Kurs Vue.js · Moduł 2: Składnia szablonów
Dyrektywy Warunkowe
W tej lekcji4
Jak systemy NOVA LAB podejmują decyzje oparte na odczytach sensorów, Vue pozwala kontrolować, co pojawi się w interfejsie.
Klasy z poprzedniej lekcji zmieniają wygląd elementu, ale element dalej istnieje. Hologram stacji potrzebuje czasem czegoś mocniejszego: pokazać panel tylko tego systemu, który wybrał operator, a komunikat o awarii wyświetlić wyłącznie podczas awarii. Do tego służą dyrektywy warunkowe - v-if, który decyduje, czy element w ogóle powstanie, oraz v-show, który tylko go zasłania.
v-if, v-else-if, v-else
v-if renderuje element tylko wtedy, gdy wyrażenie jest prawdziwe. v-else-if dokłada kolejne warunki, a v-else bez żadnej wartości łapie resztę. Oba muszą stać bezpośrednio po elemencie z v-if lub v-else-if. Znacznik <template> z v-if pozwala objąć warunkiem całą grupę elementów:
<template>
<div class="system-monitor" style="background: #0a0e27; color: #00ff88;">
<div v-if="systemType === 'oxygen'">
Generator tlenu - System aktywny
</div>
<div v-else-if="systemType === 'water'">
Recykling wody - System aktywny
</div>
<div v-else-if="systemType === 'power'">
Reaktor plazmowy - System aktywny
</div>
<div v-else>
Nieznany system
</div>
<!-- Na grupie elementów -->
<template v-if="showDetails">
<h2 style="color: #00b4d8;">{{ module.name }}</h2>
<p>{{ module.description }}</p>
<span>Status: {{ module.status }}</span>
</template>
</div>
</template>Przy systemType równym 'oxygen' w DOM istnieje tylko pierwszy div. Pozostałe nie są ukryte - po prostu ich nie ma. Sam <template> też się nie renderuje: nagłówek, akapit i span trafiają na stronę bez dodatkowego opakowania. Gdyby między v-if a v-else stanął inny element, kompilator zgłosi błąd, że v-else nie ma sąsiedniego v-if.
Warunki czytają zwykłe dane ze skryptu:
<script setup>
import { ref, reactive } from 'vue'
const systemType = ref('oxygen')
const showDetails = ref(true)
const module = reactive({
name: 'Life Support Alpha',
description: 'Primary oxygen generation system',
status: 'ONLINE'
})
</script>Ustaw systemType.value = 'water', a Vue usunie element tlenowy i utworzy element wody. Przy każdym renderze Vue buduje nowe drzewo Virtual DOM, czyli lekki opis strony w JavaScripcie. Gdy warunek jest fałszywy, elementu w tym drzewie brakuje. Vue porównuje nowe drzewo z poprzednim i dopiero wtedy dodaje lub usuwa prawdziwy element w przeglądarce. v-if jest przy tym leniwy: jeśli na starcie warunek jest fałszywy, nic się nie renderuje, a przy przełączaniu zawartość bloku jest za każdym razem niszczona i tworzona od nowa.
v-show
v-show działa inaczej: element renderuje się zawsze, a dyrektywa przełącza tylko właściwość CSS display.
<template>
<div class="alert-panel">
<!-- v-show - zawsze renderowany, tylko CSS display: none -->
<div v-show="isVisible" class="alert-message"
style="background: #ff4444; color: white; padding: 1rem;">
CRITICAL ALERT: Oxygen levels dropping!
</div>
</div>
</template>
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const isVisible = ref(true)
</script>Przy isVisible równym false element dostanie style="display: none;", ale zostanie w DOM razem ze swoim stanem. v-show nie działa na znaczniku <template> i nie łączy się z v-else. Najczęściej steruje nim przycisk, który odwraca wartość logiczną:
<template>
<button @click="isVisible = !isVisible">Przełącz panel</button>
<div v-show="isVisible">Panel diagnostyczny</div>
</template>Każde kliknięcie zamienia true na false i odwrotnie. To ta sama instrukcja w szablonie, którą poznałeś przy v-on.
v-if vs v-show
Obie dyrektywy dają na ekranie ten sam efekt, ale kosztują co innego:
| Cecha | v-if | v-show |
|---|---|---|
| Renderowanie | Warunkowe | Zawsze |
| Koszt początkowy | Niski | Wyższy |
| Koszt przełączania | Wyższy | Niski |
| Użycie | Rzadkie zmiany | Częste przełączanie (np. alerty) |
Dokumentacja Vue radzi tak samo jak ja: v-show dla rzeczy przełączanych bardzo często, jak alerty czy zakładki, a v-if, gdy warunek rzadko się zmienia lub zawartość jest ciężka i szkoda ją budować na zapas.
Praktyczny Przykład
Panel misji łączy dwa łańcuchy warunków: filtr systemów i stan wczytywania danych. Pierwsza część szablonu zawiera przyciski filtra:
<template>
<div class="mission-dashboard" style="background: #0a0e27; padding: 1rem;">
<div class="system-filter">
<button @click="filter = 'all'" class="btn-filter">Wszystkie</button>
<button @click="filter = 'life-support'" class="btn-filter">Life Support</button>
<button @click="filter = 'power'" class="btn-filter">Energetyka</button>
</div>
<div v-if="filter === 'all'" class="systems-grid">
Wszystkie systemy...
</div>
<div v-else-if="filter === 'life-support'" class="systems-grid">
Tylko systemy podtrzymywania życia...
</div>
<div v-else class="systems-grid">
Tylko systemy energetyczne...
</div>Każdy przycisk przypisuje nową wartość do filter, a łańcuch pokazuje dokładnie jedną siatkę. Druga część tego samego szablonu obsługuje wczytywanie danych z sensorów:
<!-- Stan ładowania -->
<div v-if="isLoading" class="loader" style="color: #00b4d8;">
Ładowanie danych z sensorów...
</div>
<div v-else-if="error" class="error" style="color: #ff4444;">
{{ error }}
</div>
<div v-else class="content" style="color: #00ff88;">
{{ data }}
</div>
</div>
</template>Kolejność ma znaczenie: najpierw ładowanie, potem błąd, na końcu dane. Całość napędzają cztery refy:
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const filter = ref('all')
const isLoading = ref(false)
const error = ref(null)
const data = ref('All systems nominal')
</script>Ustaw isLoading.value = true, a zamiast danych pojawi się komunikat ładowania. W następnej lekcji zobaczysz v-for i dowiesz się, dlaczego nie łączy się go z v-if na jednym elemencie.
Zapamiętaj: v-if otwiera i zamyka właz modułu, więc element znika z DOM, a v-show tylko zaciąga zasłonę, pod którą element dalej czeka.
Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'
const oxygenLevel = ref(95)
const temperature = ref(-55)
const solarStorm = ref(false)
const crewStatus = ref('all-safe')
const showWarnings = ref(true)
const alertType = computed(() => {
if (oxygenLevel.value < 50) return 'critical'
if (oxygenLevel.value < 80) return 'warning'
return 'safe'
})
function simulateStorm() {
solarStorm.value = true
oxygenLevel.value = 45
temperature.value = -80
crewStatus.value = 'emergency'
}
function normalizeConditions() {
solarStorm.value = false
oxygenLevel.value = 95
temperature.value = -55
crewStatus.value = 'all-safe'
}
function adjustOxygen(value) {
oxygenLevel.value = Math.max(0, Math.min(100, oxygenLevel.value + value))
}
</script>
<template>
<div class="conditions-monitor">
<h1>Monitor Warunków - Baza NOVA na Marsie</h1>
<!-- v-if, v-else-if, v-else -->
<div class="alert-section">
<div v-if="alertType === 'critical'" class="alert alert-critical">
ALARM KRYTYCZNY! Poziom tlenu poniżej bezpiecznego poziomu!
</div>
<div v-else-if="alertType === 'warning'" class="alert alert-warning">
OSTRZEŻENIE: Poziom tlenu spadł poniżej normy.
</div>
<div v-else class="alert alert-safe">
Wszystkie systemy działają prawidłowo.
</div>
</div>
<!-- v-show vs v-if -->
<div class="info-panel">
<h2>Różnica między v-if a v-show</h2>
<button @click="showWarnings = !showWarnings" class="btn btn-toggle">
Przełącz ostrzeżenia (v-show)
</button>
<!-- v-show: element pozostaje w DOM, tylko ukryty przez CSS -->
<div v-show="showWarnings" class="warning-box">
<p>To ostrzeżenie jest kontrolowane przez v-show</p>
<p>Element pozostaje w DOM, ale jest ukryty przez display: none</p>
</div>
<!-- v-if: element jest usuwany/dodawany z DOM -->
<div v-if="showWarnings" class="warning-box">
<p>To ostrzeżenie jest kontrolowane przez v-if</p>
<p>Element jest całkowicie usuwany/dodawany z DOM</p>
</div>
</div>
<div class="status-grid">
<!-- Renderowanie warunkowe statusu burzy -->
<div class="status-card" :class="{ 'storm-active': solarStorm }">
<h3>Burza Słoneczna</h3>
<div v-if="solarStorm" class="storm-warning">
<p class="storm-icon">!!!</p>
<p>AKTYWNA BURZA SŁONECZNA</p>
<p>Wszystkie zewnętrzne operacje wstrzymane</p>
</div>
<div v-else class="storm-calm">
<p class="calm-icon">OK</p>
<p>Warunki stabilne</p>
</div>
</div>
<!-- Status załogi z kilkoma warunkami -->
<div class="status-card">
<h3>Status Załogi</h3>
<div v-if="crewStatus === 'emergency'" class="crew-emergency">
SYTUACJA AWARYJNA - Wszyscy w schronie
</div>
<div v-else-if="crewStatus === 'alert'" class="crew-alert">
Stan Podwyższonej Gotowości
</div>
<div v-else-if="crewStatus === 'all-safe'" class="crew-safe">
Cała załoga bezpieczna - Rutynowe operacje
</div>
<div v-else class="crew-unknown">
Status nieznany
</div>
</div>
<!-- Kontrola poziomu tlenu -->
<div class="status-card">
<h3>Poziom Tlenu</h3>
<div class="oxygen-display" :class="'oxygen-' + alertType">
{{ oxygenLevel }}%
</div>
<div class="oxygen-controls">
<button @click="adjustOxygen(-10)" class="btn btn-small">-10%</button>
<button @click="adjustOxygen(10)" class="btn btn-small">+10%</button>
</div>
</div>
<!-- Temperatura -->
<div class="status-card">
<h3>Temperatura</h3>
<div class="temp-display">{{ temperature }}°C</div>
<div v-if="temperature < -70" class="temp-warning">
Ekstremalnie niskie temperatury
</div>
</div>
</div>
<div class="controls-section">
<h2>Symulacja Warunków</h2>
<div class="button-group">
<button @click="simulateStorm" class="btn btn-danger">
Symuluj Burzę Słoneczną
</button>
<button @click="normalizeConditions" class="btn btn-success">
Przywróć Normalne Warunki
</button>
</div>
</div>
<div class="info-box">
<h3>Renderowanie warunkowe w Vue</h3>
<ul>
<li><strong>v-if</strong> - Renderuje element tylko gdy warunek jest true (usuwa z DOM)</li>
<li><strong>v-else-if</strong> - Dodatkowe warunki w łańcuchu</li>
<li><strong>v-else</strong> - Domyślny przypadek</li>
<li><strong>v-show</strong> - Zawsze w DOM, ukrywa przez CSS (lepsze dla częstych zmian)</li>
</ul>
</div>
</div>
</template>
<style scoped>
.conditions-monitor {
background: linear-gradient(135deg, #0a0e27 0%, #1a1e3f 100%);
min-height: 100vh;
padding: 2rem;
color: #ffffff;
font-family: 'Courier New', monospace;
}
h1 {
text-align: center;
color: #00ff88;
text-shadow: 0 0 20px rgba(0, 255, 136, 0.5);
margin-bottom: 2rem;
}
.alert-section {
margin-bottom: 2rem;
}
.alert {
padding: 1.5rem;
border-radius: 10px;
font-size: 1.2rem;
font-weight: bold;
text-align: center;
animation: slideIn 0.5s ease;
}
@keyframes slideIn {
from { transform: translateY(-20px); opacity: 0; }
to { transform: translateY(0); opacity: 1; }
}
.alert-critical {
background: rgba(255, 0, 85, 0.2);
border: 3px solid #ff0055;
animation: pulse 1s infinite;
}
.alert-warning {
background: rgba(255, 180, 0, 0.2);
border: 3px solid #ffb400;
}
.alert-safe {
background: rgba(0, 255, 136, 0.2);
border: 3px solid #00ff88;
}
.info-panel {
background: rgba(0, 180, 216, 0.1);
border: 2px solid #00b4d8;
border-radius: 10px;
padding: 1.5rem;
margin-bottom: 2rem;
}
.warning-box {
background: rgba(255, 180, 0, 0.1);
border: 2px solid #ffb400;
border-radius: 5px;
padding: 1rem;
margin-top: 1rem;
}
.status-grid {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(250px, 1fr));
gap: 1.5rem;
margin-bottom: 2rem;
}
.status-card {
background: rgba(0, 255, 136, 0.1);
border: 2px solid #00ff88;
border-radius: 10px;
padding: 1.5rem;
transition: all 0.3s ease;
}
.status-card.storm-active {
border-color: #ff0055;
background: rgba(255, 0, 85, 0.2);
animation: shake 0.5s infinite;
}
@keyframes shake {
0%, 100% { transform: translateX(0); }
25% { transform: translateX(-5px); }
75% { transform: translateX(5px); }
}
.status-card h3 {
color: #00b4d8;
margin-top: 0;
}
.storm-warning, .storm-calm {
text-align: center;
}
.storm-icon {
font-size: 3rem;
margin: 0;
animation: flicker 0.3s infinite;
}
@keyframes flicker {
0%, 100% { opacity: 1; }
50% { opacity: 0.5; }
}
.calm-icon {
font-size: 3rem;
margin: 0;
}
.crew-emergency {
color: #ff0055;
font-weight: bold;
padding: 1rem;
background: rgba(255, 0, 85, 0.2);
border-radius: 5px;
}
.crew-alert {
color: #ffb400;
font-weight: bold;
}
.crew-safe {
color: #00ff88;
font-weight: bold;
}
.oxygen-display {
font-size: 3rem;
text-align: center;
font-weight: bold;
margin: 1rem 0;
}
.oxygen-critical {
color: #ff0055;
animation: pulse 1s infinite;
}
.oxygen-warning {
color: #ffb400;
}
.oxygen-safe {
color: #00ff88;
}
.oxygen-controls {
display: flex;
gap: 1rem;
justify-content: center;
}
.temp-display {
font-size: 2.5rem;
text-align: center;
color: #00b4d8;
margin: 1rem 0;
}
.temp-warning {
color: #00b4d8;
text-align: center;
font-size: 0.9rem;
}
.controls-section {
background: rgba(255, 255, 255, 0.05);
border: 2px solid #00ff88;
border-radius: 10px;
padding: 1.5rem;
margin-bottom: 2rem;
}
.button-group {
display: flex;
gap: 1rem;
justify-content: center;
flex-wrap: wrap;
}
.btn {
padding: 1rem 2rem;
border: none;
border-radius: 5px;
font-size: 1rem;
font-weight: bold;
cursor: pointer;
transition: all 0.3s ease;
font-family: 'Courier New', monospace;
}
.btn-toggle {
background: #00b4d8;
color: #ffffff;
}
.btn-danger {
background: #ff0055;
color: #ffffff;
}
.btn-success {
background: #00ff88;
color: #0a0e27;
}
.btn-small {
padding: 0.5rem 1rem;
font-size: 0.9rem;
background: #00b4d8;
color: #ffffff;
}
.btn:hover {
transform: scale(1.05);
box-shadow: 0 5px 15px rgba(0, 255, 136, 0.4);
}
.info-box {
background: rgba(0, 255, 136, 0.05);
border: 2px solid #00ff88;
border-radius: 10px;
padding: 1.5rem;
}
.info-box h3 {
color: #00ff88;
margin-top: 0;
}
.info-box ul {
list-style: none;
padding: 0;
}
.info-box li {
padding: 0.5rem 0;
color: #ffffff;
border-left: 3px solid #00b4d8;
padding-left: 1rem;
margin: 0.5rem 0;
}
.info-box strong {
color: #00b4d8;
}
</style>Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Jaka jest różnica między v-if a v-show?
2. Kiedy lepiej używać v-show zamiast v-if?
3. Czy można używać v-else-if w Vue?
4. Który fragment kodu poprawnie używa v-if z v-else?
5. Co dzieje się z elementem DOM, gdy warunek v-if jest ustawiony na false?
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Użyj v-if, v-else-if i v-else do warunkowego renderowania statusów systemu.
- Układanie w pionie
Ułóż poprawny łańcuch warunkowy od v-if do v-else:
- Układanie w pionie
Ułóż etapy działania v-if od sprawdzenia warunku do renderowania:
- Klikanie w kolejności
Ułóż składnię: najpierw przycisk przełączający, a pod nim element z v-show:
- Edytor kodu
Użyj v-show i przycisku przełączającego, aby ukrywać i pokazywać sekcję.
Zadania po tej lekcji
- PytanieRóżnica v-if vs v-show
- PytanieKiedy używać v-show
- Zadanie z kodemPraktyka: v-if warunkowe renderowanie
- Ułóż w kolejnościŁańcuch warunkowy v-if
- Pytaniev-else-if dyrektywa
- PytanieSkładnia v-if z v-else
- Ułóż w kolejnościEtapy renderowania warunkowego
- Kliknij w kolejnościSkładnia v-show z toggle
- Zadanie z kodemPraktyka: v-show toggle
- PytanieZachowanie elementu z v-if false