Kurs Next.js · Moduł 2: Routing i layouty
Loading UI i layout.tsx
W tej lekcji6
W Metropolii Quantum każdy dystrykt posiada stałą infrastrukturę - oświetlenie, systemy nawigacyjne, panele informacyjne - która pozostaje aktywna niezależnie od tego, kto aktualnie przebywa w danej strefie. Kiedy mieszkaniec przemieszcza się między sektorami, holograficzne ekrany wyświetlają animację ładowania, podczas gdy otaczająca infrastruktura pozostaje niezmieniona.
W Next.js 16 App Router te koncepcje mają swoje odpowiedniki: layout.tsx to stała infrastruktura, która otacza strony i nie jest ponownie renderowana przy nawigacji, a loading.tsx to automatyczny wskaźnik ładowania wyświetlany podczas przejść między stronami.
Czym jest layout.tsx?
Plik layout.tsx to jeden z najważniejszych plików specjalnych w App Routerze. Definiuje on współdzielony układ (shared layout), który otacza strony w danym segmencie i wszystkich jego podsegmentach. Najważniejsza cecha layoutu: nie jest ponownie renderowany przy nawigacji między stronami, które współdzielą ten sam layout. To jak infrastruktura dystryktu Quantum - pozostaje na miejscu, zmienia się tylko zawartość wewnątrz.
Root Layout - obowiązkowy layout główny
Każda aplikacja Next.js musi posiadać Root Layout w pliku app/layout.tsx. Jest to jedyny layout, który musi zawierać tagi <html> i <body>:
// app/layout.tsx - Root Layout
import Link from 'next/link';
export default function RootLayout({
children,
}: {
children: React.ReactNode
}) {
return (
<html lang="pl">
<body>
<nav className="quantum-nav">
<Link href="/">Strona główna</Link>
<Link href="/dashboard">Dashboard</Link>
<Link href="/settings">Ustawienia</Link>
</nav>
<main>{children}</main>
<footer>Metropolis Quantum © 2150</footer>
</body>
</html>
);
}Linki w layoutach to komponenty Link z next/link. Zwykły <a href> przeładowałby całą stronę: layout zamontowałby się od nowa i straciłby stan.
Root Layout jest renderowany raz i pozostaje aktywny przez cały czas życia aplikacji. Nawigacja między /dashboard a /settings zmieni tylko zawartość {children} - nawigacja i stopka pozostaną na miejscu bez ponownego renderowania.
Zagnieżdżone layouty (Nested Layouts)
Layouty można zagnieżdżać na dowolnym poziomie struktury folderów. Każdy segment ścieżki może mieć swój własny layout.tsx:
app/
├── layout.tsx # Root Layout (html + body + nawigacja)
├── page.tsx # Strona główna /
└── dashboard/
├── layout.tsx # Dashboard Layout (sidebar + panel)
├── page.tsx # /dashboard
├── analytics/
│ └── page.tsx # /dashboard/analytics
└── settings/
└── page.tsx # /dashboard/settingsDashboard Layout zagnieżdża się wewnątrz Root Layout:
// app/dashboard/layout.tsx - Zagnieżdżony layout
import Link from 'next/link';
export default function DashboardLayout({
children,
}: {
children: React.ReactNode
}) {
return (
<div className="dashboard-container">
<aside className="sidebar">
<h2>Panel Quantum</h2>
<ul>
<li><Link href="/dashboard">Przegląd</Link></li>
<li><Link href="/dashboard/analytics">Analityka</Link></li>
<li><Link href="/dashboard/settings">Ustawienia</Link></li>
</ul>
</aside>
<section className="content">
{children}
</section>
</div>
);
}Kiedy użytkownik nawiguje z /dashboard do /dashboard/analytics, Root Layout i Dashboard Layout nie są ponownie renderowane. Zmienia się tylko {children} w Dashboard Layout. To kluczowa optymalizacja wydajności - stan komponentów layoutu (np. otwarty sidebar, pozycja scrolla) jest zachowany.
Zachowanie stanu layoutu przy nawigacji
Jedną z największych zalet layoutów jest zachowanie stanu przy nawigacji. Wyobraź sobie panel kontrolny w Metropolii Quantum - kiedy przełączasz się między sekcjami, nie chcesz, żeby cały interfejs się przeładował:
// app/dashboard/layout.tsx
'use client';
import Link from 'next/link';
import { useState } from 'react';
export default function DashboardLayout({
children,
}: {
children: React.ReactNode
}) {
// Ten stan PRZETRWA nawigację między /dashboard/* stronami!
const [sidebarOpen, setSidebarOpen] = useState(true);
return (
<div className="flex">
{sidebarOpen && (
<aside className="w-64 bg-gray-900 p-4">
<h2>Panel Quantum</h2>
<nav>
<Link href="/dashboard">Przegląd</Link>
<Link href="/dashboard/analytics">Analityka</Link>
</nav>
</aside>
)}
<div className="flex-1">
<button onClick={() => setSidebarOpen(!sidebarOpen)}>
{sidebarOpen ? 'Ukryj' : 'Pokaż'} sidebar
</button>
{children}
</div>
</div>
);
}Jeśli użytkownik zamknie sidebar na stronie /dashboard i przejdzie do /dashboard/analytics, sidebar pozostanie zamknięty - stan sidebarOpen nie jest resetowany.
loading.tsx - automatyczne stany ładowania
Plik loading.tsx to specjalny plik, który Next.js automatycznie wyświetla jako fallback podczas ładowania zawartości strony. To jak holograficzny ekran ładowania w Metropolii Quantum - pojawia się automatycznie, gdy system przygotowuje dane.
Jak działa loading.tsx?
// app/dashboard/loading.tsx
export default function DashboardLoading() {
return (
<div className="loading-screen">
<div className="spinner"></div>
<p>Ładowanie danych panelu Quantum...</p>
</div>
);
}Next.js automatycznie opakowuje page.tsx w granicę <Suspense>, używając loading.tsx jako fallback:
// To jest to, co Next.js robi "pod maską":
<Layout>
<Suspense fallback={<Loading />}>
<Page />
</Suspense>
</Layout>Dzięki temu:
- Layout jest wyświetlany natychmiast (nie czeka na dane strony)
- Komponent loading pojawia się automatycznie podczas ładowania
- Strona zastępuje loading, gdy dane są gotowe
- Użytkownik widzi responsywny interfejs zamiast pustego ekranu
loading.tsx na różnych poziomach
Każdy segment może mieć własny loading.tsx:
app/
├── loading.tsx # Loading dla strony głównej
├── dashboard/
│ ├── loading.tsx # Loading dla /dashboard/*
│ ├── analytics/
│ │ └── loading.tsx # Loading specyficzny dla analityki
│ └── settings/
│ └── page.tsx # Użyje loading z /dashboard/template.tsx vs layout.tsx
Next.js oferuje jeszcze jeden specjalny plik - template.tsx. Wygląda identycznie jak layout.tsx, ale ma jedną kluczową różnicę: template jest ponownie montowany (tworzona jest nowa instancja) przy każdej nawigacji.
// app/dashboard/template.tsx
// Nowa instancja przy KAŻDEJ nawigacji!
export default function DashboardTemplate({
children,
}: {
children: React.ReactNode
}) {
return (
<div className="animate-fadeIn">
{children}
</div>
);
}Kiedy używać template.tsx zamiast layout.tsx?
| Cecha | layout.tsx | template.tsx |
|---|---|---|
| Ponowne renderowanie | NIE - zachowuje stan | TAK - nowa instancja |
| Stan komponentu | Zachowany między nawigacjami | Resetowany przy nawigacji |
| useEffect | Nie uruchamia się ponownie | Uruchamia się przy każdej nawigacji |
| Animacje wejścia | Nie powtarzają się | Powtarzają się przy każdym wejściu |
Przykłady użycia template.tsx:
- Animacje wejścia/wyjścia na stronach (fade-in przy każdej nawigacji)
- Logowanie wyświetleń strony (useEffect z analytics przy każdym wejściu)
- Formularze, które powinny się resetować przy nawigacji
Praktyczne zastosowania
Nawigacja z aktywnym stanem
// app/dashboard/layout.tsx
'use client';
import Link from 'next/link';
import { usePathname } from 'next/navigation';
export default function DashboardLayout({
children,
}: {
children: React.ReactNode
}) {
const pathname = usePathname();
const links = [
{ href: '/dashboard', label: 'Przegląd' },
{ href: '/dashboard/analytics', label: 'Analityka' },
{ href: '/dashboard/settings', label: 'Ustawienia' },
];
return (
<div className="dashboard">
<nav className="dashboard-nav">
{links.map((link) => (
<Link
key={link.href}
href={link.href}
className={pathname === link.href ? 'active' : ''}
>
{link.label}
</Link>
))}
</nav>
<main>{children}</main>
</div>
);
}Podsumowanie
Layouty i loading UI to fundamentalne koncepcje App Router w Next.js 16:
- layout.tsx - współdzielony układ, który otacza strony i nie jest ponownie renderowany przy nawigacji. Zachowuje stan komponentów.
- Root Layout - obowiązkowy główny layout z tagami
<html>i<body>. - Zagnieżdżone layouty - każdy segment może mieć swój layout, tworząc hierarchię układów.
- loading.tsx - automatyczny wskaźnik ładowania. Next.js opakowuje stronę w
<Suspense>z loading jako fallback. - template.tsx - jak layout, ale tworzy nową instancję przy każdej nawigacji. Idealne do animacji i logowania.
Te mechanizmy, inspirowane stałą infrastrukturą dystryktów Metropolii Quantum, pozwalają budować wydajne i responsywne interfejsy, gdzie użytkownik nigdy nie widzi pustego ekranu, a nawigacja jest płynna i natychmiastowa.
Kod do tej lekcji: app/layout.tsx
// Root Layout - Metropolis Quantum
import { ReactNode } from 'react';
import Link from 'next/link';
interface RootLayoutProps {
children: ReactNode;
}
export const metadata = {
title: 'Metropolis Quantum',
description: 'Loading UI i layout.tsx',
};
export default function RootLayout({ children }: RootLayoutProps) {
return (
<html lang="pl">
<body style={{ margin: 0, fontFamily: 'monospace', background: '#0f0f23', color: '#e0e0e0' }}>
<nav style={{
display: 'flex',
gap: '16px',
padding: '12px 20px',
background: '#1a1a2e',
borderBottom: '1px solid #64ffda',
}}>
<Link href="/" style={{ color: '#64ffda', textDecoration: 'none' }}>Strona główna</Link>
<Link href="/dashboard" style={{ color: '#bd93f9', textDecoration: 'none' }}>Dashboard</Link>
<Link href="/settings" style={{ color: '#ff79c6', textDecoration: 'none' }}>Ustawienia</Link>
</nav>
<main style={{ padding: '20px' }}>
{children}
</main>
<footer style={{
textAlign: 'center',
padding: '12px',
borderTop: '1px solid #16213e',
color: '#8892b0',
fontSize: '12px',
}}>
Metropolis Quantum © 2150
</footer>
</body>
</html>
);
}Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?