Kurs Vue.js · Moduł 14: Dyrektywy i pluginy

Zaawansowane dyrektywy

2 min czytania ·
W tej lekcji4

W NOVA LAB zaawansowane systemy interfejsów wymagają wyrafinowanych dyrektyw. Poznajmy trzy popularne wzorce: v-click-outside, v-tooltip i v-intersection.

v-click-outside

Wykrywanie kliknięcia poza elementem - idealne do zamykania menu, dropdownów i modali:

const vClickOutside = {
  mounted(el, binding) {
    el._clickOutside = (event) => {
      if (!el.contains(event.target)) {
        binding.value(event)
      }
    }
    document.addEventListener('click', el._clickOutside)
  },
  unmounted(el) {
    document.removeEventListener('click', el._clickOutside)
  }
}

Użycie:

<script setup>
import { ref } from 'vue'

const menuOpen = ref(false)

const vClickOutside = {
  mounted(el, binding) {
    el._clickOutside = (event) => {
      if (!el.contains(event.target)) {
        binding.value(event)
      }
    }
    document.addEventListener('click', el._clickOutside)
  },
  unmounted(el) {
    document.removeEventListener('click', el._clickOutside)
  }
}
</script>

<template>
  <div v-click-outside="() => menuOpen = false">
    <button @click="menuOpen = !menuOpen">Menu</button>
    <ul v-if="menuOpen">
      <li>Opcja 1</li>
      <li>Opcja 2</li>
    </ul>
  </div>
</template>

Ważne: W hooku unmounted usuwamy listener, aby uniknąć wycieku pamięci. Przechowujemy referencję handlera na elemencie (el._clickOutside).

v-tooltip

Prosty tooltip wyświetlany po najechaniu myszką:

const vTooltip = {
  mounted(el, binding) {
    const tooltip = document.createElement('div')
    tooltip.className = 'v-tooltip'
    tooltip.textContent = binding.value
    tooltip.style.cssText = `
      position: absolute; background: #333; color: white;
      padding: 6px 12px; border-radius: 6px; font-size: 12px;
      pointer-events: none; opacity: 0; transition: opacity 0.2s;
      z-index: 9999;
    `

    el.style.position = 'relative'
    el.appendChild(tooltip)

    el._showTooltip = () => { tooltip.style.opacity = '1' }
    el._hideTooltip = () => { tooltip.style.opacity = '0' }

    el.addEventListener('mouseenter', el._showTooltip)
    el.addEventListener('mouseleave', el._hideTooltip)
  },
  updated(el, binding) {
    const tooltip = el.querySelector('.v-tooltip')
    if (tooltip) tooltip.textContent = binding.value
  },
  unmounted(el) {
    el.removeEventListener('mouseenter', el._showTooltip)
    el.removeEventListener('mouseleave', el._hideTooltip)
  }
}

v-intersection (Intersection Observer)

Wykrywanie, kiedy element pojawia się w widoku - idealne do lazy loadingu i animacji wejścia:

const vIntersection = {
  mounted(el, binding) {
    const observer = new IntersectionObserver(
      (entries) => {
        entries.forEach(entry => {
          if (entry.isIntersecting) {
            binding.value(entry)
            if (binding.modifiers.once) {
              observer.unobserve(el)
            }
          }
        })
      },
      { threshold: binding.arg ? parseFloat(binding.arg) : 0.1 }
    )

    el._observer = observer
    observer.observe(el)
  },
  unmounted(el) {
    if (el._observer) {
      el._observer.disconnect()
    }
  }
}

Użycie:

<template>
  <div v-intersection.once="onVisible">
    Pokaże się, gdy element będzie widoczny
  </div>
</template>

Cleanup - złota zasada dyrektyw

Każdy listener, observer, timer dodany w mounted MUSI być usunięty w unmounted. Inaczej powstają wycieki pamięci.

Wzorzec:

  1. W mounted - dodaj handler i zapisz referencję na el
  2. W unmounted - usuń handler używając zapisanej referencji
Kod do tej lekcji: App.vue
<script setup>
import { ref } from 'vue'

// v-click-outside
const vClickOutside = {
  mounted(el, binding) {
    el._clickOutside = (event) => {
      if (!el.contains(event.target)) {
        binding.value(event)
      }
    }
    document.addEventListener('click', el._clickOutside)
  },
  unmounted(el) {
    document.removeEventListener('click', el._clickOutside)
  }
}

// v-tooltip (uproszczony)
const vTooltip = {
  mounted(el, binding) {
    el.style.position = 'relative'
    el.style.cursor = 'pointer'
    const tip = document.createElement('span')
    tip.textContent = binding.value
    tip.style.cssText =
      'position:absolute;bottom:110%;left:50%;transform:translateX(-50%);' +
      'background:#333;color:#00ff88;padding:4px 10px;border-radius:4px;' +
      'font-size:12px;white-space:nowrap;opacity:0;transition:opacity 0.2s;' +
      'pointer-events:none;z-index:100;'
    el.appendChild(tip)
    el._tipShow = () => { tip.style.opacity = '1' }
    el._tipHide = () => { tip.style.opacity = '0' }
    el.addEventListener('mouseenter', el._tipShow)
    el.addEventListener('mouseleave', el._tipHide)
  },
  unmounted(el) {
    el.removeEventListener('mouseenter', el._tipShow)
    el.removeEventListener('mouseleave', el._tipHide)
  }
}

const menuOpen = ref(false)
const items = ref([
  { id: 1, visible: false, label: 'Panel nawigacji' },
  { id: 2, visible: false, label: 'Panel diagnostyki' },
  { id: 3, visible: false, label: 'Panel komunikacji' }
])
</script>

<template>
  <div class="nova-lab">
    <h1>Zaawansowane dyrektywy</h1>

    <section class="section">
      <h2>v-click-outside</h2>
      <div v-click-outside="() => menuOpen = false" class="menu-wrapper">
        <button @click.stop="menuOpen = !menuOpen" class="btn">
          {{ menuOpen ? 'Zamknij menu' : 'Otworz menu' }}
        </button>
        <ul v-if="menuOpen" class="dropdown">
          <li>Nawigacja</li>
          <li>Diagnostyka</li>
          <li>Komunikacja</li>
          <li>Systemy</li>
        </ul>
      </div>
      <p class="hint">Kliknij poza menu, aby je zamknac</p>
    </section>

    <section class="section">
      <h2>v-tooltip</h2>
      <div class="tooltip-row">
        <button v-tooltip="'Otworz panel nawigacji'" class="btn">NAV</button>
        <button v-tooltip="'Diagnostyka systemow'" class="btn cyan">DIAG</button>
        <button v-tooltip="'System komunikacji'" class="btn red">COM</button>
      </div>
      <p class="hint">Najedz myszka na przyciski</p>
    </section>

    <section class="section">
      <h2>Cleanup - zlota zasada</h2>
      <p>Kazdy listener dodany w mounted() MUSI byc usuniety w unmounted().</p>
      <p>Wzorzec: zapisz referencje na el (np. el._handler), usun w unmounted.</p>
    </section>
  </div>
</template>

<style scoped>
.nova-lab {
  background: #0a0e27;
  color: #c0c0c0;
  min-height: 100vh;
  padding: 20px;
  font-family: monospace;
}
h1 { color: #00ff88; margin-bottom: 20px; }
h2 { color: #00b4d8; font-size: 16px; margin-bottom: 10px; }
.section {
  background: rgba(0, 180, 216, 0.05);
  border: 1px solid rgba(0, 180, 216, 0.2);
  padding: 15px;
  border-radius: 8px;
  margin-bottom: 15px;
}
.btn {
  background: rgba(0, 255, 136, 0.15);
  color: #00ff88;
  border: 1px solid #00ff88;
  padding: 8px 16px;
  border-radius: 6px;
  cursor: pointer;
  font-family: monospace;
}
.btn.cyan { color: #00b4d8; border-color: #00b4d8; background: rgba(0,180,216,0.15); }
.btn.red { color: #e74c3c; border-color: #e74c3c; background: rgba(231,76,60,0.15); }
.menu-wrapper { position: relative; display: inline-block; }
.dropdown {
  position: absolute; top: 100%; left: 0;
  background: #1a1e37; border: 1px solid #00ff88;
  border-radius: 6px; list-style: none;
  padding: 0; margin: 4px 0; min-width: 160px; z-index: 10;
}
.dropdown li {
  padding: 8px 16px; cursor: pointer;
}
.dropdown li:hover { background: rgba(0,255,136,0.1); }
.tooltip-row { display: flex; gap: 12px; }
.hint { color: #666; font-size: 12px; margin-top: 8px; }
</style>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Gdzie należy dodać event listener w dyrektywie v-click-outside?

  2. 2. Dlaczego należy usuwać event listenery w hooku unmounted?

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Dodaj listener na document w mounted, sprawdzaj el.contains(event.target), usuń w unmounted.

  • Układanie w pionie

    Ułóż kroki wzorca cleanup dyrektywy w poprawnej kolejności:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż warunek sprawdzający, czy kliknięto poza elementem:

  • Edytor kodu

    Stwórz dyrektywę, która dodaje tooltip do elementu po najechaniu myszką.

  1. PytanieDyrektywa v-click-outside
  2. PytanieCleanup w dyrektywach
  3. Zadanie z kodemPraktyka: v-click-outside
  4. Ułóż w kolejnościWzorzec cleanup dyrektywy
  5. Kliknij w kolejnościSprawdzanie kliknięcia poza elementem
  6. Zadanie z kodemPraktyka: Dyrektywa z tooltipem

Przydatne artykuły