Kurs SQL i MySQL · Moduł 2: Pobieranie danych (SELECT)
Sortowanie po wielu kolumnach
W tej lekcji6
Jedna rubryka czasem nie wystarcza. Gdy wiele zwojów ma tę samą wartość - na przykład kilka książek wydano w tym samym roku - potrzebujesz drugiego kryterium, by rozstrzygnąć remis.
Remis na półce
Przypomnij sobie zapytanie z poprzedniej lekcji, które układa książki od najnowszych:
SELECT tytul, rok_wydania
FROM ksiazki
ORDER BY rok_wydania DESC;Na samej górze wyniku stoją dwie książki z 2020 roku:
| tytul | rok_wydania |
|---|---|
| Tom Sawyer | 2020 |
| Hamlet | 2020 |
| Pan Tadeusz | 2015 |
| Dziady | 2015 |
| … | … |
Dlaczego „Tom Sawyer” stoi przed „Hamletem”? Bez powodu. Biblioteka sortowała tylko po roku, a rok jest u nich taki sam. Kolejność remisujących zwojów to przypadek - jutro może być odwrotna.
Dwie rubryki po przecinku
W ORDER BY możesz podać kilka rubryk, oddzielając je przecinkiem. Dopiszmy tytuł jako drugie kryterium:
SELECT tytul, rok_wydania
FROM ksiazki
ORDER BY rok_wydania DESC, tytul ASC;Teraz remisy rozstrzyga tytuł:
| tytul | rok_wydania |
|---|---|
| Hamlet | 2020 |
| Tom Sawyer | 2020 |
| Dziady | 2015 |
| Pan Tadeusz | 2015 |
| Etyka | 2012 |
| Fajdros | 2012 |
| … | … |
Biblioteka sortuje najpierw wedle pierwszej rubryki (rok_wydania malejąco). Dopiero gdy kilka książek wyszło w tym samym roku, sięga po drugą rubrykę (tytul rosnąco) i układa je alfabetycznie. Kolejność lat się nie zmieniła - zmienił się tylko porządek wewnątrz każdego roku.
Każda rubryka ma własny kierunek
Każda kolumna może mieć osobny ASC lub DESC. Kierunek stoi zaraz po nazwie rubryki i dotyczy tylko jej. Tu obie rubryki rosną:
SELECT imie, nazwisko, kraj
FROM autorzy
ORDER BY kraj ASC, nazwisko ASC;Najpierw grupujemy autorów wedle kraju (alfabetycznie), a w obrębie każdego kraju układamy ich rosnąco po nazwisku:
| imie | nazwisko | kraj |
|---|---|---|
| Arystoteles | Arystoteles | Grecja |
| Euklides | Euklides | Grecja |
| Homer | Homer | Grecja |
| Platon | Platon | Grecja |
| Sofokles | Sofokles | Grecja |
| Adam | Mickiewicz | Polska |
| Henryk | Sienkiewicz | Polska |
| Mark | Twain | USA |
Kierunki można też mieszać. Odwróćmy kolejność krajów, a nazwiska zostawmy rosnąco:
SELECT imie, nazwisko, kraj
FROM autorzy
ORDER BY kraj DESC, nazwisko ASC;Kraje idą teraz od końca alfabetu, ale w obrębie każdego kraju nazwiska nadal rosną:
| imie | nazwisko | kraj |
|---|---|---|
| Mark | Twain | USA |
| Adam | Mickiewicz | Polska |
| Henryk | Sienkiewicz | Polska |
| Arystoteles | Arystoteles | Grecja |
| Euklides | Euklides | Grecja |
| Homer | Homer | Grecja |
| Platon | Platon | Grecja |
| Sofokles | Sofokles | Grecja |
Najczęstszy błąd
Skoro kierunek dotyczy tylko jednej rubryki, łatwo o pomyłkę. Ktoś chciał ułożyć wszystko malejąco i napisał DESC raz, na samym końcu:
SELECT tytul, rok_wydania
FROM ksiazki
ORDER BY rok_wydania, tytul DESC;Słowo DESC dotyczy tu tylko tytułu. Przy roku nie ma kierunku, więc rok dalej rośnie:
| tytul | rok_wydania |
|---|---|
| Medea | 1985 |
| Antygona | 1985 |
| Ajaks | 1985 |
| Odyseja | 1990 |
| Iliada | 1990 |
| … | … |
Na górze stoją najstarsze książki, a nie najnowsze. Malejąco ułożyły się tylko tytuły w obrębie każdego roku. Jeśli obie rubryki mają maleć, napisz DESC przy każdej: ORDER BY rok_wydania DESC, tytul DESC.
Gdy remisują obie rubryki
Czasem nawet dwie rubryki nie wystarczą. W regale czytelników są dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku. Dlatego na końcu dopisujemy trzecią rubrykę, id, która w każdym wierszu jest inna:
SELECT id, imie, nazwisko, miasto
FROM czytelnicy
ORDER BY nazwisko ASC, imie ASC, id ASC;Oto fragment wyniku wokół Nowaków:
| id | imie | nazwisko | miasto |
|---|---|---|---|
| … | … | … | … |
| 1 | Anna | Nowak | Kraków |
| 3 | Anna | Nowak | Gdańsk |
| 6 | Jan | Nowak | Poznań |
| … | … | … | … |
Bez id obie Anny Nowak remisowałyby na obu rubrykach i mogłyby zamieniać się miejscami. Z id ich kolejność jest ustalona raz na zawsze.
Po co rozstrzygać remisy?
- Wynik staje się przewidywalny - o kolejności remisów decyduje druga rubryka, a nie przypadek. Jeśli i ona się powtarza, dopisz trzecią, np.
id. - Raporty są czytelniejsze - dane mają wyraźny, dwupoziomowy porządek.
Moja rada: zanim oddasz raport, spójrz na pierwszą rubrykę w ORDER BY i zastanów się, czy jakaś wartość może się w niej powtórzyć. Jeśli tak, dopisz drugą. W następnej lekcji połączysz sortowanie z LIMIT i zbudujesz pierwsze rankingi - tam przypadkowy remis potrafi zdecydować, kto zmieści się w pierwszej trójce.
Pamiętaj: pierwsza rubryka rządzi, a kolejne wkraczają tylko przy remisie. Tak skryba porządkuje nawet najbardziej zatłoczoną półkę.
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Jak zadziała ORDER BY rok_wydania DESC, tytul ASC?
2. Po co podaje się drugą kolumnę w ORDER BY, np. ORDER BY kraj ASC, nazwisko ASC?
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Napisz zapytanie, które pobierze tytul oraz rok_wydania z tabeli ksiazki i posortuje wynik malejąco po kolumnie rok_wydania, a przy tym samym roku rosnąco po kolumnie tytul.
- Układanie w poziomie
Ułóż elementy w poprawnej kolejności, aby powstała klauzula sortująca autorów po kraju, a potem po nazwisku (od lewej do prawej):