Kurs Vue.js · Moduł 7: Props i zdarzenia

Zaawansowane Wzorce Komunikacji

4 min czytania ·
W tej lekcji4

Teraz gdy znasz wszystkie narzędzia komunikacji w Vue, zobaczmy jak je łączyć w zaawansowane wzorce - jak kompletny system łączności NOVA LAB.

Problem nie polega już na tym, jak wysłać sygnał, tylko którym kanałem. Ta sama informacja może popłynąć przez props, zdarzenie, v-model, provide albo globalny magazyn stanu. Zły wybór widać dopiero po czasie: dane przepychane przez pięć pięter, dziecko, które po cichu zmienia cudzy stan, albo rodzic grzebiący we wnętrzu dziecka. Poniżej masz mapę kanałów i wzorce, które porządkują ruch na stacji.

Kiedy użyć którego wzorca?

Tabela porządkuje kanały od najbliższego zasięgu do najszerszego. Pinia z ostatniego wiersza to oficjalna biblioteka Vue do zarządzania stanem globalnym - poznasz ją w Bazie Danych Misji.

WzorzecKiedy użyć
PropsPrzekazanie danych rodzic → dziecko (1 poziom)
EventsKomunikacja dziecko → rodzic (1 poziom)
v-modelTwo-way binding (formularze, inputy)
Provide/InjectGłęboka komunikacja (2+ poziomów)
PiniaGlobalny stan aplikacji

Props i zdarzenia łączą tylko sąsiadów, v-model to ich para spięta w jeden zapis, provide dociera do dowolnego potomka w poddrzewie, a Pinia jest osiągalna z każdego miejsca aplikacji.

Wzorzec: Readonly Provide + Actions

Bezpieczny wzorzec - potomkowie nie mogą modyfikować stanu bezpośrednio. Dostawca udostępnia stan przez readonly, a obok niego funkcję, która jako jedyna może ten stan zmieniać:

<!-- Provider -->
<script setup>
import { provide, ref, readonly } from 'vue'

const state = ref({ theme: 'dark', lang: 'pl' })

provide('state', readonly(state))
provide('updateState', (key, value) => {
  state.value[key] = value
})
</script>

<!-- Consumer -->
<script setup>
import { inject } from 'vue'

const state = inject('state')         // readonly
const updateState = inject('updateState') // action

updateState('theme', 'light') // OK - przez action
// state.value.theme = 'light' // readonly: ostrzeżenie w konsoli, zmiana zignorowana
</script>

Przypisanie z ostatniej linii nie rzuci wyjątku: Vue wypisze w konsoli ostrzeżenie, że cel jest tylko do odczytu, i zignoruje zmianę. Każda modyfikacja przechodzi więc przez updateState, czyli przez jedno miejsce, w którym łatwo dodać logowanie albo sprawdzanie danych. Stan wciąż ma jednego właściciela - dostawcę.

Wzorzec: defineExpose

Czasem rodzic musi wydać dziecku polecenie, na przykład "wyzeruj formularz". Komponenty z <script setup> są domyślnie zamknięte: rodzic, który sięgnie do nich przez ref szablonu, nie zobaczy żadnej zmiennej ani funkcji. Makro defineExpose otwiera wybrane z nich - to udostępnianie metod komponentu rodzicowi przez ref:

<!-- Child.vue -->
<script setup>
import { ref } from 'vue'

const count = ref(0)
const reset = () => { count.value = 0 }
const validate = () => count.value > 0

defineExpose({ reset, validate })
</script>

<!-- Parent.vue -->
<script setup>
import { ref } from 'vue'

const childRef = ref(null)

const handleReset = () => {
  childRef.value.reset()
  const isValid = childRef.value.validate()
}
</script>

<template>
  <Child ref="childRef" />
  <button @click="handleReset">Reset Child</button>
</template>

Atrybut ref="childRef" wiąże komponent z refem o tej samej nazwie w skrypcie rodzica. Wartość pojawia się dopiero po zamontowaniu - wcześniej childRef.value to null - dlatego metody wołamy w reakcji na kliknięcie. Od Vue 3.5 dokumentacja poleca zamiast ref(null) zapis useTemplateRef('childRef'), który działa tak samo. Rodzic widzi wyłącznie reset i validate, a count pozostaje prywatne.

Kompletny Przepływ Danych

W pełnej aplikacji wszystkie kanały pracują jednocześnie. Tak może wyglądać drzewo komponentów panelu, w którym każde połączenie korzysta z innego wzorca:

App (provide: globalny stan)
  └── Layout
       ├── Header (inject: theme, user)
       │    └── Avatar (props: user.avatar)
       │         └── emit('click') → Header
       └── Content
            └── Page (props z routera)
                 └── Form (v-model: dane)
                      └── emit('submit') → Page → API

Obieg jest zawsze ten sam. Rodzic trzyma stan w ref lub reactive i przekazuje go w props, a dziecko wyświetla dane tylko do odczytu. Dziecko może mieć własny stan roboczy, na przykład szkic wpisywany w formularzu, ale to wciąż jego lokalna sprawa. Gdy chce zmienić dane rodzica, emituje zdarzenie; rodzic aktualizuje stan w handlerze, a Vue ponownie renderuje wszystko, co z tego stanu korzysta. Komponent pośredni, taki jak Layout, może przy tym jednocześnie wstrzykiwać to, co nadaje App, i udostępniać własne dane swojemu poddrzewu. Props dla Page może z kolei dostarczać router - zobaczysz to w Centrum Nawigacji.

Moja rada: wybieraj najbliższy kanał, który wystarcza. defineExpose traktuj jak złącze serwisowe - dla metod w rodzaju reset() czy focus(), a nie jako główną drogę danych. W edytorze poniżej AlertPanel zmienia poziom alarmu wyłącznie przez wstrzyknięte akcje. W projekcie tej lokacji wszystkie wzorce zagrają razem w jednym systemie.

Zapamiętaj: najlepsza łączność na stacji to najkrótsza droga, która dowozi sygnał - i zawsze jeden właściciel danych.

Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref, provide, readonly } from 'vue'
import Dashboard from './Dashboard.vue'

// Zaawansowane wzorce komunikacji
const stationStatus = ref('sprawna')
const alertLevel = ref(0)

// Provide z readonly + actions pattern
provide('station', readonly(stationStatus))
provide('alertLevel', readonly(alertLevel))
provide('raiseAlert', () => {
  alertLevel.value = Math.min(alertLevel.value + 1, 5)
})
provide('clearAlert', () => {
  alertLevel.value = 0
})
</script>

<template>
  <div class="nova-lab">
    <h1>Zaawansowane Wzorce</h1>
    <p>Stacja: {{ stationStatus }} | Alarm: {{ alertLevel }}/5</p>
    <Dashboard />
  </div>
</template>

<style scoped>
.nova-lab {
  background: #0a0e27;
  color: #00ff88;
  min-height: 100vh;
  padding: 20px;
  font-family: monospace;
}
h1 { color: #00ff88; margin-bottom: 15px; }
</style>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Jak wyłączyć automatyczne dziedziczenie atrybutów?

  2. 2. Jak uzyskać dostęp do attrs w <script setup>?

To 2 z 3 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.

Zadania praktyczne w grze

  • Układanie w pionie

    Uporządkuj wzorce komunikacji od najbliższej do najdalszej:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż składnię multiple v-model:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż typowane provide z InjectionKey:

  • Układanie w pionie

    Uporządkuj przepływ jednokierunkowy danych w Vue:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż składnię defineEmits z walidacją payload:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż cykl aktualizacji v-model na komponencie:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż kod globalnego provide w main.ts:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż wzorzec readonly provide:

  • Układanie w pionie

    Uporządkuj pełny przepływ danych w aplikacji Vue:

  • Układanie w pionie

    Uporządkuj drzewo komunikacji od góry (app) do dołu (liść):

  • Układanie w poziomie

    Ułóż składnię defineExpose:

  1. PytanieWyłączenie inheritAttrs
  2. PytanieDostęp do attrs w script setup
  3. Ułóż w kolejnościHierarchia wzorców komunikacji
  4. Ułóż w kolejnościMultiple v-model składnia
  5. Kliknij w kolejnościSkładnia provide z Symbol
  6. Ułóż w kolejnościOne-way data flow
  7. Ułóż w kolejnościdefineEmits z walidacją
  8. Kliknij w kolejnościCykl v-model na komponencie
  9. PytanieWzorzec Provide/Inject
  10. Ułóż w kolejnościApp-level provide
  11. Kliknij w kolejnościReadonly provide pattern
  12. Ułóż w kolejnościPrzepływ danych w Vue
  13. Ułóż w kolejnościDrzewo zależności modułów
  14. Ułóż w kolejnościdefineExpose w script setup

Przydatne artykuły