Kurs Vue.js · Moduł 1: Vue i Vite

Single File Components - Moduły Systemu

5 min czytania ·
W tej lekcji5

W NOVA LAB każdy moduł statku jest samodzielną jednostką - ma własne zasilanie, logikę i obudowę. Tak samo Vue Single File Component łączy template, script i style w jednym pliku.

Na klasycznej stronie wygląd panelu leży w pliku HTML, jego zachowanie w pliku JavaScript, a kolory w arkuszu CSS. Żeby poprawić jeden wskaźnik, skaczesz między trzema plikami, a reguła CSS napisana dla jednego panelu potrafi niechcący przemalować drugi. Single File Component, w skrócie SFC, zamyka cały moduł w jednym pliku z rozszerzeniem .vue.

Anatomia Modułu .vue

Przeglądarka nie potrafi otworzyć takiego pliku - plugin Vue skonfigurowany w silniku Vite kompiluje go do zwykłego JavaScriptu i CSS. Rozłożymy teraz na części panel podtrzymywania życia. Trzy bloki kodu poniżej stoją w jednym pliku, jeden pod drugim.

Trzy Sekcje Modułu

1. <template> - Interfejs Użytkownika

  • Definiuje co widzi astronauta
  • Używa składni Vue (dyrektywy, interpolacja)
  • Musi być przejrzysty - w sytuacji kryzysowej nie ma czasu na szukanie

Pierwsza sekcja to szablon: zwykły HTML wzbogacony o składnię Vue, czyli wąsy i atrybuty specjalne poprzedzone dwukropkiem albo małpą:

<template>
  <!-- INTERFEJS - co widzi astronauta -->
  <div class="life-support-panel">
    <h1>{{ systemName }}</h1>
    <p>Poziom tlenu: {{ oxygenLevel }}%</p>
    <div class="status" :class="statusClass">{{ status }}</div>
  </div>
</template>

Wąsy wyświetlają nazwę systemu, poziom tlenu i status, a zapis :class="statusClass" podpina pod element klasę wyliczaną w skrypcie - dokładnie omówimy go w następnej lekcji. Znaczniki <div>, <h1> i <p> to wciąż ten sam HTML, który znasz z pierwszego świata.

2. <script setup> - Logika Systemu

  • Nowoczesna składnia Composition API
  • Zmienne, funkcje i importy z najwyższego poziomu są od razu dostępne w szablonie
  • Reaktywność z Vue

Druga sekcja przechowuje dane i logikę. Oprócz znanego już ref() pojawia się w niej funkcja computed(), którą również importujemy z pakietu vue:

<script setup>
// LOGIKA - jak działa system
import { ref, computed } from 'vue'

const systemName = ref('System Podtrzymywania Życia')
const oxygenLevel = ref(98.5)

const status = computed(() =>
  oxygenLevel.value > 90 ? 'OPTYMALNY' : 'OSTRZEŻENIE'
)

const statusClass = computed(() =>
  oxygenLevel.value > 90 ? 'status-ok' : 'status-warning'
)
</script>

Funkcja computed() tworzy wartość wyliczaną. Przekazujesz jej funkcję strzałkową, a Vue zapamiętuje wynik i przelicza go sam, gdy zmieni się oxygenLevel. Poziom tlenu pozostaje zwykłym kontenerem ref - status go nie modyfikuje, tylko z niego wynika. W skrypcie wynik odczytasz jako status.value, a w szablonie wystarczy {{ status }}.

3. <style scoped> - Wygląd Panelu

  • CSS specyficzny dla modułu
  • scoped izoluje style - jeden moduł nie psuje drugiego
  • Ciemne tło, jasne akcenty - standard kosmiczny

Trzecia sekcja opisuje wygląd panelu. Atrybut scoped sprawia, że zapisane tu reguły obowiązują wyłącznie w tym komponencie:

<style scoped>
/* WYGLĄD - jak wygląda panel */
.life-support-panel {
  background: #0a1628;
  border: 2px solid #00ff88;
  border-radius: 8px;
  padding: 1.5rem;
  color: #e0e0e0;
}

.status-ok { color: #00ff88; }
.status-warning { color: #ffaa00; }
</style>

Vue dodaje elementom komponentu unikalny atrybut w rodzaju data-v-7ba5bd90 i dopisuje go do selektorów, więc klasa .status-ok z innego modułu nie zderzy się z tą. Bez scoped te same reguły działałyby na całej stronie.

Kolejność Sekcji

Vue nie narzuca kolejności bloków. Oficjalny przewodnik stylu zaleca tylko, żeby była spójna w całym projekcie, a <style> stał na końcu - dlatego kreator create-vue stawia <script setup> na górze, a wiele zespołów zaczyna od <template>. W NOVA LAB piszemy w kolejności <template>, <script setup>, <style scoped>: najpierw to, co widzi astronauta, potem okablowanie, na końcu obudowa. Plik może mieć najwyżej jeden <template> i jeden <script setup>, za to bloków <style> dowolnie wiele.

Funkcja pod Przyciskiem

Moduł z samymi odczytami to dopiero połowa systemu. W <script setup> możesz też zadeklarować zwykłą funkcję, a w szablonie podpiąć ją pod przycisk atrybutem @click. Zobacz to na module chłodzenia reaktora:

<template>
  <p>Temperatura reaktora: {{ reactorTemp }}°C</p>
  <p>Stan: {{ coolingStatus }}</p>
  <button @click="coolDown">Schłodź o 5°C</button>
</template>

<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'

const reactorTemp = ref(95)

const coolingStatus = computed(() => {
  if (reactorTemp.value >= 90) return 'KRYTYCZNY'
  if (reactorTemp.value >= 70) return 'PRZEGRZANIE'
  return 'W NORMIE'
})

function coolDown() {
  reactorTemp.value -= 5
}
</script>

Kliknięcie uruchamia coolDown, która obniża temperaturę przez .value. Vue zauważa zmianę, computed przelicza stan, a oba akapity odświeżają się same. Funkcja strzałkowa w computed może mieć klamry i kilka instrukcji if - zwracany jest pierwszy pasujący wynik. Obsługę zdarzeń rozbierzemy dokładnie w następnej lekcji.

<script setup> vs stara składnia

Composition API ma dwie formy zapisu. Starsza wymaga eksportu obiektu z funkcją setup(), która na końcu musi zwrócić wszystko, czego używa szablon:

<!-- PROTOKÓŁ NOWY (zalecany) -->
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const pressure = ref(101.3)
</script>

<!-- STARY PROTOKÓŁ (legacy) -->
<script>
import { ref } from 'vue'
export default {
  setup() {
    const pressure = ref(101.3)
    return { pressure }
  }
}
</script>

<script setup> to cukier składniowy, który kompilator zamienia właśnie na funkcję setup(), więc zmienne nie wymagają ręcznego return. Starsza forma nie została usunięta i spotkasz ją w starszych projektach. W NOVA LAB używamy wyłącznie nowego protokołu - jest krótszy, szybszy w działaniu i lepiej współpracuje z TypeScriptem - i to polecam Ci od pierwszego pliku.

W edytorze poniżej App.vue wyświetla trzy karty SystemCard. Otwórz plik components/SystemCard.vue i odszukaj w nim wszystkie trzy sekcje. Karta dostaje dane przez defineProps - ten kanał komunikacji poznasz w Stacji Komunikacji.

Zapamiętaj: plik .vue to kompletny moduł stacji - szablon jest panelem, <script setup> okablowaniem, a <style scoped> obudową, która nie przepuszcza stylów do sąsiadów.

Kod do tej lekcji: src/App.vue
<template>
  <div class="nova-lab">
    <h1>Single File Components (SFC)</h1>

    <section class="sfc-demo">
      <h2>Struktura komponentu .vue</h2>
      <div class="structure">
        <div class="part template">
          <h3>&lt;template&gt;</h3>
          <p>HTML struktura komponentu</p>
        </div>
        <div class="part script">
          <h3>&lt;script setup&gt;</h3>
          <p>Logika JavaScript/TypeScript</p>
        </div>
        <div class="part style">
          <h3>&lt;style scoped&gt;</h3>
          <p>Style CSS tylko dla tego komponentu</p>
        </div>
      </div>
    </section>

    <section class="example">
      <h2>Przykład: Karta Systemu</h2>
      <SystemCard
        name="Generator Tlenu Alpha"
        status="operational"
        :power="85"
      />
      <SystemCard
        name="Recykler Wody Beta"
        status="warning"
        :power="45"
      />
      <SystemCard
        name="Reaktor Plazmowy"
        status="critical"
        :power="12"
      />
    </section>
  </div>
</template>

<script setup>
import SystemCard from './components/SystemCard.vue'
</script>

<style>
.nova-lab {
  min-height: 100vh;
  background: #0a0e27;
  color: #e0e0e0;
  padding: 2rem;
  font-family: system-ui, sans-serif;
}

h1 {
  color: #00ff88;
  text-align: center;
}

section {
  background: rgba(26, 30, 55, 0.8);
  border: 1px solid #00b4d8;
  border-radius: 12px;
  padding: 1.5rem;
  margin: 1.5rem auto;
  max-width: 800px;
}

h2 {
  color: #00b4d8;
  margin-top: 0;
}

.structure {
  display: flex;
  flex-direction: column;
  gap: 1rem;
}

.part {
  padding: 1rem;
  border-radius: 8px;
}

.part h3 {
  margin: 0 0 0.5rem 0;
  font-family: monospace;
}

.part p {
  margin: 0;
  font-size: 0.9rem;
}

.template { background: rgba(0, 255, 136, 0.2); border-left: 4px solid #00ff88; }
.script { background: rgba(0, 180, 216, 0.2); border-left: 4px solid #00b4d8; }
.style { background: rgba(255, 170, 0, 0.2); border-left: 4px solid #ffaa00; }

.example {
  display: flex;
  flex-direction: column;
  gap: 1rem;
}
</style>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Co to jest SFC (Single File Component) w Vue.js?

  2. 2. Z jakich trzech sekcji składa się plik .vue?

  3. 3. Co robi atrybut 'scoped' w sekcji <style scoped>?

Zadania praktyczne w grze

  • Edytor kodu

    Uzupełnij Single File Component z sekcją template (nagłówek h1), script setup (zmienna ref) i style scoped.

  • Układanie w pionie

    Ułóż sekcje pliku .vue w kolejności stosowanej w NOVA LAB:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż poprawną strukturę sekcji script setup z reaktywną zmienną:

  • Edytor kodu

    Stwórz komponent panelu systemu z template wyświetlającym dane, script setup z ref() i computed(), oraz style scoped.

  1. PytanieCzym jest SFC?
  2. PytanieSekcje pliku .vue
  3. Zadanie z kodemPraktyka: Tworzenie SFC
  4. Ułóż w kolejnościKolejność sekcji w SFC
  5. Kliknij w kolejnościSkładnia script setup
  6. PytanieAtrybut scoped w style
  7. Zadanie z kodemPraktyka: Komponent z wieloma sekcjami

Przydatne artykuły