Kurs HTML i CSS · Moduł 9: Nowoczesny CSS

Nowoczesne funkcje CSS - część 2

6 min czytania ·
W tej lekcji4

Karuzela zdjęć, która zatrzymuje się dokładnie na kolejnym obrazie, formularz w barwach marki, jaśniejszy wariant złotego koloru na hover: jeszcze niedawno każde z tych zadań oznaczało bibliotekę JavaScript albo ręczne liczenie odcieni. W drugiej części naszej podróży po nowoczesnym CSS odkryjemy kolejne potężne narzędzia: scroll-snap, @supports, accent-color i color-mix(). Każde z nich rozwiązuje problem, który wcześniej wymagał JavaScriptu lub skomplikowanych obejść, tak jak odkrycia archeologów w Egipcie ujawniają coraz bardziej zaawansowane techniki starożytnych budowniczych.

Scroll Snap - przyciąganie podczas przewijania

Scroll Snap to mechanizm CSS, który pozwala tworzyć efekt przyciągania elementów do określonych punktów podczas przewijania. Dzięki niemu możesz stworzyć karuzele, galerie i sekcje full-page bez użycia JavaScriptu.

Wyobraź sobie korytarz w piramidzie z kolejnymi komorami: scroll-snap sprawia, że widok automatycznie zatrzymuje się na każdej komorze. Potrzebujesz dwóch właściwości: scroll-snap-type na kontenerze, który się przewija, i scroll-snap-align na jego dzieciach:

/* Kontener z scroll-snap */
.gallery {
  display: flex;
  overflow-x: auto;
  scroll-snap-type: x mandatory;
  /* mandatory - zawsze przyciąga do najbliższego punktu */
  /* proximity - przyciąga tylko blisko punktu */
  gap: 1rem;
}

/* Każdy element przyciąga do początku */
.gallery-item {
  scroll-snap-align: start;
  /* Opcje: start, center, end */
  flex-shrink: 0;
  width: 300px;
}

/* Sekcje full-page z pionowym snap */
.fullpage-container {
  height: 100vh;
  overflow-y: auto;
  scroll-snap-type: y mandatory;
}

.fullpage-section {
  height: 100vh;
  scroll-snap-align: start;
  display: flex;
  align-items: center;
  justify-content: center;
}

/* Scroll padding - offset dla fixed headers */
.container {
  scroll-snap-type: y mandatory;
  scroll-padding-top: 80px;
  /* Uwzględnia wysokość nagłówka */
}

Zapis scroll-snap-type: x mandatory oznacza przewijanie w poziomie i obowiązkowe zatrzymanie na punkcie, a scroll-snap-align: start ustawia ten punkt na początku każdego elementu. Sam kontener musi się przewijać, dlatego ma overflow-x: auto. Polecam Ci proximity przy długich treściach bo mandatory zawsze wymusza zatrzymanie na punkcie, a przy długich lub nierównych sekcjach przeszkadza w swobodnym czytaniu.

@supports - wykrywanie możliwości przeglądarki

Reguła @supports (zwana też feature queries) pozwala sprawdzić, czy przeglądarka obsługuje daną właściwość CSS, zanim ją zastosujesz. To narzędzie do progressive enhancement, czyli budowania doświadczenia od podstaw i dodawania zaawansowanych funkcji tam, gdzie są dostępne.

To jak testowanie wytrzymałości materiału przed budową: starożytni Egipcjanie też sprawdzali kamień, zanim użyli go do budowy piramidy. Składnia to @supports, warunek w nawiasie i blok stylów:

/* Podstawowe użycie @supports */
.layout {
  display: block; /* Fallback */
}

@supports (display: grid) {
  .layout {
    display: grid;
    grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(250px, 1fr));
    gap: 1rem;
  }
}

/* Sprawdzanie Container Queries */
@supports (container-type: inline-size) {
  .card-wrapper {
    container-type: inline-size;
  }

  @container (min-width: 400px) {
    .card {
      flex-direction: row;
    }
  }
}

/* Negacja - jeśli NIE obsługuje */
@supports not (aspect-ratio: 1 / 1) {
  .square {
    padding-top: 100%; /* Stary hack na proporcje */
    height: 0;
  }
}

/* Łączenie warunków */
@supports (display: grid) and (gap: 1rem) {
  .modern-grid {
    display: grid;
    gap: 1rem;
  }
}

Warunki łączysz słowami not, and i or, a funkcją selector() sprawdzisz nawet obsługę selektora, na przykład @supports selector(:has(a)). Przykład z aspect-ratio: 1 / 1 przypomina właściwość z części pierwszej, która wymusza proporcje, na przykład aspect-ratio: 16 / 9. Nowości wdrażaj zawsze w tej samej kolejności: sprawdź wsparcie na caniuse.com, napisz fallback, dodaj nowoczesną wersję w @supports i przetestuj w kilku przeglądarkach.

accent-color - stylowanie kontrolek formularza

Właściwość accent-color pozwala na zmianę koloru akcentu w natywnych kontrolkach formularza, takich jak checkboxy, radio buttony, range slidery i paski postępu. Wcześniej stylowanie tych elementów wymagało całkowitego nadpisania ich wyglądu, a teraz wystarczy jedna linia:

/* Globalny kolor akcentu */
:root {
  accent-color: #d4af37; /* Złoty jak egipskie ozdoby */
}

/* Konkretne kontrolki */
input[type="checkbox"] {
  accent-color: #c9a66b;
  width: 20px;
  height: 20px;
}

input[type="radio"] {
  accent-color: #1e3a5f;
}

input[type="range"] {
  accent-color: #30d5c8;
}

progress {
  accent-color: #d4af37;
}

/* Różne kolory dla różnych sekcji */
.form-section--gold {
  accent-color: gold;
}

.form-section--lapis {
  accent-color: #1e3a5f;
}

Właściwość jest dziedziczona, więc ustawiona na :root zmienia wszystkie kontrolki naraz, a sekcje mogą ją nadpisać. Przeglądarka sama dba o kontrast wewnątrz kontrolki, na przykład dobiera jasny lub ciemny znacznik w checkboksie. Na pola tekstowe i przyciski accent-color nie wpływa.

Masz więc drabinę możliwości, od najtrudniejszej do najłatwiejszej: własny checkbox od zera (ukryty natywny i pseudoelementy ::before oraz ::after), appearance: none z ręcznym stylowaniem, accent-color oraz color-scheme, który jednym słowem dopasowuje kontrolki do ciemnego motywu:

/* Ciemny motyw dla całej strony, także kontrolek i pasków przewijania */
:root {
  color-scheme: dark;
}

/* Pełna kontrola: wyłączasz natywny wygląd i rysujesz własny */
input[type="checkbox"].custom {
  appearance: none;
  width: 20px;
  height: 20px;
  border: 2px solid #d4af37;
  border-radius: 4px;
}

Po appearance: none checkbox traci natywny wygląd, także znacznik, więc stan zaznaczenia musisz narysować sam. Dlatego zaczynaj od accent-color i schodź niżej tylko wtedy, gdy projekt naprawdę tego wymaga.

color-mix() - mieszanie kolorów w CSS

Funkcja color-mix() pozwala na mieszanie dwóch kolorów w określonych proporcjach bezpośrednio w CSS. To potężne narzędzie do tworzenia wariantów kolorów, półprzezroczystych wersji i całych palet kolorystycznych.

Pomyśl o tym, jak starożytni Egipcjanie mieszali pigmenty: lazuryt z bielą dawał różne odcienie niebieskiego. color-mix() działa dokładnie tak samo. Podajesz przestrzeń kolorów, pierwszy kolor z procentem i drugi kolor:

/* Podstawowa składnia */
/* color-mix(in przestrzen-kolorow, kolor1 procent, kolor2) */

/* Mieszanie w proporcjach */
.lighter {
  background: color-mix(in srgb, #d4af37 70%, white);
  /* 70% złota + 30% białego */
}

.darker {
  background: color-mix(in srgb, #d4af37 70%, black);
  /* 70% złota + 30% czarnego */
}

/* Tworzenie semi-transparentnych wersji */
.overlay {
  background: color-mix(in srgb, #1e3a5f 50%, transparent);
  /* 50% krycia */
}

/* Generowanie palety z jednego koloru bazowego */
:root {
  --brand: #d4af37;
  --brand-light: color-mix(in srgb, var(--brand) 30%, white);
  --brand-lighter: color-mix(in srgb, var(--brand) 15%, white);
  --brand-dark: color-mix(in srgb, var(--brand) 70%, black);
  --brand-darker: color-mix(in srgb, var(--brand) 50%, black);
}

/* Hover efekty */
.button {
  background: var(--brand);
}

.button:hover {
  background: color-mix(in srgb, var(--brand) 85%, black);
}

/* Mieszanie w przestrzeni oklch (lepsze wyniki wizualne) */
.gradient-step {
  background: color-mix(in oklch, blue 60%, green);
}

Zapis color-mix(in srgb, blue 70%, white) daje 70% niebieskiego i 30% bieli, czyli jaśniejszy niebieski, bo brakujący procent przypada drugiemu kolorowi. Mieszanie z transparent tworzy wersję półprzezroczystą, a przestrzeń oklch daje przejścia bardziej naturalne dla oka. Tak wygląda ewolucja kolorów w CSS: od nazw w rodzaju red, przez zapisy HEX i RGB, HSL i zmienne CSS, aż po mieszanie kolorów w przeglądarce.

Funkcja color-mix() w połączeniu ze zmiennymi CSS tworzy potężny system tematyzacji, w którym cała paleta kolorów powstaje z jednego koloru bazowego. Przypomnij sobie też narzędzia z poprzednich lekcji: :is() przejmuje specyficzność najsilniejszego selektora z listy, :where() ma zawsze specyficzność zero, a @property rejestruje typowane zmienne, które można animować. W piaskownicy poniżej przewiń galerię komnat, zmień kolor akcentu formularza i dopisz własny odcień do palety.

Pamiętaj: nowoczesny CSS to skrzynia z narzędziami mistrza budowniczego, ale każde nowe dłuto najpierw sprawdzasz przez @supports.

Kod do tej lekcji: index.html
<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
<head>
    <meta charset="UTF-8">
    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
    <title>Nowoczesne funkcje CSS - czesc 2</title>
    <link rel="stylesheet" href="style.css">
</head>
<body>
    <div class="page">
        <h1>Nowoczesne funkcje CSS - czesc 2</h1>
        <p class="subtitle">scroll-snap, @supports, accent-color, color-mix()</p>

        <section>
            <h2>Scroll Snap - galeria</h2>
            <div class="snap-gallery">
                <div class="snap-item" style="background:#d4af37">Komora 1</div>
                <div class="snap-item" style="background:#8b6914">Komora 2</div>
                <div class="snap-item" style="background:#c9a66b">Komora 3</div>
                <div class="snap-item" style="background:#b87333">Komora 4</div>
                <div class="snap-item" style="background:#1e3a5f">Komora 5</div>
            </div>
        </section>

        <section>
            <h2>@supports - Progressive Enhancement</h2>
            <div class="supports-demo">
                <div class="box">Element 1</div>
                <div class="box">Element 2</div>
                <div class="box">Element 3</div>
            </div>
        </section>

        <section>
            <h2>accent-color - Formularz</h2>
            <form class="accent-form">
                <label><input type="checkbox" checked> Opcja 1</label>
                <label><input type="checkbox"> Opcja 2</label>
                <label><input type="radio" name="r" checked> Radio A</label>
                <label><input type="radio" name="r"> Radio B</label>
                <label>Zakres: <input type="range" min="0" max="100" value="60"></label>
                <label>Postep: <progress value="70" max="100">70%</progress></label>
            </form>
        </section>

        <section>
            <h2>color-mix() - Paleta kolorow</h2>
            <div class="color-palette">
                <div class="color-swatch swatch-lighter">Lighter</div>
                <div class="color-swatch swatch-light">Light</div>
                <div class="color-swatch swatch-base">Base</div>
                <div class="color-swatch swatch-dark">Dark</div>
                <div class="color-swatch swatch-darker">Darker</div>
            </div>
        </section>
    </div>
</body>
</html>

Hasła z dokumentacji w tej lekcji

Widzisz błąd w tej lekcji?

Sprawdź się

Odpowiedz na pytania z tej lekcji. Wybierz odpowiedź, a od razu zobaczysz, czy jest poprawna.

  1. 1. Jaka jest różnica między :is() a :where()?

  2. 2. Do czego służy scroll-snap-type w CSS?

To 2 z 8 pytań do tej lekcji. Pozostałe rozwiążesz w grze.

Zadania praktyczne w grze

  • Układanie w pionie

    Ułóż poprawną składnię zapytania @supports:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż składnię deklaracji scroll-snap-type:

  • Edytor kodu

    Zamień długą listę selektorów na :is(h1, h2, h3, h4) i użyj :where() dla low-specificity resets.

  • Edytor kodu

    Użyj scroll-snap-type: x mandatory i scroll-snap-align: start aby stworzyć galerię przyciągającą do itemów.

  • Edytor kodu

    Użyj color-mix(in srgb, var(--primary) 70%, white) aby tworzyć odcienie kolorów przez mieszanie.

  • Układanie w pionie

    Uporządkuj sposoby stylowania kontrolek formularza od najtrudniejszego do najłatwiejszego:

  • Edytor kodu

    Stwórz fallbacks używając @supports (display: grid), @supports (container-type: inline-size) dla progressive enhancement.

  • Układanie w pionie

    Uporządkuj sposoby definiowania kolorów w CSS od najstarszego do najnowszego:

  • Edytor kodu

    Użyj accent-color aby dostosować kolory checkbox, radio buttons, range sliders do brand colors.

  • Układanie w pionie

    Ułóż poprawną składnię deklaracji @property w CSS:

  • Układanie w poziomie

    Ułóż poprawną składnię funkcji color-mix():

  • Układanie w pionie

    Ułóż selektory CSS od najniższej do najwyższej specyficzności:

  • Układanie w pionie

    Ułóż poprawną składnię zagnieżdżonego @media w CSS Nesting:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż poprawną składnię ustawienia accent-color dla całej strony:

  • Klikanie w kolejności

    Ułóż składnię reguły @container:

  • Układanie w pionie

    Ułóż etapy wdrażania nowoczesnych funkcji CSS do projektu:

  • Układanie w pionie

    Ułóż poprawną składnię ustawienia proporcji obrazu na 16:9:

  • Układanie w pionie

    Ułóż etapy progressive enhancement od podstawowego do zaawansowanego:

  • Edytor kodu

    Zbuduj zaawansowany layout (sophisticated layout) zawierający: Container Queries dla responsive components, :has() dla conditional styling, CSS Nesting dla organized code, @layer dla cascade control, logical properties dla internationalization, clamp() dla fluid sizing, aspect-ratio dla media, :is/:where dla clean selectors, scroll-snap dla galleries, color-mix() dla theming, @supports dla fallbacks. Layout powinien reprezentować najnowocześniejszy egipski kompleks łączący starożytność z cutting-edge CSS!

  1. Ułóż w kolejnościSkładnia zapytania @supports
  2. Kliknij w kolejnościBudowa scroll-snap-type
  3. Zadanie z kodemSelektory :is() i :where()
  4. PytanieRóżnica :is() a :where()
  5. PytanieScroll-snap w CSS
  6. Zadanie z kodemGaleria z scroll-snap
  7. PytanieReguła @supports w CSS
  8. Zadanie z kodemPaleta kolorów z color-mix()
  9. Ułóż w kolejnościEtapy stylowania formularzy od podstaw do nowoczesnych
  10. PytanieFunkcja color-mix() w CSS
  11. Zadanie z kodemProgressive enhancement z @supports
  12. Ułóż w kolejnościEwolucja zarządzania kolorami w CSS
  13. Zadanie z kodemAccent-color dla formularzy
  14. PytanieWłaściwość accent-color
  15. PytanieReguła @property w CSS
  16. Ułóż w kolejnościBudowa deklaracji @property
  17. Ułóż w kolejnościSkładnia funkcji color-mix()
  18. PytaniePunkt przyciągania scroll-snap
  19. Ułóż w kolejnościSpecyficzność selektorów CSS
  20. Ułóż w kolejnościZagnieżdżone @media w CSS Nesting
  21. Kliknij w kolejnościBudowa deklaracji accent-color
  22. Kliknij w kolejnościBudowa @container query
  23. Ułóż w kolejnościWdrażanie nowoczesnych CSS features
  24. Ułóż w kolejnościBudowa deklaracji aspect-ratio
  25. PytanieProporcje elementu aspect-ratio
  26. Ułóż w kolejnościEtapy progressive enhancement
  27. Zadanie z kodemTest końcowy: Modern CSS masterpiece

Przydatne artykuły