Kurs Vue.js · Moduł 2: Składnia szablonów

Dyrektywy Warunkowe

5 min czytania ·
W tej lekcji4

Jak systemy NOVA LAB podejmują decyzje oparte na odczytach sensorów, Vue pozwala kontrolować, co pojawi się w interfejsie.

Klasy z poprzedniej lekcji zmieniają wygląd elementu, ale element dalej istnieje. Hologram stacji potrzebuje czasem czegoś mocniejszego: pokazać panel tylko tego systemu, który wybrał operator, a komunikat o awarii wyświetlić wyłącznie podczas awarii. Do tego służą dyrektywy warunkowe - v-if, który decyduje, czy element w ogóle powstanie, oraz v-show, który tylko go zasłania.

v-if, v-else-if, v-else

v-if renderuje element tylko wtedy, gdy wyrażenie jest prawdziwe. v-else-if dokłada kolejne warunki, a v-else bez żadnej wartości łapie resztę. Oba muszą stać bezpośrednio po elemencie z v-if lub v-else-if. Znacznik <template> z v-if pozwala objąć warunkiem całą grupę elementów:

<template>
  <div class="system-monitor" style="background: #0a0e27; color: #00ff88;">
    <div v-if="systemType === 'oxygen'">
      Generator tlenu - System aktywny
    </div>
    <div v-else-if="systemType === 'water'">
      Recykling wody - System aktywny
    </div>
    <div v-else-if="systemType === 'power'">
      Reaktor plazmowy - System aktywny
    </div>
    <div v-else>
      Nieznany system
    </div>

    <!-- Na grupie elementów -->
    <template v-if="showDetails">
      <h2 style="color: #00b4d8;">{{ module.name }}</h2>
      <p>{{ module.description }}</p>
      <span>Status: {{ module.status }}</span>
    </template>
  </div>
</template>

Przy systemType równym 'oxygen' w DOM istnieje tylko pierwszy div. Pozostałe nie są ukryte - po prostu ich nie ma. Sam <template> też się nie renderuje: nagłówek, akapit i span trafiają na stronę bez dodatkowego opakowania. Gdyby między v-if a v-else stanął inny element, kompilator zgłosi błąd, że v-else nie ma sąsiedniego v-if.

Warunki czytają zwykłe dane ze skryptu:

<script setup>
import { ref, reactive } from 'vue'

const systemType = ref('oxygen')
const showDetails = ref(true)

const module = reactive({
  name: 'Life Support Alpha',
  description: 'Primary oxygen generation system',
  status: 'ONLINE'
})
</script>

Ustaw systemType.value = 'water', a Vue usunie element tlenowy i utworzy element wody. Przy każdym renderze Vue buduje nowe drzewo Virtual DOM, czyli lekki opis strony w JavaScripcie. Gdy warunek jest fałszywy, elementu w tym drzewie brakuje. Vue porównuje nowe drzewo z poprzednim i dopiero wtedy dodaje lub usuwa prawdziwy element w przeglądarce. v-if jest przy tym leniwy: jeśli na starcie warunek jest fałszywy, nic się nie renderuje, a przy przełączaniu zawartość bloku jest za każdym razem niszczona i tworzona od nowa.

v-show

v-show działa inaczej: element renderuje się zawsze, a dyrektywa przełącza tylko właściwość CSS display.

<template>
  <div class="alert-panel">
    <!-- v-show - zawsze renderowany, tylko CSS display: none -->
    <div v-show="isVisible" class="alert-message"
         style="background: #ff4444; color: white; padding: 1rem;">
      CRITICAL ALERT: Oxygen levels dropping!
    </div>
  </div>
</template>

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const isVisible = ref(true)
</script>

Przy isVisible równym false element dostanie style="display: none;", ale zostanie w DOM razem ze swoim stanem. v-show nie działa na znaczniku <template> i nie łączy się z v-else. Najczęściej steruje nim przycisk, który odwraca wartość logiczną:

<template>
  <button @click="isVisible = !isVisible">Przełącz panel</button>
  <div v-show="isVisible">Panel diagnostyczny</div>
</template>

Każde kliknięcie zamienia true na false i odwrotnie. To ta sama instrukcja w szablonie, którą poznałeś przy v-on.

v-if vs v-show

Obie dyrektywy dają na ekranie ten sam efekt, ale kosztują co innego:

Cechav-ifv-show
RenderowanieWarunkoweZawsze
Koszt początkowyNiskiWyższy
Koszt przełączaniaWyższyNiski
UżycieRzadkie zmianyCzęste przełączanie (np. alerty)

Dokumentacja Vue radzi tak samo jak ja: v-show dla rzeczy przełączanych bardzo często, jak alerty czy zakładki, a v-if, gdy warunek rzadko się zmienia lub zawartość jest ciężka i szkoda ją budować na zapas.

Praktyczny Przykład

Panel misji łączy dwa łańcuchy warunków: filtr systemów i stan wczytywania danych. Pierwsza część szablonu zawiera przyciski filtra:

<template>
  <div class="mission-dashboard" style="background: #0a0e27; padding: 1rem;">
    <div class="system-filter">
      <button @click="filter = 'all'" class="btn-filter">Wszystkie</button>
      <button @click="filter = 'life-support'" class="btn-filter">Life Support</button>
      <button @click="filter = 'power'" class="btn-filter">Energetyka</button>
    </div>

    <div v-if="filter === 'all'" class="systems-grid">
      Wszystkie systemy...
    </div>
    <div v-else-if="filter === 'life-support'" class="systems-grid">
      Tylko systemy podtrzymywania życia...
    </div>
    <div v-else class="systems-grid">
      Tylko systemy energetyczne...
    </div>

Każdy przycisk przypisuje nową wartość do filter, a łańcuch pokazuje dokładnie jedną siatkę. Druga część tego samego szablonu obsługuje wczytywanie danych z sensorów:

    <!-- Stan ładowania -->
    <div v-if="isLoading" class="loader" style="color: #00b4d8;">
      Ładowanie danych z sensorów...
    </div>
    <div v-else-if="error" class="error" style="color: #ff4444;">
      {{ error }}
    </div>
    <div v-else class="content" style="color: #00ff88;">
      {{ data }}
    </div>
  </div>
</template>

Kolejność ma znaczenie: najpierw ładowanie, potem błąd, na końcu dane. Całość napędzają cztery refy:

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const filter = ref('all')
const isLoading = ref(false)
const error = ref(null)
const data = ref('All systems nominal')
</script>

Ustaw isLoading.value = true, a zamiast danych pojawi się komunikat ładowania. W następnej lekcji zobaczysz v-for i dowiesz się, dlaczego nie łączy się go z v-if na jednym elemencie.

Zapamiętaj: v-if otwiera i zamyka właz modułu, więc element znika z DOM, a v-show tylko zaciąga zasłonę, pod którą element dalej czeka.

Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'

const oxygenLevel = ref(95)
const temperature = ref(-55)
const solarStorm = ref(false)
const crewStatus = ref('all-safe')
const showWarnings = ref(true)

const alertType = computed(() => {
  if (oxygenLevel.value < 50) return 'critical'
  if (oxygenLevel.value < 80) return 'warning'
  return 'safe'
})

function simulateStorm() {
  solarStorm.value = true
  oxygenLevel.value = 45
  temperature.value = -80
  crewStatus.value = 'emergency'
}

function normalizeConditions() {
  solarStorm.value = false
  oxygenLevel.value = 95
  temperature.value = -55
  crewStatus.value = 'all-safe'
}

function adjustOxygen(value) {
  oxygenLevel.value = Math.max(0, Math.min(100, oxygenLevel.value + value))
}
</script>

<template>
  <div class="conditions-monitor">
    <h1>Monitor Warunków - Baza NOVA na Marsie</h1>

    <!-- v-if, v-else-if, v-else -->
    <div class="alert-section">
      <div v-if="alertType === 'critical'" class="alert alert-critical">
        ALARM KRYTYCZNY! Poziom tlenu poniżej bezpiecznego poziomu!
      </div>
      <div v-else-if="alertType === 'warning'" class="alert alert-warning">
        OSTRZEŻENIE: Poziom tlenu spadł poniżej normy.
      </div>
      <div v-else class="alert alert-safe">
        Wszystkie systemy działają prawidłowo.
      </div>
    </div>

    <!-- v-show vs v-if -->
    <div class="info-panel">
      <h2>Różnica między v-if a v-show</h2>
      <button @click="showWarnings = !showWarnings" class="btn btn-toggle">
        Przełącz ostrzeżenia (v-show)
      </button>

      <!-- v-show: element pozostaje w DOM, tylko ukryty przez CSS -->
      <div v-show="showWarnings" class="warning-box">
        <p>To ostrzeżenie jest kontrolowane przez v-show</p>
        <p>Element pozostaje w DOM, ale jest ukryty przez display: none</p>
      </div>

      <!-- v-if: element jest usuwany/dodawany z DOM -->
      <div v-if="showWarnings" class="warning-box">
        <p>To ostrzeżenie jest kontrolowane przez v-if</p>
        <p>Element jest całkowicie usuwany/dodawany z DOM</p>
      </div>
    </div>

    <div class="status-grid">
      <!-- Renderowanie warunkowe statusu burzy -->
      <div class="status-card" :class="{ 'storm-active': solarStorm }">
        <h3>Burza Słoneczna</h3>
        <div v-if="solarStorm" class="storm-warning">
          <p class="storm-icon">!!!</p>
          <p>AKTYWNA BURZA SŁONECZNA</p>
          <p>Wszystkie zewnętrzne operacje wstrzymane</p>
        </div>
        <div v-else class="storm-calm">
          <p class="calm-icon">OK</p>
          <p>Warunki stabilne</p>
        </div>
      </div>

      <!-- Status załogi z kilkoma warunkami -->
      <div class="status-card">
        <h3>Status Załogi</h3>
        <div v-if="crewStatus === 'emergency'" class="crew-emergency">
          SYTUACJA AWARYJNA - Wszyscy w schronie
        </div>
        <div v-else-if="crewStatus === 'alert'" class="crew-alert">
          Stan Podwyższonej Gotowości
        </div>
        <div v-else-if="crewStatus === 'all-safe'" class="crew-safe">
          Cała załoga bezpieczna - Rutynowe operacje
        </div>
        <div v-else class="crew-unknown">
          Status nieznany
        </div>
      </div>

      <!-- Kontrola poziomu tlenu -->
      <div class="status-card">
        <h3>Poziom Tlenu</h3>
        <div class="oxygen-display" :class="'oxygen-' + alertType">
          {{ oxygenLevel }}%
        </div>
        <div class="oxygen-controls">
          <button @click="adjustOxygen(-10)" class="btn btn-small">-10%</button>
          <button @click="adjustOxygen(10)" class="btn btn-small">+10%</button>
        </div>
      </div>

      <!-- Temperatura -->
      <div class="status-card">
        <h3>Temperatura</h3>
        <div class="temp-display">{{ temperature }}°C</div>
        <div v-if="temperature < -70" class="temp-warning">
          Ekstremalnie niskie temperatury
        </div>
      </div>
    </div>

    <div class="controls-section">
      <h2>Symulacja Warunków</h2>
      <div class="button-group">
        <button @click="simulateStorm" class="btn btn-danger">
          Symuluj Burzę Słoneczną
        </button>
        <button @click="normalizeConditions" class="btn btn-success">
          Przywróć Normalne Warunki
        </button>
      </div>
    </div>

    <div class="info-box">
      <h3>Renderowanie warunkowe w Vue</h3>
      <ul>
        <li><strong>v-if</strong> - Renderuje element tylko gdy warunek jest true (usuwa z DOM)</li>
        <li><strong>v-else-if</strong> - Dodatkowe warunki w łańcuchu</li>
        <li><strong>v-else</strong> - Domyślny przypadek</li>
        <li><strong>v-show</strong> - Zawsze w DOM, ukrywa przez CSS (lepsze dla częstych zmian)</li>
      </ul>
    </div>
  </div>
</template>

<style scoped>
.conditions-monitor {
  background: linear-gradient(135deg, #0a0e27 0%, #1a1e3f 100%);
  min-height: 100vh;
  padding: 2rem;
  color: #ffffff;
  font-family: 'Courier New', monospace;
}

h1 {
  text-align: center;
  color: #00ff88;
  text-shadow: 0 0 20px rgba(0, 255, 136, 0.5);
  margin-bottom: 2rem;
}

.alert-section {
  margin-bottom: 2rem;
}

.alert {
  padding: 1.5rem;
  border-radius: 10px;
  font-size: 1.2rem;
  font-weight: bold;
  text-align: center;
  animation: slideIn 0.5s ease;
}

@keyframes slideIn {
  from { transform: translateY(-20px); opacity: 0; }
  to { transform: translateY(0); opacity: 1; }
}

.alert-critical {
  background: rgba(255, 0, 85, 0.2);
  border: 3px solid #ff0055;
  animation: pulse 1s infinite;
}

.alert-warning {
  background: rgba(255, 180, 0, 0.2);
  border: 3px solid #ffb400;
}

.alert-safe {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.2);
  border: 3px solid #00ff88;
}

.info-panel {
  background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
  border: 2px solid #00b4d8;
  border-radius: 10px;
  padding: 1.5rem;
  margin-bottom: 2rem;
}

.warning-box {
  background: rgba(255, 180, 0, 0.1);
  border: 2px solid #ffb400;
  border-radius: 5px;
  padding: 1rem;
  margin-top: 1rem;
}

.status-grid {
  display: grid;
  grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(250px, 1fr));
  gap: 1.5rem;
  margin-bottom: 2rem;
}

.status-card {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
  border: 2px solid #00ff88;
  border-radius: 10px;
  padding: 1.5rem;
  transition: all 0.3s ease;
}

.status-card.storm-active {
  border-color: #ff0055;
  background: rgba(255, 0, 85, 0.2);
  animation: shake 0.5s infinite;
}

@keyframes shake {
  0%, 100% { transform: translateX(0); }
  25% { transform: translateX(-5px); }
  75% { transform: translateX(5px); }
}

.status-card h3 {
  color: #00b4d8;
  margin-top: 0;
}

.storm-warning, .storm-calm {
  text-align: center;
}

.storm-icon {
  font-size: 3rem;
  margin: 0;
  animation: flicker 0.3s infinite;
}

@keyframes flicker {
  0%, 100% { opacity: 1; }
  50% { opacity: 0.5; }
}

.calm-icon {
  font-size: 3rem;
  margin: 0;
}

.crew-emergency {
  color: #ff0055;
  font-weight: bold;
  padding: 1rem;
  background: rgba(255, 0, 85, 0.2);
  border-radius: 5px;
}

.crew-alert {
  color: #ffb400;
  font-weight: bold;
}

.crew-safe {
  color: #00ff88;
  font-weight: bold;
}

.oxygen-display {
  font-size: 3rem;
  text-align: center;
  font-weight: bold;
  margin: 1rem 0;
}

.oxygen-critical {
  color: #ff0055;
  animation: pulse 1s infinite;
}

.oxygen-warning {
  color: #ffb400;
}

.oxygen-safe {
  color: #00ff88;
}

.oxygen-controls {
  display: flex;
  gap: 1rem;
  justify-content: center;
}

.temp-display {
  font-size: 2.5rem;
  text-align: center;
  color: #00b4d8;
  margin: 1rem 0;
}

.temp-warning {
  color: #00b4d8;
  text-align: center;
  font-size: 0.9rem;
}

.controls-section {
  background: rgba(255, 255, 255, 0.05);
  border: 2px solid #00ff88;
  border-radius: 10px;
  padding: 1.5rem;
  margin-bottom: 2rem;
}

.button-group {
  display: flex;
  gap: 1rem;
  justify-content: center;
  flex-wrap: wrap;
}

.btn {
  padding: 1rem 2rem;
  border: none;
  border-radius: 5px;
  font-size: 1rem;
  font-weight: bold;
  cursor: pointer;
  transition: all 0.3s ease;
  font-family: 'Courier New', monospace;
}

.btn-toggle {
  background: #00b4d8;
  color: #ffffff;
}

.btn-danger {
  background: #ff0055;
  color: #ffffff;
}

.btn-success {
  background: #00ff88;
  color: #0a0e27;
}

.btn-small {
  padding: 0.5rem 1rem;
  font-size: 0.9rem;
  background: #00b4d8;
  color: #ffffff;
}

.btn:hover {
  transform: scale(1.05);
  box-shadow: 0 5px 15px rgba(0, 255, 136, 0.4);
}

.info-box {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.05);
  border: 2px solid #00ff88;
  border-radius: 10px;
  padding: 1.5rem;
}

.info-box h3 {
  color: #00ff88;
  margin-top: 0;
}

.info-box ul {
  list-style: none;
  padding: 0;
}

.info-box li {
  padding: 0.5rem 0;
  color: #ffffff;
  border-left: 3px solid #00b4d8;
  padding-left: 1rem;
  margin: 0.5rem 0;
}

.info-box strong {
  color: #00b4d8;
}
</style>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Jaka jest różnica między v-if a v-show?

  2. 2. Kiedy lepiej używać v-show zamiast v-if?

  3. 3. Czy można używać v-else-if w Vue?

  4. 4. Który fragment kodu poprawnie używa v-if z v-else?

  5. 5. Co dzieje się z elementem DOM, gdy warunek v-if jest ustawiony na false?

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Użyj v-if, v-else-if i v-else do warunkowego renderowania statusów systemu.

  • Układanie w pionie

    Ułóż poprawny łańcuch warunkowy od v-if do v-else:

  • Układanie w pionie

    Ułóż etapy działania v-if od sprawdzenia warunku do renderowania:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż składnię: najpierw przycisk przełączający, a pod nim element z v-show:

  • Edytor kodu

    Użyj v-show i przycisku przełączającego, aby ukrywać i pokazywać sekcję.

  1. PytanieRóżnica v-if vs v-show
  2. PytanieKiedy używać v-show
  3. Zadanie z kodemPraktyka: v-if warunkowe renderowanie
  4. Ułóż w kolejnościŁańcuch warunkowy v-if
  5. Pytaniev-else-if dyrektywa
  6. PytanieSkładnia v-if z v-else
  7. Ułóż w kolejnościEtapy renderowania warunkowego
  8. Kliknij w kolejnościSkładnia v-show z toggle
  9. Zadanie z kodemPraktyka: v-show toggle
  10. PytanieZachowanie elementu z v-if false

Przydatne artykuły