Kurs Blockchain i Web3 · Moduł 10: DeFi & Staking
DeFi - Zdecentralizowane Finanse
W tej lekcji5
Witaj na Podziemnym Targu! Atlas tutaj. Dziś poznasz DeFi - zdecentralizowane finanse, czyli giełdy i usługi finansowe działające bez pośredników.
Czym jest DeFi?
DeFi (Decentralized Finance) to ekosystem aplikacji finansowych zbudowanych na blockchain. Zamiast banków i giełd - smart contracts!
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ TRADYCYJNE FINANSE vs DeFi │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ TRADYCYJNE (CeFi) │ ZDECENTRALIZOWANE (DeFi) │
│ ───────────────── │ ───────────────────── │
│ Bank │ Smart Contract │
│ Godziny otwarcia │ 24/7/365 │
│ KYC wymagane │ Permissionless │
│ Kontrola przez instytucję │ Kontrola przez użytkownika │
│ Wymaga zaufania │ Trustless (kod jest prawem) │
│ Wolne przetwarzanie │ Szybkie transakcje │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘Główne kategorie DeFi
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ EKOSYSTEM DeFi │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ DEX (Decentralized Exchange) │
│ └── Uniswap, SushiSwap, Curve │
│ │
│ Lending/Borrowing │
│ └── Aave, Compound, MakerDAO │
│ │
│ Stablecoins │
│ └── DAI, USDC, USDT │
│ │
│ Yield Farming │
│ └── Yearn, Convex │
│ │
│ Derivatives │
│ └── dYdX, GMX │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘AMM - Automated Market Maker
Tradycyjne giełdy używają order book. DEX używają AMM:
┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ AMM (Uniswap v2) │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ │
│ Liquidity Pool: ETH/USDC │
│ │
│ ┌─────────────────────────────────────────────────────────┐ │
│ │ ETH: 100 │ USDC: 200,000 │ │
│ │ │ │ │
│ │ x * y = k (constant product formula) │ │
│ │ 100 * 200,000 = 20,000,000 │ │
│ └─────────────────────────────────────────────────────────┘ │
│ │
│ Cena: 200,000 / 100 = 2,000 USDC per ETH │
│ │
│ Swap: Chcesz kupić 1 ETH │
│ Nowy stan: 99 ETH, ~202,020 USDC │
│ Płacisz: ~2,020 USDC (slippage!) │
│ │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘Swap na Uniswap
import { ethers } from "ethers";
// Uniswap V2 Router
const ROUTER_ABI = [
"function swapExactETHForTokens(uint amountOutMin, address[] path, address to, uint deadline) payable returns (uint[] amounts)",
"function swapExactTokensForETH(uint amountIn, uint amountOutMin, address[] path, address to, uint deadline) returns (uint[] amounts)",
"function getAmountsOut(uint amountIn, address[] path) view returns (uint[] amounts)"
];
const router = new ethers.Contract(UNISWAP_ROUTER, ROUTER_ABI, wallet);
// Sprawdź cenę
const amountsOut = await router.getAmountsOut(
ethers.parseEther("1"), // 1 ETH
[WETH_ADDRESS, USDC_ADDRESS]
);
console.log("1 ETH =", ethers.formatUnits(amountsOut[1], 6), "USDC");
// Swap ETH → Token
const tx = await router.swapExactETHForTokens(
amountsOut[1] * 95n / 100n, // min 95% (5% slippage)
[WETH_ADDRESS, USDC_ADDRESS],
myAddress,
Math.floor(Date.now() / 1000) + 60 * 20, // deadline 20 min
{ value: ethers.parseEther("1") }
);
await tx.wait();Podsumowanie
- DeFi - finanse bez pośredników
- DEX - zdecentralizowane giełdy
- AMM - Automated Market Maker
- Liquidity Pools
- Swap na Uniswap
- Slippage i ochrona
Kod do tej lekcji: index.js
// DeFi Fundamentals - podstawowe koncepty
console.log("=== DEFI FUNDAMENTALS ===\n");
const defiConcepts = {
"DEX (Decentralized Exchange)": {
description: "Wymiana tokenów bez pośredników",
examples: ["Uniswap", "SushiSwap", "Curve", "Raydium (Solana)"],
mechanism: "AMM (Automated Market Maker)"
},
"Lending/Borrowing": {
description: "Pożyczanie i zarabianie na depozycie",
examples: ["Aave", "Compound", "MakerDAO"],
mechanism: "Overcollateralized loans"
},
"Yield Farming": {
description: "Optymalizacja zwrotów z różnych protokołów",
examples: ["Yearn Finance", "Convex", "Beefy"],
mechanism: "Auto-compounding, strategy vaults"
},
"Liquid Staking": {
description: "Staking z zachowaniem płynności",
examples: ["Lido (stETH)", "Rocket Pool", "Marinade (Solana)"],
mechanism: "Liquid Staking Derivatives (LSDs)"
},
"Stablecoins": {
description: "Tokeny powiązane z USD",
examples: ["USDC (fiat-backed)", "DAI (crypto-backed)", "FRAX (algorithmic)"],
mechanism: "Różne mechanizmy stabilizacji"
}
};
Object.entries(defiConcepts).forEach(([name, data]) => {
console.log(`${name}`);
console.log(` ${data.description}`);
console.log(` Mechanizm: ${data.mechanism}`);
console.log(` Przykłady: ${data.examples.join(", ")}`);
console.log();
});
console.log("=== KEY METRICS ===\n");
const metrics = {
"TVL (Total Value Locked)": "Suma aktywów w protokole",
"APY (Annual Percentage Yield)": "Roczny zwrot z compoundingiem",
"APR (Annual Percentage Rate)": "Roczny zwrot bez compoundingu",
"Impermanent Loss": "Strata z dostarczania płynności vs HODL",
"Utilization Rate": "% pożyczonych środków z puli"
};
Object.entries(metrics).forEach(([metric, desc]) => {
console.log(` ${metric}: ${desc}`);
});
console.log("\n=== TOP DEFI PROTOCOLS BY TVL ===\n");
const protocols = [
{ name: "Lido", tvl: "$28B", category: "Liquid Staking" },
{ name: "Aave", tvl: "$12B", category: "Lending" },
{ name: "MakerDAO", tvl: "$8B", category: "CDP/Stablecoin" },
{ name: "Uniswap", tvl: "$5B", category: "DEX" },
{ name: "Curve", tvl: "$4B", category: "DEX (Stables)" }
];
protocols.forEach((p, i) => {
console.log(`${i+1}. ${p.name} - ${p.tvl} (${p.category})`);
});
console.log("\nŹródło: DeFiLlama.com");
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. DeFi (Decentralized Finance) to:
2. DEX (Decentralized Exchange) to:
To 2 z 17 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Uzupełnij kod swap:
- Edytor kodu
Uzupełnij kod addLiquidity:
- Edytor kodu
Uzupełnij kod removeLiquidity:
- Edytor kodu
Uzupełnij funkcję getPrice:
- Układanie w pionie
Ułóż kroki swap na Uniswap:
- Układanie w pionie
Ułóż kroki dodawania płynności:
- Układanie w poziomie
Ułóż parametry wywołania swapExactETHForTokens:
- Układanie w poziomie
Ułóż parametry addLiquidity:
- Klikanie w kolejności
Kliknij w kolejności kroków tworzenia pozycji LP:
- Klikanie w kolejności
Kliknij w kolejności wykonania swap:
- Edytor kodu
Uzupełnij executeOperation callback:
- Edytor kodu
Uzupełnij kod deposit:
- Edytor kodu
Uzupełnij kod borrow:
- Edytor kodu
Uzupełnij kod repay:
- Układanie w pionie
Ułóż kroki flash loan (wszystko w 1 transakcji):
- Układanie w pionie
Ułóż kroki lending (pożyczanie z zabezpieczeniem):
- Układanie w poziomie
Ułóż parametry flashLoan (Aave):
- Układanie w poziomie
Ułóż parametry deposit (Aave):
- Klikanie w kolejności
Kliknij w kolejności kroków pożyczania:
- Klikanie w kolejności
Kliknij w kolejności sprawdzania liquidation:
- Edytor kodu
Uzupełnij kod getLatestPrice:
- Edytor kodu
Uzupełnij funkcję calculateRewards:
- Układanie w pionie
Ułóż kroki yield farming:
- Układanie w poziomie
Ułóż kroki stakowania LP tokens:
- Klikanie w kolejności
Kliknij w kolejności obliczania TVL (Total Value Locked):
Zadania po tej lekcji
- PytanieQuiz: DeFi
- PytanieQuiz: DEX
- PytanieQuiz: AMM
- PytanieQuiz: Liquidity Pool
- Zadanie z kodemSwap ETH na USDC
- Zadanie z kodemDodawanie płynności
- Zadanie z kodemUsuwanie płynności
- Zadanie z kodemObliczanie ceny
- PytanieQuiz: Uniswap
- PytanieQuiz: Slippage
- PytanieQuiz: x * y = k
- PytanieQuiz: LP Tokens
- Ułóż w kolejnościSortowanie: Swap na Uniswap
- Ułóż w kolejnościSortowanie: Dodawanie płynności
- Ułóż w kolejnościSkładnia: swapExactETHForTokens
- Ułóż w kolejnościSkładnia: addLiquidity
- Kliknij w kolejnościBudowanie: Pozycja LP
- Kliknij w kolejnościBudowanie: Swap flow
- PytanieQuiz: Impermanent Loss
- PytanieQuiz: Flash Loans
- PytanieQuiz: Collateralization
- PytanieQuiz: Oracles
- Zadanie z kodemFlash Loan Implementation
- Zadanie z kodemLending: Deposit
- Zadanie z kodemBorrowing
- Zadanie z kodemRepay Loan
- Ułóż w kolejnościSortowanie: Flash Loan Flow
- Ułóż w kolejnościSortowanie: Lending Flow
- Ułóż w kolejnościSkładnia: flashLoan
- Ułóż w kolejnościSkładnia: deposit (lending)
- Kliknij w kolejnościBudowanie: Borrow Flow
- Kliknij w kolejnościBudowanie: Liquidation Check
- PytanieQuiz: Liquidation
- PytanieQuiz: Concentrated Liquidity
- PytanieQuiz: MEV
- PytanieQuiz: Sandwich Attack
- Zadanie z kodemChainlink Price Feed
- Zadanie z kodemStaking Rewards
- Ułóż w kolejnościSortowanie: Yield Farming
- Ułóż w kolejnościSkładnia: stake LP
- Kliknij w kolejnościBudowanie: TVL Check
- PytanieQuiz: TVL
- Projekt do wysłaniaWyślij projekt do mentora
- RozmowaZakończenie modułu 10