--primary-hue),
var(--primary-saturation),
var(--primary-lightness)
);
}
/* Zmień odcień dynamicznie w JS */const slider = document.querySelector('#hue-slider');
slider.addEventListener('input', (e) => {
document.documentElement.style.setProperty('--primary-hue', e.target.value);
});2. Tworzysz system motywów
/* Jasny motyw */
:root {
--bg-primary: #ffffff;
--bg-secondary: #f8f9fa;
--text-primary: #212529;
--text-secondary: #6c757d;
--border-color: #dee2e6;
}
/* Ciemny motyw */
[data-theme="dark"] {
--bg-primary: #212529;
--bg-secondary: #343a40;
--text-primary: #f8f9fa;
--text-secondary: #adb5bd;
--border-color: #495057;
}
/* Komponenty używają tych samych zmiennych */
.card {
background: var(--bg-primary);
color: var(--text-primary);
border: 1px solid var(--border-color);
}3. Potrzebujesz dziedziczenia wartości w komponentach
.card {
--card-padding: 1rem;
--card-bg: white;
padding: var(--card-padding);
background: var(--card-bg);
}
.card--large {
--card-padding: 2rem; /* Nadpisz tylko padding */
}
.card--dark {
--card-bg: #2c3e50; /* Nadpisz tylko background */
}Najlepsze rozwiązanie: Używaj obu!
Podobnie jak starożytni Egipcjanie używali różnych narzędzi do budowy swoich cudów architektury, ty również powinieneś łączyć moc SASS i CSS Custom Properties!
Strategia hybrydowa:
// _variables.scss - SASS variables dla konfiguracji projektu
$color-blue-500: #3498db;
$color-red-500: #e74c3c;
$spacing-base: 8px;
// Generuj CSS Custom Properties z SASS variables
:root {
// Kolory
--color-primary: #{$color-blue-500};
--color-danger: #{$color-red-500};
// Spacing
--spacing-xs: #{$spacing-base * 0.5};
--spacing-sm: #{$spacing-base};
--spacing-md: #{$spacing-base * 2};
--spacing-lg: #{$spacing-base * 3};
}
// Użyj SASS do generowania wariantów
@mixin generate-spacing-utilities {
@each $size, $value in (
'xs': var(--spacing-xs),
'sm': var(--spacing-sm),
'md': var(--spacing-md),
'lg': var(--spacing-lg)
) {
.p-#{$size} {
padding: #{$value};
}
.m-#{$size} {
margin: #{$value};
}
}
}
@include generate-spacing-utilities;Praktyczny przykład - responsywny system typografii:
// SASS - konfiguracja i breakpointy
$breakpoint-sm: 576px;
$breakpoint-md: 768px;
$breakpoint-lg: 992px;
:root {
// Bazowy rozmiar czcionki - może być zmieniany przez user preferences
--font-size-base: 16px;
// Skala typograficzna
--font-size-xs: 0.75rem;
--font-size-sm: 0.875rem;
--font-size-md: 1rem;
--font-size-lg: 1.125rem;
--font-size-xl: 1.25rem;
--font-size-2xl: 1.5rem;
--font-size-3xl: 2rem;
}
// SASS mixin dla responsive typography
@mixin responsive-font-size($min, $max, $min-vw: $breakpoint-sm, $max-vw: $breakpoint-lg) {
font-size: $min;
@media (min-width: $min-vw) {
font-size: calc(#{$min} + (#{$max} - #{$min}) * ((100vw - #{$min-vw}) / (#{$max-vw} - #{$min-vw})));
}
@media (min-width: $max-vw) {
font-size: $max;
}
}
.heading {
@include responsive-font-size(var(--font-size-xl), var(--font-size-3xl));
}Możesz teraz zmienić rozmiar czcionki dla użytkowników z preferencjami dostępności:
// Użytkownik wybiera większe czcionki
document.documentElement.style.setProperty('--font-size-base', '20px');Podsumowanie - złote zasady
Używaj SASS Variables dla:
- Konfiguracji projektu (kolory bazowe, breakpointy, wartości stałe)
- Mixinów i funkcji (reużywalny kod, obliczenia)
- Organizacji kodu (partials, zagnieżdżanie, @extend)
- Kompilacji (generowanie klas utility, pętle @for/@each)
Używaj CSS Custom Properties dla:
- Dynamicznych zmian (motywy, user preferences)
- Dziedziczenia kontekstowego (komponenty, nested values)
- JavaScript interakcji (animacje, interaktywne elementy)
- Runtime calculations (responsive values, fluid typography)
Hybryda (najlepsze podejście):
// Konfiguracja w SASS
$colors: (
'blue': #3498db,
'red': #e74c3c,
'green': #27ae60
);
// Generuj CSS Custom Properties
:root {
@each $name, $color in $colors {
--color-#{$name}: #{$color};
--color-#{$name}-light: #{lighten($color, 10%)};
--color-#{$name}-dark: #{darken($color, 10%)};
}
}
// Użyj w komponentach
.button {
background: var(--color-blue);
&:hover {
background: var(--color-blue-dark);
}
}
// W JavaScript możesz dynamicznie zmieniać
document.documentElement.style.setProperty('--color-blue', '#2ecc71');Zadanie praktyczne
Stwórz system motywów, który łączy SASS i CSS Custom Properties:
- Użyj SASS do zdefiniowania bazowych kolorów i wygenerowania wariantów
- Stwórz CSS Custom Properties dla motywu jasnego i ciemnego
- Dodaj przycisk przełączający motywy przez JavaScript
- Wykorzystaj SASS mixiny do tworzenia komponentów używających CSS variables
Podobnie jak faraonowie łączyli różne materiały do budowy swoich monumentów, tak i Ty połącz moc SASS i CSS Custom Properties, aby stworzyć potężny, elastyczny i łatwy w utrzymaniu system stylów!
Kod do tej lekcji: index.html
<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
<head><title>Projekt formularza</title></head>
<body style="background:#d4a574;font-family:serif;padding:20px;color:#3d2914">
<h1>Projekt Formularza</h1>
<p>Stwórz formularz rejestracji pisarza!</p>
</body>
</html>Powodzenia, młody budowniczy hieroglifów CSS!
Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?