Kurs Vue.js · Moduł 1: Vue i Vite
Single File Components - Moduły Systemu
W tej lekcji5
W NOVA LAB każdy moduł statku jest samodzielną jednostką - ma własne zasilanie, logikę i obudowę. Tak samo Vue Single File Component łączy template, script i style w jednym pliku.
Na klasycznej stronie wygląd panelu leży w pliku HTML, jego zachowanie w pliku JavaScript, a kolory w arkuszu CSS. Żeby poprawić jeden wskaźnik, skaczesz między trzema plikami, a reguła CSS napisana dla jednego panelu potrafi niechcący przemalować drugi. Single File Component, w skrócie SFC, zamyka cały moduł w jednym pliku z rozszerzeniem .vue.
Anatomia Modułu .vue
Przeglądarka nie potrafi otworzyć takiego pliku - plugin Vue skonfigurowany w silniku Vite kompiluje go do zwykłego JavaScriptu i CSS. Rozłożymy teraz na części panel podtrzymywania życia. Trzy bloki kodu poniżej stoją w jednym pliku, jeden pod drugim.
Trzy Sekcje Modułu
1. <template> - Interfejs Użytkownika
- Definiuje co widzi astronauta
- Używa składni Vue (dyrektywy, interpolacja)
- Musi być przejrzysty - w sytuacji kryzysowej nie ma czasu na szukanie
Pierwsza sekcja to szablon: zwykły HTML wzbogacony o składnię Vue, czyli wąsy i atrybuty specjalne poprzedzone dwukropkiem albo małpą:
<template>
<!-- INTERFEJS - co widzi astronauta -->
<div class="life-support-panel">
<h1>{{ systemName }}</h1>
<p>Poziom tlenu: {{ oxygenLevel }}%</p>
<div class="status" :class="statusClass">{{ status }}</div>
</div>
</template>Wąsy wyświetlają nazwę systemu, poziom tlenu i status, a zapis :class="statusClass" podpina pod element klasę wyliczaną w skrypcie - dokładnie omówimy go w następnej lekcji. Znaczniki <div>, <h1> i <p> to wciąż ten sam HTML, który znasz z pierwszego świata.
2. <script setup> - Logika Systemu
- Nowoczesna składnia Composition API
- Zmienne, funkcje i importy z najwyższego poziomu są od razu dostępne w szablonie
- Reaktywność z Vue
Druga sekcja przechowuje dane i logikę. Oprócz znanego już ref() pojawia się w niej funkcja computed(), którą również importujemy z pakietu vue:
<script setup>
// LOGIKA - jak działa system
import { ref, computed } from 'vue'
const systemName = ref('System Podtrzymywania Życia')
const oxygenLevel = ref(98.5)
const status = computed(() =>
oxygenLevel.value > 90 ? 'OPTYMALNY' : 'OSTRZEŻENIE'
)
const statusClass = computed(() =>
oxygenLevel.value > 90 ? 'status-ok' : 'status-warning'
)
</script>Funkcja computed() tworzy wartość wyliczaną. Przekazujesz jej funkcję strzałkową, a Vue zapamiętuje wynik i przelicza go sam, gdy zmieni się oxygenLevel. Poziom tlenu pozostaje zwykłym kontenerem ref - status go nie modyfikuje, tylko z niego wynika. W skrypcie wynik odczytasz jako status.value, a w szablonie wystarczy {{ status }}.
3. <style scoped> - Wygląd Panelu
- CSS specyficzny dla modułu
scopedizoluje style - jeden moduł nie psuje drugiego- Ciemne tło, jasne akcenty - standard kosmiczny
Trzecia sekcja opisuje wygląd panelu. Atrybut scoped sprawia, że zapisane tu reguły obowiązują wyłącznie w tym komponencie:
<style scoped>
/* WYGLĄD - jak wygląda panel */
.life-support-panel {
background: #0a1628;
border: 2px solid #00ff88;
border-radius: 8px;
padding: 1.5rem;
color: #e0e0e0;
}
.status-ok { color: #00ff88; }
.status-warning { color: #ffaa00; }
</style>Vue dodaje elementom komponentu unikalny atrybut w rodzaju data-v-7ba5bd90 i dopisuje go do selektorów, więc klasa .status-ok z innego modułu nie zderzy się z tą. Bez scoped te same reguły działałyby na całej stronie.
Kolejność Sekcji
Vue nie narzuca kolejności bloków. Oficjalny przewodnik stylu zaleca tylko, żeby była spójna w całym projekcie, a <style> stał na końcu - dlatego kreator create-vue stawia <script setup> na górze, a wiele zespołów zaczyna od <template>. W NOVA LAB piszemy w kolejności <template>, <script setup>, <style scoped>: najpierw to, co widzi astronauta, potem okablowanie, na końcu obudowa. Plik może mieć najwyżej jeden <template> i jeden <script setup>, za to bloków <style> dowolnie wiele.
Funkcja pod Przyciskiem
Moduł z samymi odczytami to dopiero połowa systemu. W <script setup> możesz też zadeklarować zwykłą funkcję, a w szablonie podpiąć ją pod przycisk atrybutem @click. Zobacz to na module chłodzenia reaktora:
<template>
<p>Temperatura reaktora: {{ reactorTemp }}°C</p>
<p>Stan: {{ coolingStatus }}</p>
<button @click="coolDown">Schłodź o 5°C</button>
</template>
<script setup>
import { ref, computed } from 'vue'
const reactorTemp = ref(95)
const coolingStatus = computed(() => {
if (reactorTemp.value >= 90) return 'KRYTYCZNY'
if (reactorTemp.value >= 70) return 'PRZEGRZANIE'
return 'W NORMIE'
})
function coolDown() {
reactorTemp.value -= 5
}
</script>Kliknięcie uruchamia coolDown, która obniża temperaturę przez .value. Vue zauważa zmianę, computed przelicza stan, a oba akapity odświeżają się same. Funkcja strzałkowa w computed może mieć klamry i kilka instrukcji if - zwracany jest pierwszy pasujący wynik. Obsługę zdarzeń rozbierzemy dokładnie w następnej lekcji.
<script setup> vs stara składnia
Composition API ma dwie formy zapisu. Starsza wymaga eksportu obiektu z funkcją setup(), która na końcu musi zwrócić wszystko, czego używa szablon:
<!-- PROTOKÓŁ NOWY (zalecany) -->
<script setup>
import { ref } from 'vue'
const pressure = ref(101.3)
</script>
<!-- STARY PROTOKÓŁ (legacy) -->
<script>
import { ref } from 'vue'
export default {
setup() {
const pressure = ref(101.3)
return { pressure }
}
}
</script><script setup> to cukier składniowy, który kompilator zamienia właśnie na funkcję setup(), więc zmienne nie wymagają ręcznego return. Starsza forma nie została usunięta i spotkasz ją w starszych projektach. W NOVA LAB używamy wyłącznie nowego protokołu - jest krótszy, szybszy w działaniu i lepiej współpracuje z TypeScriptem - i to polecam Ci od pierwszego pliku.
W edytorze poniżej App.vue wyświetla trzy karty SystemCard. Otwórz plik components/SystemCard.vue i odszukaj w nim wszystkie trzy sekcje. Karta dostaje dane przez defineProps - ten kanał komunikacji poznasz w Stacji Komunikacji.
Zapamiętaj: plik .vue to kompletny moduł stacji - szablon jest panelem, <script setup> okablowaniem, a <style scoped> obudową, która nie przepuszcza stylów do sąsiadów.
Kod do tej lekcji: src/App.vue
<template>
<div class="nova-lab">
<h1>Single File Components (SFC)</h1>
<section class="sfc-demo">
<h2>Struktura komponentu .vue</h2>
<div class="structure">
<div class="part template">
<h3><template></h3>
<p>HTML struktura komponentu</p>
</div>
<div class="part script">
<h3><script setup></h3>
<p>Logika JavaScript/TypeScript</p>
</div>
<div class="part style">
<h3><style scoped></h3>
<p>Style CSS tylko dla tego komponentu</p>
</div>
</div>
</section>
<section class="example">
<h2>Przykład: Karta Systemu</h2>
<SystemCard
name="Generator Tlenu Alpha"
status="operational"
:power="85"
/>
<SystemCard
name="Recykler Wody Beta"
status="warning"
:power="45"
/>
<SystemCard
name="Reaktor Plazmowy"
status="critical"
:power="12"
/>
</section>
</div>
</template>
<script setup>
import SystemCard from './components/SystemCard.vue'
</script>
<style>
.nova-lab {
min-height: 100vh;
background: #0a0e27;
color: #e0e0e0;
padding: 2rem;
font-family: system-ui, sans-serif;
}
h1 {
color: #00ff88;
text-align: center;
}
section {
background: rgba(26, 30, 55, 0.8);
border: 1px solid #00b4d8;
border-radius: 12px;
padding: 1.5rem;
margin: 1.5rem auto;
max-width: 800px;
}
h2 {
color: #00b4d8;
margin-top: 0;
}
.structure {
display: flex;
flex-direction: column;
gap: 1rem;
}
.part {
padding: 1rem;
border-radius: 8px;
}
.part h3 {
margin: 0 0 0.5rem 0;
font-family: monospace;
}
.part p {
margin: 0;
font-size: 0.9rem;
}
.template { background: rgba(0, 255, 136, 0.2); border-left: 4px solid #00ff88; }
.script { background: rgba(0, 180, 216, 0.2); border-left: 4px solid #00b4d8; }
.style { background: rgba(255, 170, 0, 0.2); border-left: 4px solid #ffaa00; }
.example {
display: flex;
flex-direction: column;
gap: 1rem;
}
</style>Hasła z dokumentacji w tej lekcji
Widzisz błąd w tej lekcji?
Sprawdź się
Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.
1. Co to jest SFC (Single File Component) w Vue.js?
2. Z jakich trzech sekcji składa się plik .vue?
3. Co robi atrybut 'scoped' w sekcji <style scoped>?
Zadania praktyczne w grze
- Edytor kodu
Uzupełnij Single File Component z sekcją template (nagłówek h1), script setup (zmienna ref) i style scoped.
- Układanie w pionie
Ułóż sekcje pliku .vue w kolejności stosowanej w NOVA LAB:
- Klikanie w kolejności
Ułóż poprawną strukturę sekcji script setup z reaktywną zmienną:
- Edytor kodu
Stwórz komponent panelu systemu z template wyświetlającym dane, script setup z ref() i computed(), oraz style scoped.