Kurs Next.js · Moduł 2: Routing i layouty

Loading UI i layout.tsx

6 min czytania ·
W tej lekcji6

W Metropolii Quantum każdy dystrykt posiada stałą infrastrukturę - oświetlenie, systemy nawigacyjne, panele informacyjne - która pozostaje aktywna niezależnie od tego, kto aktualnie przebywa w danej strefie. Kiedy mieszkaniec przemieszcza się między sektorami, holograficzne ekrany wyświetlają animację ładowania, podczas gdy otaczająca infrastruktura pozostaje niezmieniona.

W Next.js 16 App Router te koncepcje mają swoje odpowiedniki: layout.tsx to stała infrastruktura, która otacza strony i nie jest ponownie renderowana przy nawigacji, a loading.tsx to automatyczny wskaźnik ładowania wyświetlany podczas przejść między stronami.

Czym jest layout.tsx?

Plik layout.tsx to jeden z najważniejszych plików specjalnych w App Routerze. Definiuje on współdzielony układ (shared layout), który otacza strony w danym segmencie i wszystkich jego podsegmentach. Najważniejsza cecha layoutu: nie jest ponownie renderowany przy nawigacji między stronami, które współdzielą ten sam layout. To jak infrastruktura dystryktu Quantum - pozostaje na miejscu, zmienia się tylko zawartość wewnątrz.

Root Layout - obowiązkowy layout główny

Każda aplikacja Next.js musi posiadać Root Layout w pliku app/layout.tsx. Jest to jedyny layout, który musi zawierać tagi <html> i <body>:

// app/layout.tsx - Root Layout
import Link from 'next/link';

export default function RootLayout({
  children,
}: {
  children: React.ReactNode
}) {
  return (
    <html lang="pl">
      <body>
        <nav className="quantum-nav">
          <Link href="/">Strona główna</Link>
          <Link href="/dashboard">Dashboard</Link>
          <Link href="/settings">Ustawienia</Link>
        </nav>
        <main>{children}</main>
        <footer>Metropolis Quantum © 2150</footer>
      </body>
    </html>
  );
}

Linki w layoutach to komponenty Link z next/link. Zwykły <a href> przeładowałby całą stronę: layout zamontowałby się od nowa i straciłby stan.

Root Layout jest renderowany raz i pozostaje aktywny przez cały czas życia aplikacji. Nawigacja między /dashboard a /settings zmieni tylko zawartość {children} - nawigacja i stopka pozostaną na miejscu bez ponownego renderowania.

Zagnieżdżone layouty (Nested Layouts)

Layouty można zagnieżdżać na dowolnym poziomie struktury folderów. Każdy segment ścieżki może mieć swój własny layout.tsx:

app/
  ├── layout.tsx              # Root Layout (html + body + nawigacja)
  ├── page.tsx                # Strona główna /
  └── dashboard/
      ├── layout.tsx          # Dashboard Layout (sidebar + panel)
      ├── page.tsx            # /dashboard
      ├── analytics/
      │   └── page.tsx        # /dashboard/analytics
      └── settings/
          └── page.tsx        # /dashboard/settings

Dashboard Layout zagnieżdża się wewnątrz Root Layout:

// app/dashboard/layout.tsx - Zagnieżdżony layout
import Link from 'next/link';

export default function DashboardLayout({
  children,
}: {
  children: React.ReactNode
}) {
  return (
    <div className="dashboard-container">
      <aside className="sidebar">
        <h2>Panel Quantum</h2>
        <ul>
          <li><Link href="/dashboard">Przegląd</Link></li>
          <li><Link href="/dashboard/analytics">Analityka</Link></li>
          <li><Link href="/dashboard/settings">Ustawienia</Link></li>
        </ul>
      </aside>
      <section className="content">
        {children}
      </section>
    </div>
  );
}

Kiedy użytkownik nawiguje z /dashboard do /dashboard/analytics, Root Layout i Dashboard Layout nie są ponownie renderowane. Zmienia się tylko {children} w Dashboard Layout. To kluczowa optymalizacja wydajności - stan komponentów layoutu (np. otwarty sidebar, pozycja scrolla) jest zachowany.

Zachowanie stanu layoutu przy nawigacji

Jedną z największych zalet layoutów jest zachowanie stanu przy nawigacji. Wyobraź sobie panel kontrolny w Metropolii Quantum - kiedy przełączasz się między sekcjami, nie chcesz, żeby cały interfejs się przeładował:

// app/dashboard/layout.tsx
'use client';

import Link from 'next/link';
import { useState } from 'react';

export default function DashboardLayout({
  children,
}: {
  children: React.ReactNode
}) {
  // Ten stan PRZETRWA nawigację między /dashboard/* stronami!
  const [sidebarOpen, setSidebarOpen] = useState(true);

  return (
    <div className="flex">
      {sidebarOpen && (
        <aside className="w-64 bg-gray-900 p-4">
          <h2>Panel Quantum</h2>
          <nav>
            <Link href="/dashboard">Przegląd</Link>
            <Link href="/dashboard/analytics">Analityka</Link>
          </nav>
        </aside>
      )}
      <div className="flex-1">
        <button onClick={() => setSidebarOpen(!sidebarOpen)}>
          {sidebarOpen ? 'Ukryj' : 'Pokaż'} sidebar
        </button>
        {children}
      </div>
    </div>
  );
}

Jeśli użytkownik zamknie sidebar na stronie /dashboard i przejdzie do /dashboard/analytics, sidebar pozostanie zamknięty - stan sidebarOpen nie jest resetowany.

loading.tsx - automatyczne stany ładowania

Plik loading.tsx to specjalny plik, który Next.js automatycznie wyświetla jako fallback podczas ładowania zawartości strony. To jak holograficzny ekran ładowania w Metropolii Quantum - pojawia się automatycznie, gdy system przygotowuje dane.

Jak działa loading.tsx?

// app/dashboard/loading.tsx
export default function DashboardLoading() {
  return (
    <div className="loading-screen">
      <div className="spinner"></div>
      <p>Ładowanie danych panelu Quantum...</p>
    </div>
  );
}

Next.js automatycznie opakowuje page.tsx w granicę <Suspense>, używając loading.tsx jako fallback:

// To jest to, co Next.js robi "pod maską":
<Layout>
  <Suspense fallback={<Loading />}>
    <Page />
  </Suspense>
</Layout>

Dzięki temu:

  • Layout jest wyświetlany natychmiast (nie czeka na dane strony)
  • Komponent loading pojawia się automatycznie podczas ładowania
  • Strona zastępuje loading, gdy dane są gotowe
  • Użytkownik widzi responsywny interfejs zamiast pustego ekranu

loading.tsx na różnych poziomach

Każdy segment może mieć własny loading.tsx:

app/
  ├── loading.tsx                # Loading dla strony głównej
  ├── dashboard/
  │   ├── loading.tsx            # Loading dla /dashboard/*
  │   ├── analytics/
  │   │   └── loading.tsx        # Loading specyficzny dla analityki
  │   └── settings/
  │       └── page.tsx           # Użyje loading z /dashboard/

template.tsx vs layout.tsx

Next.js oferuje jeszcze jeden specjalny plik - template.tsx. Wygląda identycznie jak layout.tsx, ale ma jedną kluczową różnicę: template jest ponownie montowany (tworzona jest nowa instancja) przy każdej nawigacji.

// app/dashboard/template.tsx
// Nowa instancja przy KAŻDEJ nawigacji!
export default function DashboardTemplate({
  children,
}: {
  children: React.ReactNode
}) {
  return (
    <div className="animate-fadeIn">
      {children}
    </div>
  );
}

Kiedy używać template.tsx zamiast layout.tsx?

Cechalayout.tsxtemplate.tsx
Ponowne renderowanieNIE - zachowuje stanTAK - nowa instancja
Stan komponentuZachowany między nawigacjamiResetowany przy nawigacji
useEffectNie uruchamia się ponownieUruchamia się przy każdej nawigacji
Animacje wejściaNie powtarzają sięPowtarzają się przy każdym wejściu

Przykłady użycia template.tsx:

  • Animacje wejścia/wyjścia na stronach (fade-in przy każdej nawigacji)
  • Logowanie wyświetleń strony (useEffect z analytics przy każdym wejściu)
  • Formularze, które powinny się resetować przy nawigacji

Praktyczne zastosowania

Nawigacja z aktywnym stanem

// app/dashboard/layout.tsx
'use client';

import Link from 'next/link';
import { usePathname } from 'next/navigation';

export default function DashboardLayout({
  children,
}: {
  children: React.ReactNode
}) {
  const pathname = usePathname();

  const links = [
    { href: '/dashboard', label: 'Przegląd' },
    { href: '/dashboard/analytics', label: 'Analityka' },
    { href: '/dashboard/settings', label: 'Ustawienia' },
  ];

  return (
    <div className="dashboard">
      <nav className="dashboard-nav">
        {links.map((link) => (
          <Link
            key={link.href}
            href={link.href}
            className={pathname === link.href ? 'active' : ''}
          >
            {link.label}
          </Link>
        ))}
      </nav>
      <main>{children}</main>
    </div>
  );
}

Podsumowanie

Layouty i loading UI to fundamentalne koncepcje App Router w Next.js 16:

  1. layout.tsx - współdzielony układ, który otacza strony i nie jest ponownie renderowany przy nawigacji. Zachowuje stan komponentów.
  2. Root Layout - obowiązkowy główny layout z tagami <html> i <body>.
  3. Zagnieżdżone layouty - każdy segment może mieć swój layout, tworząc hierarchię układów.
  4. loading.tsx - automatyczny wskaźnik ładowania. Next.js opakowuje stronę w <Suspense> z loading jako fallback.
  5. template.tsx - jak layout, ale tworzy nową instancję przy każdej nawigacji. Idealne do animacji i logowania.

Te mechanizmy, inspirowane stałą infrastrukturą dystryktów Metropolii Quantum, pozwalają budować wydajne i responsywne interfejsy, gdzie użytkownik nigdy nie widzi pustego ekranu, a nawigacja jest płynna i natychmiastowa.

Kod do tej lekcji: app/layout.tsx
// Root Layout - Metropolis Quantum
import { ReactNode } from 'react';
import Link from 'next/link';

interface RootLayoutProps {
  children: ReactNode;
}

export const metadata = {
  title: 'Metropolis Quantum',
  description: 'Loading UI i layout.tsx',
};

export default function RootLayout({ children }: RootLayoutProps) {
  return (
    <html lang="pl">
      <body style={{ margin: 0, fontFamily: 'monospace', background: '#0f0f23', color: '#e0e0e0' }}>
        <nav style={{
          display: 'flex',
          gap: '16px',
          padding: '12px 20px',
          background: '#1a1a2e',
          borderBottom: '1px solid #64ffda',
        }}>
          <Link href="/" style={{ color: '#64ffda', textDecoration: 'none' }}>Strona główna</Link>
          <Link href="/dashboard" style={{ color: '#bd93f9', textDecoration: 'none' }}>Dashboard</Link>
          <Link href="/settings" style={{ color: '#ff79c6', textDecoration: 'none' }}>Ustawienia</Link>
        </nav>
        <main style={{ padding: '20px' }}>
          {children}
        </main>
        <footer style={{
          textAlign: 'center',
          padding: '12px',
          borderTop: '1px solid #16213e',
          color: '#8892b0',
          fontSize: '12px',
        }}>
          Metropolis Quantum &copy; 2150
        </footer>
      </body>
    </html>
  );
}

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Przydatne artykuły