Kurs SQL i MySQL · Moduł 2: Pobieranie danych (SELECT)

Sortowanie po wielu kolumnach

5 min czytania ·
W tej lekcji6

Jedna rubryka czasem nie wystarcza. Gdy wiele zwojów ma tę samą wartość - na przykład kilka książek wydano w tym samym roku - potrzebujesz drugiego kryterium, by rozstrzygnąć remis.

Remis na półce

Przypomnij sobie zapytanie z poprzedniej lekcji, które układa książki od najnowszych:

SELECT tytul, rok_wydania
FROM ksiazki
ORDER BY rok_wydania DESC;

Na samej górze wyniku stoją dwie książki z 2020 roku:

tytulrok_wydania
Tom Sawyer2020
Hamlet2020
Pan Tadeusz2015
Dziady2015
……

Dlaczego „Tom Sawyer” stoi przed „Hamletem”? Bez powodu. Biblioteka sortowała tylko po roku, a rok jest u nich taki sam. Kolejność remisujących zwojów to przypadek - jutro może być odwrotna.

Dwie rubryki po przecinku

W ORDER BY możesz podać kilka rubryk, oddzielając je przecinkiem. Dopiszmy tytuł jako drugie kryterium:

SELECT tytul, rok_wydania
FROM ksiazki
ORDER BY rok_wydania DESC, tytul ASC;

Teraz remisy rozstrzyga tytuł:

tytulrok_wydania
Hamlet2020
Tom Sawyer2020
Dziady2015
Pan Tadeusz2015
Etyka2012
Fajdros2012
……

Biblioteka sortuje najpierw wedle pierwszej rubryki (rok_wydania malejąco). Dopiero gdy kilka książek wyszło w tym samym roku, sięga po drugą rubrykę (tytul rosnąco) i układa je alfabetycznie. Kolejność lat się nie zmieniła - zmienił się tylko porządek wewnątrz każdego roku.

Każda rubryka ma własny kierunek

Każda kolumna może mieć osobny ASC lub DESC. Kierunek stoi zaraz po nazwie rubryki i dotyczy tylko jej. Tu obie rubryki rosną:

SELECT imie, nazwisko, kraj
FROM autorzy
ORDER BY kraj ASC, nazwisko ASC;

Najpierw grupujemy autorów wedle kraju (alfabetycznie), a w obrębie każdego kraju układamy ich rosnąco po nazwisku:

imienazwiskokraj
ArystotelesArystotelesGrecja
EuklidesEuklidesGrecja
HomerHomerGrecja
PlatonPlatonGrecja
SofoklesSofoklesGrecja
AdamMickiewiczPolska
HenrykSienkiewiczPolska
MarkTwainUSA

Kierunki można też mieszać. Odwróćmy kolejność krajów, a nazwiska zostawmy rosnąco:

SELECT imie, nazwisko, kraj
FROM autorzy
ORDER BY kraj DESC, nazwisko ASC;

Kraje idą teraz od końca alfabetu, ale w obrębie każdego kraju nazwiska nadal rosną:

imienazwiskokraj
MarkTwainUSA
AdamMickiewiczPolska
HenrykSienkiewiczPolska
ArystotelesArystotelesGrecja
EuklidesEuklidesGrecja
HomerHomerGrecja
PlatonPlatonGrecja
SofoklesSofoklesGrecja

Najczęstszy błąd

Skoro kierunek dotyczy tylko jednej rubryki, łatwo o pomyłkę. Ktoś chciał ułożyć wszystko malejąco i napisał DESC raz, na samym końcu:

SELECT tytul, rok_wydania
FROM ksiazki
ORDER BY rok_wydania, tytul DESC;

Słowo DESC dotyczy tu tylko tytułu. Przy roku nie ma kierunku, więc rok dalej rośnie:

tytulrok_wydania
Medea1985
Antygona1985
Ajaks1985
Odyseja1990
Iliada1990
……

Na górze stoją najstarsze książki, a nie najnowsze. Malejąco ułożyły się tylko tytuły w obrębie każdego roku. Jeśli obie rubryki mają maleć, napisz DESC przy każdej: ORDER BY rok_wydania DESC, tytul DESC.

Gdy remisują obie rubryki

Czasem nawet dwie rubryki nie wystarczą. W regale czytelników są dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku. Dlatego na końcu dopisujemy trzecią rubrykę, id, która w każdym wierszu jest inna:

SELECT id, imie, nazwisko, miasto
FROM czytelnicy
ORDER BY nazwisko ASC, imie ASC, id ASC;

Oto fragment wyniku wokół Nowaków:

idimienazwiskomiasto
…………
1AnnaNowakKraków
3AnnaNowakGdańsk
6JanNowakPoznań
…………

Bez id obie Anny Nowak remisowałyby na obu rubrykach i mogłyby zamieniać się miejscami. Z id ich kolejność jest ustalona raz na zawsze.

Po co rozstrzygać remisy?

  • Wynik staje się przewidywalny - o kolejności remisów decyduje druga rubryka, a nie przypadek. Jeśli i ona się powtarza, dopisz trzecią, np. id.
  • Raporty są czytelniejsze - dane mają wyraźny, dwupoziomowy porządek.

Moja rada: zanim oddasz raport, spójrz na pierwszą rubrykę w ORDER BY i zastanów się, czy jakaś wartość może się w niej powtórzyć. Jeśli tak, dopisz drugą. W następnej lekcji połączysz sortowanie z LIMIT i zbudujesz pierwsze rankingi - tam przypadkowy remis potrafi zdecydować, kto zmieści się w pierwszej trójce.

Pamiętaj: pierwsza rubryka rządzi, a kolejne wkraczają tylko przy remisie. Tak skryba porządkuje nawet najbardziej zatłoczoną półkę.

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Jak zadziała ORDER BY rok_wydania DESC, tytul ASC?

  2. 2. Po co podaje się drugą kolumnę w ORDER BY, np. ORDER BY kraj ASC, nazwisko ASC?

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Napisz zapytanie, które pobierze tytul oraz rok_wydania z tabeli ksiazki i posortuje wynik malejąco po kolumnie rok_wydania, a przy tym samym roku rosnąco po kolumnie tytul.

  • Układanie w poziomie

    Ułóż elementy w poprawnej kolejności, aby powstała klauzula sortująca autorów po kraju, a potem po nazwisku (od lewej do prawej):

  1. PytanieSortowanie po dwóch kolumnach
  2. PytanieRola drugiej kolumny w ORDER BY
  3. Zadanie z kodemSortowanie po roku i tytule
  4. Ułóż w kolejnościSortowanie po kraju i nazwisku

Przydatne artykuły