Kurs Blockchain i Web3 · Moduł 10: DeFi & Staking

DeFi - Zdecentralizowane Finanse

3 min czytania ·
W tej lekcji5

Witaj na Podziemnym Targu! Atlas tutaj. Dziś poznasz DeFi - zdecentralizowane finanse, czyli giełdy i usługi finansowe działające bez pośredników.

Czym jest DeFi?

DeFi (Decentralized Finance) to ekosystem aplikacji finansowych zbudowanych na blockchain. Zamiast banków i giełd - smart contracts!

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│              TRADYCYJNE FINANSE vs DeFi                          │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                  │
│  TRADYCYJNE (CeFi)           │  ZDECENTRALIZOWANE (DeFi)        │
│  ─────────────────           │  ─────────────────────           │
│  Bank                        │  Smart Contract                  │
│  Godziny otwarcia            │  24/7/365                        │
│  KYC wymagane                │  Permissionless                  │
│  Kontrola przez instytucję   │  Kontrola przez użytkownika      │
│  Wymaga zaufania             │  Trustless (kod jest prawem)     │
│  Wolne przetwarzanie         │  Szybkie transakcje              │
│                                                                  │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

Główne kategorie DeFi

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                    EKOSYSTEM DeFi                                │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                  │
│  DEX (Decentralized Exchange)                                   │
│  └── Uniswap, SushiSwap, Curve                                  │
│                                                                  │
│  Lending/Borrowing                                              │
│  └── Aave, Compound, MakerDAO                                   │
│                                                                  │
│  Stablecoins                                                    │
│  └── DAI, USDC, USDT                                            │
│                                                                  │
│  Yield Farming                                                  │
│  └── Yearn, Convex                                              │
│                                                                  │
│  Derivatives                                                    │
│  └── dYdX, GMX                                                  │
│                                                                  │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

AMM - Automated Market Maker

Tradycyjne giełdy używają order book. DEX używają AMM:

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                    AMM (Uniswap v2)                              │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                  │
│  Liquidity Pool: ETH/USDC                                       │
│                                                                  │
│  ┌─────────────────────────────────────────────────────────┐    │
│  │    ETH: 100          │         USDC: 200,000            │    │
│  │                      │                                   │    │
│  │    x * y = k (constant product formula)                 │    │
│  │    100 * 200,000 = 20,000,000                          │    │
│  └─────────────────────────────────────────────────────────┘    │
│                                                                  │
│  Cena: 200,000 / 100 = 2,000 USDC per ETH                       │
│                                                                  │
│  Swap: Chcesz kupić 1 ETH                                       │
│  Nowy stan: 99 ETH, ~202,020 USDC                               │
│  Płacisz: ~2,020 USDC (slippage!)                               │
│                                                                  │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

Swap na Uniswap

import { ethers } from "ethers";

// Uniswap V2 Router
const ROUTER_ABI = [
  "function swapExactETHForTokens(uint amountOutMin, address[] path, address to, uint deadline) payable returns (uint[] amounts)",
  "function swapExactTokensForETH(uint amountIn, uint amountOutMin, address[] path, address to, uint deadline) returns (uint[] amounts)",
  "function getAmountsOut(uint amountIn, address[] path) view returns (uint[] amounts)"
];

const router = new ethers.Contract(UNISWAP_ROUTER, ROUTER_ABI, wallet);

// Sprawdź cenę
const amountsOut = await router.getAmountsOut(
  ethers.parseEther("1"), // 1 ETH
  [WETH_ADDRESS, USDC_ADDRESS]
);
console.log("1 ETH =", ethers.formatUnits(amountsOut[1], 6), "USDC");

// Swap ETH → Token
const tx = await router.swapExactETHForTokens(
  amountsOut[1] * 95n / 100n, // min 95% (5% slippage)
  [WETH_ADDRESS, USDC_ADDRESS],
  myAddress,
  Math.floor(Date.now() / 1000) + 60 * 20, // deadline 20 min
  { value: ethers.parseEther("1") }
);
await tx.wait();

Podsumowanie

  • DeFi - finanse bez pośredników
  • DEX - zdecentralizowane giełdy
  • AMM - Automated Market Maker
  • Liquidity Pools
  • Swap na Uniswap
  • Slippage i ochrona
Kod do tej lekcji: index.js
// DeFi Fundamentals - podstawowe koncepty

console.log("=== DEFI FUNDAMENTALS ===\n");

const defiConcepts = {
  "DEX (Decentralized Exchange)": {
    description: "Wymiana tokenów bez pośredników",
    examples: ["Uniswap", "SushiSwap", "Curve", "Raydium (Solana)"],
    mechanism: "AMM (Automated Market Maker)"
  },

  "Lending/Borrowing": {
    description: "Pożyczanie i zarabianie na depozycie",
    examples: ["Aave", "Compound", "MakerDAO"],
    mechanism: "Overcollateralized loans"
  },

  "Yield Farming": {
    description: "Optymalizacja zwrotów z różnych protokołów",
    examples: ["Yearn Finance", "Convex", "Beefy"],
    mechanism: "Auto-compounding, strategy vaults"
  },

  "Liquid Staking": {
    description: "Staking z zachowaniem płynności",
    examples: ["Lido (stETH)", "Rocket Pool", "Marinade (Solana)"],
    mechanism: "Liquid Staking Derivatives (LSDs)"
  },

  "Stablecoins": {
    description: "Tokeny powiązane z USD",
    examples: ["USDC (fiat-backed)", "DAI (crypto-backed)", "FRAX (algorithmic)"],
    mechanism: "Różne mechanizmy stabilizacji"
  }
};

Object.entries(defiConcepts).forEach(([name, data]) => {
  console.log(`${name}`);
  console.log(`   ${data.description}`);
  console.log(`   Mechanizm: ${data.mechanism}`);
  console.log(`   Przykłady: ${data.examples.join(", ")}`);
  console.log();
});

console.log("=== KEY METRICS ===\n");

const metrics = {
  "TVL (Total Value Locked)": "Suma aktywów w protokole",
  "APY (Annual Percentage Yield)": "Roczny zwrot z compoundingiem",
  "APR (Annual Percentage Rate)": "Roczny zwrot bez compoundingu",
  "Impermanent Loss": "Strata z dostarczania płynności vs HODL",
  "Utilization Rate": "% pożyczonych środków z puli"
};

Object.entries(metrics).forEach(([metric, desc]) => {
  console.log(`  ${metric}: ${desc}`);
});

console.log("\n=== TOP DEFI PROTOCOLS BY TVL ===\n");

const protocols = [
  { name: "Lido", tvl: "$28B", category: "Liquid Staking" },
  { name: "Aave", tvl: "$12B", category: "Lending" },
  { name: "MakerDAO", tvl: "$8B", category: "CDP/Stablecoin" },
  { name: "Uniswap", tvl: "$5B", category: "DEX" },
  { name: "Curve", tvl: "$4B", category: "DEX (Stables)" }
];

protocols.forEach((p, i) => {
  console.log(`${i+1}. ${p.name} - ${p.tvl} (${p.category})`);
});

console.log("\nŹródło: DeFiLlama.com");

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. DeFi (Decentralized Finance) to:

  2. 2. DEX (Decentralized Exchange) to:

To 2 z 17 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod swap:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod addLiquidity:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod removeLiquidity:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij funkcję getPrice:

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki swap na Uniswap:

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki dodawania płynności:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż parametry wywołania swapExactETHForTokens:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż parametry addLiquidity:

  • Klikanie w kolejności

    Kliknij w kolejności kroków tworzenia pozycji LP:

  • Klikanie w kolejności

    Kliknij w kolejności wykonania swap:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij executeOperation callback:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod deposit:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod borrow:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod repay:

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki flash loan (wszystko w 1 transakcji):

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki lending (pożyczanie z zabezpieczeniem):

  • Układanie w poziomie

    Ułóż parametry flashLoan (Aave):

  • Układanie w poziomie

    Ułóż parametry deposit (Aave):

  • Klikanie w kolejności

    Kliknij w kolejności kroków pożyczania:

  • Klikanie w kolejności

    Kliknij w kolejności sprawdzania liquidation:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij kod getLatestPrice:

  • Edytor kodu

    Uzupełnij funkcję calculateRewards:

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki yield farming:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż kroki stakowania LP tokens:

  • Klikanie w kolejności

    Kliknij w kolejności obliczania TVL (Total Value Locked):

  1. PytanieQuiz: DeFi
  2. PytanieQuiz: DEX
  3. PytanieQuiz: AMM
  4. PytanieQuiz: Liquidity Pool
  5. Zadanie z kodemSwap ETH na USDC
  6. Zadanie z kodemDodawanie płynności
  7. Zadanie z kodemUsuwanie płynności
  8. Zadanie z kodemObliczanie ceny
  9. PytanieQuiz: Uniswap
  10. PytanieQuiz: Slippage
  11. PytanieQuiz: x * y = k
  12. PytanieQuiz: LP Tokens
  13. Ułóż w kolejnościSortowanie: Swap na Uniswap
  14. Ułóż w kolejnościSortowanie: Dodawanie płynności
  15. Ułóż w kolejnościSkładnia: swapExactETHForTokens
  16. Ułóż w kolejnościSkładnia: addLiquidity
  17. Kliknij w kolejnościBudowanie: Pozycja LP
  18. Kliknij w kolejnościBudowanie: Swap flow
  19. PytanieQuiz: Impermanent Loss
  20. PytanieQuiz: Flash Loans
  21. PytanieQuiz: Collateralization
  22. PytanieQuiz: Oracles
  23. Zadanie z kodemFlash Loan Implementation
  24. Zadanie z kodemLending: Deposit
  25. Zadanie z kodemBorrowing
  26. Zadanie z kodemRepay Loan
  27. Ułóż w kolejnościSortowanie: Flash Loan Flow
  28. Ułóż w kolejnościSortowanie: Lending Flow
  29. Ułóż w kolejnościSkładnia: flashLoan
  30. Ułóż w kolejnościSkładnia: deposit (lending)
  31. Kliknij w kolejnościBudowanie: Borrow Flow
  32. Kliknij w kolejnościBudowanie: Liquidation Check
  33. PytanieQuiz: Liquidation
  34. PytanieQuiz: Concentrated Liquidity
  35. PytanieQuiz: MEV
  36. PytanieQuiz: Sandwich Attack
  37. Zadanie z kodemChainlink Price Feed
  38. Zadanie z kodemStaking Rewards
  39. Ułóż w kolejnościSortowanie: Yield Farming
  40. Ułóż w kolejnościSkładnia: stake LP
  41. Kliknij w kolejnościBudowanie: TVL Check
  42. PytanieQuiz: TVL
  43. Projekt do wysłaniaWyślij projekt do mentora
  44. RozmowaZakończenie modułu 10